Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu - Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Phó trưởng ban Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (Ban Chỉ đạo 515 quốc gia) - cho biết TP.HCM hiện vẫn còn nhiều khu vực cần được tiếp tục rà soát, tìm kiếm hài cốt liệt sĩ. Thông tin được Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu chia sẻ tại Hội thảo xác minh, kết luận thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ tại khu vực nghĩa trang Đô Thành (nay là công viên Lê Thị Riêng, phường Hòa Hưng, TP.HCM) ngày 8/6.
Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà - Trưởng Ban Chỉ đạo 515 quốc gia - chủ trì hội thảo sáng 8/6. Tham gia điều hành hội thảo có Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu - Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Phó trưởng ban Ban Chỉ đạo 515 quốc gia - và Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được. Ảnh: Hoài Bảo.
Theo Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu, các tài liệu lịch sử, tham luận khoa học, ý kiến nhân chứng cùng kết quả khảo sát thực địa được công bố tại hội thảo cho thấy có cơ sở để nhận định khu vực nghĩa địa Chí Hòa - Chợ Quán cũ từng là nơi chôn cất tập thể nhiều cán bộ, chiến sĩ và đồng bào hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968.
Sau hội thảo, Bộ Quốc phòng - Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia - sẽ phối hợp với TP.HCM triển khai các bước khảo sát, thăm dò và khai quật nhằm xác minh cụ thể vị trí các hố chôn tập thể, phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.
Bộ Tư lệnh Quân khu 7 được giao phối hợp với UBND TP.HCM xây dựng phương án khảo sát thực địa, tổ chức tìm kiếm và khai quật. Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật và Bộ Tư lệnh Công binh sẽ tăng cường lực lượng, phương tiện kỹ thuật, trong đó có radar xuyên đất và các thiết bị khảo sát ngầm hiện đại để hỗ trợ quá trình tìm kiếm.
Công viên Lê Thị Riêng được xác định là khu vực có hố chôn tập thể của các liệt sĩ ngã xuống trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968. Ảnh: Hoài Bảo.
Song song đó, các cơ quan chức năng sẽ tiếp tục rà soát hồ sơ liệt sĩ, phiên hiệu đơn vị, địa bàn chiến đấu tại Sài Gòn - Chợ Lớn trong dịp Tết Mậu Thân 1968 nhằm phục vụ công tác đối chiếu, nhận dạng và xác định danh tính khi tìm thấy hài cốt.
Theo thống kê của Bộ Quốc phòng, địa bàn Quân khu 7 hiện còn 3 khu mộ và 5 địa điểm nghi có hài cốt liệt sĩ chưa được xác minh đầy đủ. Riêng tại TP.HCM, ngoài khu vực công viên Lê Thị Riêng, còn 3 địa điểm được đánh giá cần tiếp tục nghiên cứu, xác minh gồm khu vực sân bay Tân Sơn Nhất, khu vực Dầu Tiếng và Xuyên Mộc (tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ).
Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu đề nghị Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 7 cùng các địa phương tiếp tục thu thập, kiểm chứng thông tin từ nhân chứng, tài liệu lịch sử và tổ chức các hội thảo chuyên đề, qua đó xây dựng kế hoạch tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ bảo đảm chặt chẽ, khoa học và hiệu quả.
Trong giai đoạn 2021-2025, hành trình tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ trên cả nước đã đưa gần 7.000 người con hy sinh vì Tổ quốc trở về. Đồng thời, các cơ quan chức năng đã tiếp nhận gần 13.500 mẫu sinh phẩm từ hài cốt và thân nhân; qua đó xác định danh tính cho hơn 100 liệt sĩ bằng phương pháp giám định ADN và hơn 2.500 trường hợp bằng phương pháp thực chứng. Đáng chú ý, gần 60.000 mẫu sinh phẩm cũng đã được thu thập để khẩn trương xây dựng Ngân hàng gen thân nhân liệt sĩ.
Song, cuộc chạy đua với thời gian vẫn còn rất gian nan khi cả nước hiện còn khoảng 175.000 liệt sĩ chưa tìm thấy hài cốt và hơn 300.000 ngôi mộ chưa thể khắc tên. Công tác tìm kiếm, quy tập đối mặt với nhiều thách thức do nguồn thông tin dần mai một, các nhân chứng lịch sử ít đi và địa hình thực địa đã thay đổi theo năm tháng.
Hà Vi