Điều gì đang giữ giá dầu không tăng vọt giữa khủng hoảng Hormuz?

một giờ trướcBài gốc

Tàu di chuyển qua eo biển Hormuz. Ảnh: AA/TTXVN

Một trong những nguyên nhân chính dường như là khối lượng đáng kể các dòng chảy bí mật, tức những tàu chở dầu vận chuyển dầu qua eo biển này trong khi tắt thiết bị phát tín hiệu định vị để tránh bị phát hiện.

Theo ngân hàng JPMorgan, lưu lượng tàu thương mại có thể quan sát được đi qua eo biển Hormuz đã giảm xuống chỉ còn khoảng 15% so với mức trước chiến tranh giữa Mỹ và Iran.

Tuy nhiên, giá dầu không tăng vọt lên các mức cực đoan như người ta lo ngại, hiện vẫn thấp hơn đáng kể so với các đỉnh gần đây quanh mức 114 USD/thùng.

Các chuyến đi bí mật

Các nhà phân tích cho rằng một lượng lớn dầu thô vẫn đang vượt qua lệnh phong tỏa bằng các phương thức bí mật.

JPMorgan ước tính các dòng chảy dầu bí mật đạt khoảng 2,1 triệu thùng/ngày trong hai tuần cuối tháng 5.

Ông Bob McNally, nhà sáng lập tổ chức năng lượng Rapidan, nhận định rằng lượng dầu lọt qua này đã giúp giảm bớt tác động của cuộc khủng hoảng. Ông McNally nói: "Chúng tôi cho rằng lưu lượng qua Hormuz chỉ còn từ 0% đến 10% so với trước chiến tranh, nhưng với lượng dầu lọt qua eo biển này, con số thực tế có thể cao hơn đôi chút. Chừng đó chưa đủ để ngăn tình trạng tồn kho sụt giảm mạnh và tạo động lực tăng giá, nhưng cũng giúp giảm bớt phần nào áp lực".

Ông Jan Stuart tại công ty Piper Sandler ước tính khối lượng dầu vượt phong tỏa còn cao hơn, khoảng 2,9 triệu thùng/ngày được vận chuyển ra ngoài trong tháng 5.

Trong số đó có khoảng 900.000 thùng/ngày được vận chuyển bằng các chuyến tàu "ma", tức các tàu di chuyển trong tình trạng tắt tín hiệu của Hệ thống Nhận dạng Tự động (AIS).

Ông Stuart cho biết: "Các tàu ma, hay các dòng chảy bí mật, thực sự có tác dụng. Cuộc khủng hoảng đã được giảm nhẹ hiệu quả hơn nhiều so với điều tôi từng nghĩ".

Hoạt động vận chuyển bí mật gia tăng

Công ty tình báo hàng hải Vortexa đã theo dõi hàng trăm chuyến tàu trong tình trạng tắt tín hiệu qua eo biển Hormuz kể từ đầu tháng 3.

Theo Vortexa, tỷ lệ tàu chở đầy hàng rời khu vực này trong tình trạng tắt tín hiệu đã tăng lên 65,2% trong tháng 5, cao hơn các tháng trước đó.

Các đơn vị vận hành không phải của Iran hiện chiếm phần lớn các hoạt động này, cho thấy đây đã trở thành phản ứng phổ biến trước rủi ro xung đột thay vì chỉ nhằm né tránh các lệnh trừng phạt.

Vortexa nhận định: "Xuất khẩu từ vùng Vịnh chưa dừng lại, nhưng tỷ trọng ngày càng lớn của dòng chảy dầu đang trở nên khó quan sát theo thời gian thực".

Giảm khả năng theo dõi tàu chở dầu đã làm phức tạp quá trình phân tích thị trường theo thời gian thực về thời điểm vận chuyển, nguồn gốc và mức độ sẵn có của dầu, đồng thời tạo thêm một lớp bất định đối với các nhà giao dịch và nhà phân tích.

Nhiều yếu tố giúp thị trường giữ bình tĩnh

Các dòng chảy bí mật chỉ là một phần của câu chuyện.

Việc Trung Quốc giảm nhập khẩu, các đợt xả kho dự trữ chiến lược, hoạt động chuyển hướng hàng hóa và suy giảm một phần nhu cầu tiêu thụ cũng góp phần giảm nhẹ cú sốc do mất đi lưu lượng 15-16 triệu thùng/ngày trước chiến tranh.

Dầu Brent gần đây có giá quanh mức 93 USD/thùng, cao hơn bình thường nhưng vẫn cách xa các kịch bản đáng lo ngại với mức giá 150-200 USD/thùng mà một số chuyên gia từng cảnh báo ở giai đoạn đầu của cuộc xung đột.

Dù các chuyến tàu bí mật và những biện pháp giảm thiểu khác đã hỗ trợ thị trường tạm thời, nhưng các chuyên gia cảnh báo tình hình vẫn rất mong manh.

Leo thang hoạt động hải quân, siết chặt thực thi lệnh phong tỏa hoặc thiệt hại bổ sung đối với cơ sở hạ tầng đều có thể nhanh chóng làm nguồn cung thắt chặt hơn và đẩy giá tăng cao.

Tồn kho dầu vẫn đang giảm với tốc độ đáng kể, trong khi mùa tiêu thụ cao điểm mùa hè ở Bắc Bán cầu đang đến gần.

Không thể nắm rõ số lượng dầu được vận chuyển bí mật cũng làm gia tăng nguy cơ đánh giá sai cán cân thực tế của thị trường vật chất.

Hiện tại, eo biển Hormuz "rò rỉ" dầu đã giúp ngăn chặn cuộc khủng hoảng năng lượng toàn diện.

Tuy nhiên, khi cuộc xung đột chưa có dấu hiệu sớm được giải quyết, thị trường dầu mỏ toàn cầu vẫn đang hoạt động trong môi trường rủi ro cao, nơi các dòng chảy bí mật chỉ hỗ trợ một phần và đầy bất định.

Tình hình có thể trở nên tồi tệ hơn

Một số chuyên gia cho rằng thị trường đang bị phân tâm bởi các giải pháp ứng phó tạm thời hiện nay và đánh giá thấp tác động thực tế.

Tồn kho dầu thương mại đã giảm nhanh kể từ khi chiến tranh bắt đầu, trong khi Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược của Mỹ đang trên đà giảm xuống mức thấp nhất kể từ đầu thập niên 1980.

Ông Stuart cảnh báo: "Tình hình sẽ còn xấu hơn". Ông dự báo giá dầu Brent trung bình sẽ ở khoảng 130 USD/thùng trong tháng 7 và tháng 8. Nếu dự báo này trở thành hiện thực, giá xăng tại Mỹ có thể tăng vượt 5 USD/gallon trong mùa hè năm nay, so với khoảng 4,20 USD/gallon hiện nay. Ông Stuart cho rằng giá cả sẽ tăng nhanh và sẽ buộc kích hoạt các đợt xả kho khẩn cấp bổ sung và buộc người tiêu dùng cắt giảm nhu cầu.

Thùy Dương/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/the-gioi/dieu-gi-dang-giu-gia-dau-khong-tang-vot-giua-khung-hoang-hormuz-20260609203750538.htm