Đề xuất tiến độ, danh mục 163 văn bản triển khai Luật Thủ đô năm 2026

2 giờ trướcBài gốc

Tạo “không gian pháp lý mở” cho Hà Nội

Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) Nguyễn Quốc Hoàn cho biết, Luật Thủ đô được Quốc hội thông qua với nhiều cơ chế, chính sách mới, đặc thù, vượt trội nhằm tạo lập khuôn khổ pháp lý quan trọng cho xây dựng, phát triển và bảo vệ Thủ đô Hà Nội trong giai đoạn phát triển mới.

Ông Nguyễn Quốc Hoàn nhấn mạnh điểm mới quan trọng của Luật là phân quyền triệt để cho thành phố Hà Nội, đồng thời xác định nguyên tắc kiểm soát quyền lực và thực hiện cơ chế giám sát đối với HĐND, UBND thành phố Hà Nội khi thực hiện các quyền được Luật Thủ đô giao cho.

Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị tuyên truyền Luật Thủ đô năm 2026. Ảnh: PV

Giới thiệu những điểm mới và nội dung cơ bản của Luật Thủ đô, ông Lê Tuấn Phong, Phó Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng VBQPPL, Bộ Tư pháp cho biết, Luật Thủ đô năm 2026 không chỉ là công cụ pháp lý để quản lý Thủ đô mà còn là công cụ kiến tạo phát triển, thúc đẩy huy động nguồn lực xã hội, phát triển kết cấu hạ tầng, nâng cao năng lực cạnh tranh, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Với những cơ chế, chính sách đặc thù mang tính đột phá, Luật Thủ đô năm 2026 được kỳ vọng sẽ mở ra giai đoạn phát triển mới cho Hà Nội, xây dựng Thủ đô trở thành đô thị văn minh, hiện đại, xanh, thông minh, có sức cạnh tranh cao trong khu vực và quốc tế; thực sự xứng đáng là trung tâm đầu não chính trị - hành chính quốc gia, trái tim của cả nước và động lực phát triển của vùng đồng bằng sông Hồng và cả nước.

Trong đó, một trong những điểm mới có ý nghĩa nền tảng của Luật Thủ đô là việc khẳng định rõ địa vị pháp lý đặc thù của Luật trong hệ thống pháp luật Việt Nam. Đây không chỉ là sự kế thừa các quy định trước đây mà còn là bước phát triển mới về tư duy lập pháp, phản ánh yêu cầu xây dựng một cơ chế thể chế đặc biệt cho Thủ đô Hà Nội.

Một điểm rất mới của Luật là trao quyền cho HĐND thành phố Hà Nội được chủ động quyết định áp dụng cơ chế, chính sách thuận lợi hơn cho phát triển Thủ đô trong trường hợp các luật, nghị quyết được ban hành sau có quy định khác với Luật Thủ đô. Đây là bước tiến lớn về tư duy phân quyền lập pháp, đồng thời tạo “không gian pháp lý mở” cho Hà Nội chủ động thích ứng với yêu cầu thực tiễn phát triển. Quy định này cũng góp phần khắc phục tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn pháp luật và nâng cao tính ổn định của cơ chế đặc thù dành cho Thủ đô.

Bên cạnh đó, Hà Nội được giao tổng cộng 199 thẩm quyền, trong đó có nhiều thẩm quyền hoàn toàn mới hoặc khác với quy định của cơ quan nhà nước cấp trên. Các lĩnh vực được phân quyền rất toàn diện, bao gồm tổ chức bộ máy, quản lý ngân sách, đầu tư công, quy hoạch đô thị, quản lý đất đai, tài nguyên môi trường, khoa học công nghệ, chuyển đổi số, phát triển văn hóa, y tế, giáo dục, bảo đảm an ninh, trật tự an toàn xã hội và liên kết phát triển vùng…

Bà Phạm Thị Thanh Hương, Phó Giám đốc Sở Tư pháp Hà Nội. Ảnh: PV

Rà soát để công bố danh mục các văn bản triển khai thi hành Luật

Để Luật Thủ đô được triển khai hiệu quả trong thực tiễn, các ý kiến cũng cho rằng, trong quá trình tổ chức thi hành, các cơ quan nhà nước của thành phố Hà Nội cần chủ động rà soát toàn bộ hệ thống VBQPPL, quy trình, thủ tục hành chính và cơ chế quản lý hiện hành để kịp thời sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới phù hợp với các quy định của Luật.

