Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú vừa ký ban hành Kết luận số 40 của Bộ Chính trị về bổ sung, sửa đổi Quy định về quản lý biên chế của hệ thống chính trị; giao biên chế của hệ thống chính trị năm 2026 và định hướng giai đoạn 2027-2031.
Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú. (Ảnh: TTXVN)
Theo đó, Bộ Chính trị giao Ban Tổ chức Trung ương tiếp thu ý kiến để bổ sung, hoàn thiện dự thảo Quy định về quản lý biên chế và quyết định giao biên chế năm 2026 của hệ thống chính trị, rà soát kỹ số liệu, bảo đảm chính xác, trình Thường trực Ban Bí thư xem xét, ban hành.
Về định hướng giao biên chế giai đoạn 2027-2031, kết luận nêu tiếp tục thực hiện tinh giản biên chế của hệ thống chính trị (khoảng 5-10%).
Việc tinh giản này thực hiện trên cơ sở kế hoạch, lộ trình, cam kết trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, tổ chức, địa phương trong việc thực hiện phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền, áp dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, ứng dụng phương pháp quản trị, quản lý mới, cải cách thủ tục hành chính, tinh giản quy trình công việc, giảm khâu trung gian trong tác nghiệp, sắp xếp tinh gọn tổ chức bên trong, sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập, giảm số lượng lãnh đạo các cơ quan, đơn vị, tổ chức làm cơ sở xây dựng lộ trình giảm biên chế, cơ cấu lại, nâng cao chất lượng và chuẩn hóa cán bộ, công chức, viên chức, nhất là cán bộ xã, phường, đặc khu và nâng cao năng suất lao động, giảm giờ làm, cải cách chính sách tiền lương khu vực công.
Bộ Chính trị yêu cầu rà soát, sửa đổi, bổ sung và xây dựng mới định mức biên chế; xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia, dữ liệu chuyên ngành và liên thông từ Trung ương đến cấp tỉnh, cấp xã bảo đảm "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, liên thông, dùng chung"; trong đó có cơ sở dữ liệu quốc gia về biên chế, cán bộ, công chức, viên chức và người làm việc hưởng lương từ nguồn thu sự nghiệp trong các đơn vị sự nghiệp công lập.
Bên cạnh đó, đẩy mạnh phân cấp quản lý biên chế cho các cơ quan được giao thẩm quyền quản lý biên chế, các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương. Thực hiện rà soát định kỳ hằng năm để kịp thời cập nhật, điều chỉnh phù hợp tình hình thực tế; thu hồi, điều chuyển biên chế đồng bộ với lộ trình thực hiện phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số, cải cách hành chính và chuyển biên chế từ nơi sử dụng kém hiệu quả sang nơi thiếu hụt, quá tải.
Theo định hướng của Bộ Chính trị, áp dụng phương pháp quản trị theo dữ liệu, lượng hóa công việc để xác định nhu cầu biên chế thực tế.
Chuyển từ quản lý số lượng biên chế sang quản lý chất lượng và hiệu quả thực thi công vụ; định kỳ đánh giá cán bộ bằng các chỉ số được lượng hóa, đưa ra khỏi hệ thống những người không đủ năng lực, không hoàn thành nhiệm vụ để thực hiện tuyển dụng công chức, viên chức đủ trình độ, năng lực vào bộ máy.
Không để viên chức thực hiện vị trí việc làm của công chức
Bộ Chính trị yêu cầu ban thường vụ tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương; tập thể lãnh đạo ban, cơ quan, đơn vị ở Trung ương, ban thường vụ các cơ quan được giao thẩm quyền quản lý biên chế; ban thường vụ đảng ủy bộ, cơ quan ngang bộ cần có kế hoạch bố trí, sắp xếp chuyển ngạch để bảo đảm đủ số lượng công chức thực hiện nhiệm vụ quản lý Nhà nước của cơ quan, đơn vị, không để tình trạng viên chức thực hiện vị trí việc làm của công chức.
Đồng thời, chủ động rà soát, điều chỉnh cơ cấu, số lượng phù hợp với thực tiễn, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định, nhất là các cơ quan, đơn vị, địa phương thiếu vị trí chuyên môn cần phải bổ sung kịp thời.
Với những nơi có số công chức, viên chức có mặt lớn hơn số biên chế được giao năm 2026, Bộ Chính trị yêu cầu khẩn trương xây dựng kế hoạch, giải pháp, lộ trình phù hợp, khả thi nhằm từng bước sắp xếp, điều chỉnh để đến hết năm 2026 phải đưa về đúng số biên chế được Bộ Chính trị giao.
Với các thành phố lớn, đô thị đặc biệt (như Hà Nội và TP.HCM) được Bộ Chính trị quyết định cơ chế đặc thù về quản lý, sử dụng biên chế thì thực hiện theo chủ trương, kết luận của Bộ Chính trị. Các cơ quan được giao thẩm quyền quản lý biên chế kiểm tra, giám sát việc quản lý, sử dụng biên chế Bộ Chính trị giao theo đúng vị trí việc làm công chức, viên chức trong các cơ quan, đơn vị thuộc thẩm quyền quản lý.
