Trước khi chế biến rau sống, không ít người thường ngâm rau trong chậu nước muối khoảng vài phút rồi yên tâm cho rằng thực phẩm đã được làm sạch hoàn toàn. Thậm chí, nhiều gia đình còn có thói quen pha nước muối thật đậm đặc với suy nghĩ càng mặn càng hiệu quả.
Tuy nhiên, dưới góc độ khoa học thực phẩm, đây là một quan niệm chưa hoàn toàn chính xác.
Theo đầu bếp Vũ Nhất Thông, nhà sáng lập Trung tâm dạy nấu ăn Eric Vũ Cooking Class, cơ chế hoạt động của nước muối thực chất không phải tiêu diệt vi khuẩn mà chủ yếu hỗ trợ làm sạch bề mặt rau.
Khi rau được ngâm trong dung dịch nước muối loãng, sự chênh lệch nồng độ muối giữa môi trường bên ngoài và bên trong tế bào vi sinh vật sẽ tạo ra hiện tượng thẩm thấu. Quá trình này khiến một số vi khuẩn, ký sinh trùng hoặc ấu trùng bám trên rau bị mất nước, suy yếu và tách khỏi bề mặt lá.
Nói cách khác, nước muối giúp "đẩy" các tạp chất ra khỏi rau chứ không tiêu diệt hoàn toàn chúng.
Để tiêu diệt các loại vi khuẩn gây bệnh phổ biến như E. coli hay Salmonella, nồng độ muối cần ở mức rất cao. Tuy nhiên, khi đó rau cũng sẽ bị rút nước mạnh, héo nhanh và mất đi độ tươi ngon vốn có. Vì vậy, việc tăng lượng muối không đồng nghĩa với việc rau sạch hơn.
Sai lầm phổ biến khiến việc ngâm rau bằng nước muối trở nên kém hiệu quả
Một trong những lỗi thường gặp nhất là pha nước muối theo cảm tính.
Nhiều người chỉ cho một lượng muối rất ít vào nước ngâm, trong khi một số khác lại pha quá mặn vì tin rằng như vậy sẽ làm sạch tốt hơn. Trên thực tế, nếu nồng độ quá thấp, nước muối gần như không phát huy được hiệu quả làm sạch. Ngược lại, nếu quá đậm đặc, rau có thể bị mất nước, giảm độ giòn và làm thất thoát một số vitamin tan trong nước.
Bên cạnh đó, thời gian ngâm cũng là yếu tố quan trọng. Ngâm quá nhanh có thể chưa đủ để bụi bẩn và vi sinh vật tách khỏi bề mặt rau, nhưng ngâm quá lâu lại khiến rau mềm và hao hụt dưỡng chất.
Tuy nhiên, sai lầm nghiêm trọng nhất lại nằm ở bước cuối cùng. Nhiều người sau khi ngâm nước muối thường vớt rau ra để ráo rồi sử dụng ngay mà không rửa lại bằng nước sạch.
Theo các chuyên gia, đây là cách làm chưa đúng. Bởi những vi sinh vật, bụi bẩn hay ký sinh trùng đã được tách khỏi rau vẫn còn tồn tại trong nước ngâm. Nếu không rửa lại, chúng hoàn toàn có thể bám ngược trở lại lên bề mặt thực phẩm.
Chuyên gia hướng dẫn cách làm sạch rau đúng cách
Để đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, các chuyên gia khuyến cáo người nội trợ nên bắt đầu bằng việc loại bỏ lá úa, lá hỏng hoặc phần gốc còn bám nhiều đất cát.
Sau đó, rau cần được rửa sơ dưới vòi nước chảy để loại bỏ bụi bẩn trên bề mặt trước khi tiến hành ngâm.
Nếu sử dụng nước muối, nên ngâm trong khoảng 10 đến 15 phút rồi rửa lại từ hai đến ba lần bằng nước sạch. Đây được xem là cách giúp tăng hiệu quả làm sạch mà vẫn hạn chế thất thoát dưỡng chất.
Ngoài nước muối, một số nghiên cứu cũng cho thấy baking soda có thể hỗ trợ loại bỏ một phần dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trên rau hiệu quả hơn. Tuy nhiên, dù lựa chọn phương pháp nào, bước rửa lại bằng nước sạch vẫn là công đoạn không nên bỏ qua.
Ngâm rau 15 phút trong nước muối, sau đó rửa sạch 2-3 lần dưới vòi nước chảy. Ảnh: Thairath
Điều quan trọng không nằm ở muối mà ở quy trình sơ chế
Các chuyên gia cho rằng nhiều người đang quá chú trọng vào việc cho bao nhiêu muối mà quên mất rằng hiệu quả làm sạch rau phụ thuộc vào cả quy trình.
Rửa dưới vòi nước chảy, ngâm đúng thời gian và xả sạch lại sau cùng mới là những bước quyết định mức độ an toàn của rau trước khi sử dụng. Vì vậy, thay vì tin rằng nước muối có thể tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn, người nội trợ nên hiểu đúng vai trò của phương pháp này để áp dụng hiệu quả hơn trong quá trình chế biến thực phẩm hằng ngày.
Ánh Dương (t/h)