Giáo viên sử dụng hiệu quả AI sẽ đặt nền móng quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số giáo dục.
Đó là nhận định của ông Sal Khan - nhà sáng lập Khan Academy (Hoa Kỳ). Ông cho rằng, trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), thách thức lớn nhất của giáo dục không nằm ở việc có hay không có công nghệ, mà ở cách các quốc gia định vị vai trò của con người trong hệ sinh thái số.
Theo ông, những quốc gia thành công là những nơi coi AI như công cụ hỗ trợ và mở rộng năng lực của giáo viên và người học, chứ không phải yếu tố thay thế. Chính vì vậy, ông Sal Khan đánh giá cao Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo (Nghị quyết 71).
Nghị quyết không chỉ thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, mà còn đặt ra các yêu cầu rõ ràng về tính nhân văn, an toàn, bảo vệ dữ liệu và phát triển bền vững trong ứng dụng công nghệ vào giáo dục.
Từ kinh nghiệm triển khai Khan Academy tại hơn 190 quốc gia, ông Sal Khan cho rằng, việc Việt Nam lựa chọn tiếp cận AI bắt đầu từ đội ngũ giáo viên là một bước đi hợp lý và có chiều sâu.
Theo ông, giáo viên không chỉ là người sử dụng công nghệ, mà còn là lực lượng định hình cách AI được đưa vào lớp học một cách sư phạm, có trách nhiệm và phù hợp với bối cảnh văn hóa - xã hội.
Đây cũng là triết lý xuyên suốt trong quá trình Khan Academy phát triển các công cụ AI hỗ trợ giáo dục, trong đó có Khanmigo - trợ giảng AI được thiết kế nhằm giảm tải công việc hành chính và chuyên môn cho giáo viên, giúp giáo viên có thêm thời gian để sáng tạo và tương tác với học sinh.
Nhà giáo dục toàn cầu Sal Khan trao đổi với nhà sáng lập chương trình Khan Academy Vietnam.
Chia sẻ từ phía Việt Nam, ông Phạm Đức Trung Kiên - đại diện The Vietnam Foundation (VNF) - đơn vị thực hiện chương trình Khan Academy Vietnam - cho biết, quá trình Việt hóa và thử nghiệm Khanmigo luôn bám sát nguyên tắc lấy giáo viên làm trung tâm.
Khanmigo được tiếp cận như một giải pháp giáo dục, được kiểm chứng nghiêm túc về mặt sư phạm, phù hợp với chương trình học, năng lực giáo viên và thực tiễn lớp học Việt Nam. Đội ngũ giáo viên tham gia thử nghiệm không chỉ là người sử dụng, mà còn trực tiếp “huấn luyện” giúp AI hiểu đúng nhu cầu và bối cảnh giáo dục trong nước.
Bên cạnh câu chuyện về AI, ông Sal Khan một lần nữa khẳng định cam kết dài hạn của Khan Academy trong việc đồng hành cùng giáo dục Việt Nam, dựa trên tôn chỉ cốt lõi: đem lại bình đẳng giáo dục cho mọi người học.
Trên nền tảng Khan Academy, học sinh Việt Nam có thể tiếp cận tiếng Anh như một ngôn ngữ thứ hai, thông qua việc học Toán, Khoa học, Lập trình, Nghệ thuật và nhiều lĩnh vực khác bằng tiếng Anh. Cách tiếp cận này giúp người học phát triển đồng thời kiến thức, tư duy khoa học và năng lực ngôn ngữ, thay vì học tiếng Anh một cách tách rời.
Ông Sal Khan cho rằng, việc kết hợp tài nguyên mở với các công cụ AI được thiết kế có trách nhiệm sẽ giúp giáo viên và học sinh sử dụng công nghệ hiệu quả hơn, tránh lệ thuộc và giữ vững vai trò dẫn dắt của con người trong quá trình học tập.
Việc Việt Nam lựa chọn triển khai AI theo tinh thần Nghị quyết 71 chủ động nhưng thận trọng, đang tạo ra những tiền đề quan trọng để công nghệ thực sự phục vụ mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển con người.
Minh Phong