Bộ Chính trị giao Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương, Đảng ủy Chính phủ, Đảng ủy Quốc hội, Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương lãnh đạo, chỉ đạo các cấp ủy trực thuộc khẩn trương xây dựng định mức biên chế, số lượng người làm việc, cơ cấu công chức, viên chức của cơ quan, đơn vị, ngành, lĩnh vực.
Nhiệm vụ này cần thực hiện trên cơ sở lượng hóa kết quả chuyển đổi số, cải cách hành chính, phân cấp, phân quyền, phân loại đơn vị hành chính; dân số, diện tích, GRDP; chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, phân loại cơ quan, đơn vị; khối lượng công việc; đặc thù ngành, lĩnh vực, địa phương... để làm cơ sở đề xuất, xác định, giao biên chế giai đoạn 2027-2031 (hoàn thành trước ngày 15/9).
Không để tình trạng xin biên chế, giữ biên chế vì lợi ích cục bộ
Bộ Chính trị yêu cầu Ban Tổ chức Trung ương nghiên cứu một cách toàn diện và đề xuất đổi mới công tác quản lý và giao biên chế của hệ thống chính trị nhằm bảo đảm hiệu quả thực chất, đồng bộ với chủ trương, chính sách của Đảng về đề án vị trí việc làm và đề án tiền lương.
Trong đó, cần đổi mới căn bản tư duy, nhận thức, phương pháp xác định biên chế của hệ thống chính trị; chuyển từ tư duy cố định, dài hạn sang theo chu kỳ 3 năm để điều chỉnh phù hợp; xác định biên chế bảo đảm khoa học, khách quan, theo định mức, tiêu chí, tiêu chuẩn rõ ràng, phù hợp thực tiễn; giải quyết cơ bản các hạn chế, bất cập từ nhiều nhiệm kỳ.
Việc giao biên chế phải gắn chặt với đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng khoa học, công nghệ, cải cách hành chính, phân cấp, phân quyền, chức năng, nhiệm vụ, vị trí việc làm và kết quả đầu ra cụ thể. Đối với những công việc có thể số hóa, tự động hóa, xã hội hóa thì kiên quyết giảm biên chế hành chính giản đơn để tăng cường cho các lĩnh vực then chốt, trong đó ưu tiên các nhiệm vụ chiến lược, phát triển khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, kinh tế số...
Theo lưu ý của Bộ Chính trị, công tác quản lý biên chế phải đặt trong tổng thể công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị.
Phải chuyển mạnh tư duy "quản lý biên chế" sang "quản trị nguồn nhân lực quốc gia phục vụ phát triển đất nước" với mục tiêu quản lý và sử dụng hiệu quả từng biên chế được giao. Xác định tổng biên chế của hệ thống chính trị có cơ cấu hợp lý; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có chất lượng cao, được quản lý chặt chẽ, hiệu quả.
Không để tình trạng nơi thiếu người làm việc thì không được bổ sung, trong khi nơi hiệu quả thấp vẫn giữ biên chế ổn định. Phải có cơ chế mạnh hơn để sàng lọc, thay thế người không đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ, thực hiện đúng nguyên tắc "có vào - có ra" đối với biên chế hưởng lương từ ngân sách Nhà nước, không để tình trạng vào biên chế là ổn định suốt đời.
"Tuyệt đối không để xảy ra tình trạng 'xin biên chế', 'giữ ghế', 'giữ cơ cấu' vì lợi ích cục bộ. Từng bộ, ngành, cơ quan, đơn vị, tổ chức, địa phương rà soát kỹ lưỡng, thực hiện sắp xếp tổ chức bên trong, bảo đảm lược bỏ các khâu trung gian, bộ phận hoạt động hình thức, năng suất thấp", kết luận nêu rõ.
Bộ Chính trị cũng yêu cầu đẩy mạnh chuyển giao các nhiệm vụ và dịch vụ hành chính công mà Nhà nước không nhất thiết phải thực hiện cho doanh nghiệp, các tổ chức xã hội đảm nhiệm. Nghiên cứu tạo bước đột phá trong việc tinh giản biên chế sự nghiệp gắn với đẩy mạnh tự chủ các đơn vị sự nghiệp công lập; tăng cường xã hội hóa những công việc, dịch vụ mà khu vực tư nhân có thể thực hiện tốt, nhất là lĩnh vực giáo dục, y tế.
Ngoài ra, cân đối, phù hợp với kế hoạch ngân sách trung hạn; tăng cường tiết kiệm chi thường xuyên, giảm tỉ trọng chi hoạt động của bộ máy trong tổng chi ngân sách Nhà nước, tăng thu nhập, tạo động lực cho cán bộ, công chức, viên chức.
Ban Tổ chức Trung ương có nhiệm vụ tiếp thu ý kiến Bộ Chính trị và chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu kỹ lưỡng, đổi mới toàn diện để xây dựng phương án giao biên chế giai đoạn 2027-2031 thật sự khoa học với những định mức, tiêu chuẩn, tiêu chí rõ ràng đến từng vị trí việc làm; gắn với hoàn thiện các quy định về quản lý, sử dụng biên chế một cách hiệu quả, thực chất, báo cáo Bộ Chính trị vào cuối quý 4/2026.
Anh Văn