Việc thực hiện cơ chế phân quyền mạnh mẽ cũng đòi hỏi nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức của thành phố, đặc biệt là năng lực quản trị đô thị, quản lý tài chính công, quản trị dữ liệu và điều hành trên nền tảng số.

Một vấn đề rất quan trọng khác là cần tăng cường công khai, minh bạch và truyền thông chính sách để tạo sự đồng thuận xã hội trong quá trình triển khai Luật. Người dân và doanh nghiệp cần được cung cấp đầy đủ thông tin về các cơ chế, chính sách mới để chủ động tham gia, giám sát và thực hiện đúng quy định của pháp luật.

Ngoài ra, trong quá trình tổ chức thực hiện, cần đặc biệt chú trọng bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan trung ương với chính quyền thành phôa Hà Nội và các địa phương trong vùng Thủ đô nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và hiệu quả của các cơ chế, chính sách được triển khai.

Bà Phạm Thị Thanh Hương, Phó Giám đốc Sở Tư pháp Hà Nội cho biết, thực hiện triển khai thi hành Luật Thủ đô, các sở, ngành thành phố đã rà soát, đề xuất cụ thể tiến độ, danh mục 163 VBQPPL, văn bản cá biệt thuộc thẩm quyền của thành phố Hà Nội triển khai thi hành Luật Thủ đô.

Hiện, công tác xây dựng văn bản đang được các cơ quan, đơn vị tập trung xây dựng dự thảo, đăng tải dự thảo nghị quyết, xin ý kiến, tham vấn cơ quan, đơn vị theo quy định đối với các VBQPPL được phân công theo Kế hoạch của thành phố. Song song với đó, thành phố đang chỉ đạo rà soát để công bố danh mục các văn bản triển khai thi hành Luật Thủ đô năm 2024 tiếp tục có hiệu lực cho đến khi có văn bản thay thế.

Một góc Thủ đô nhìn từ trên cao. Ảnh: P. Ngân

Phát huy vai trò giám sát của Nhân dân

Theo Bộ Tư pháp, để Luật Thủ đô năm 2026 thực sự đi vào cuộc sống, yêu cầu đặt ra là phải tổ chức triển khai thi hành nghiêm túc, đồng bộ và hiệu quả; bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan trung ương với chính quyền thành phố Hà Nội; tăng cường công khai, minh bạch và phát huy vai trò giám sát của Nhân dân.

Việc triển khai Luật Thủ đô năm 2026 không chỉ tác động đến hoạt động quản lý nhà nước mà còn ảnh hưởng trực tiếp, sâu rộng đến đời sống người dân, hoạt động của doanh nghiệp và sự phát triển chung của xã hội trên địa bàn Thủ đô.

Đối với người dân, tác động tích cực lớn nhất của Luật là việc nâng cao chất lượng sống và cải thiện điều kiện tiếp cận các dịch vụ công. Khi các cơ chế phân quyền được thực hiện hiệu quả, chính quyền Thành phố sẽ có điều kiện chủ động hơn trong giải quyết các vấn đề dân sinh cấp bách như ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, quá tải hạ tầng đô thị, thiếu không gian công cộng và áp lực lên hệ thống y tế, giáo dục.

Việc phát triển mạnh hệ thống giao thông công cộng, đặc biệt là đường sắt đô thị và hạ tầng giao thông kết nối liên vùng, sẽ góp phần giảm ùn tắc, giảm thời gian di chuyển và nâng cao chất lượng môi trường sống cho người dân Thủ đô…

Bên cạnh đó, Bộ Tư pháp cho rằng, bên cạnh các tác động tích cực, việc triển khai Luật cũng có thể đặt ra một số yêu cầu thích ứng đối với người dân và doanh nghiệp. Trong quá trình thực hiện các quy hoạch đô thị, chỉnh trang đô thị và phát triển hạ tầng, có thể phát sinh việc điều chỉnh quy hoạch, thu hồi đất, di dời hoặc thay đổi phương thức tổ chức sản xuất, kinh doanh của một số tổ chức, cá nhân.

Do đó, người dân và doanh nghiệp cần chủ động cập nhật thông tin, tuân thủ các quy định pháp luật và phối hợp với cơ quan nhà nước trong quá trình triển khai các dự án phát triển đô thị. Việc tăng cường ứng dụng công nghệ số và xây dựng chính quyền số cũng đòi hỏi người dân và doanh nghiệp phải nâng cao kỹ năng số, thay đổi thói quen tiếp cận dịch vụ công và thích ứng với các phương thức quản lý mới…

Phương Thảo

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/de-xuat-tien-do-danh-muc-163-van-ban-trien-khai-luat-thu-do-nam-2026-903120.html