Ủy ban châu Âu – cơ quan điều hành EU – ngày 28/11 tuyên bố sẽ tiếp tục cố gắng sử dụng tài sản bị đóng băng của Nga để cung cấp "khoản vay bồi thường" cho Ukraine, bất chấp lời kêu gọi ngày càng gia tăng của Bỉ rằng EU nên tìm hướng đi khác.
Bà Paula Pinho, người phát ngôn chính của Ủy ban, cho biết cơ quan này sẽ tiếp tục nỗ lực hết sức để giải quyết những lo ngại của Bỉ liên quan đến "khoản vay bồi thường", một kế hoạch được thiết kế để khai thác các tài sản có chủ quyền của Nga đang bị đóng băng ở châu Âu và do Euroclear, một công ty lưu ký chứng khoán có trụ sở tại Brussels, nắm giữ.
Những bình luận của bà Pinho được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Thủ tướng Bỉ Bart De Wever gửi một bức thư gay gắt tới Chủ tịch Ủy ban Ursula von der Leyen, trong đó ông lên án khoản vay này là "sai về cơ bản" và kêu gọi EU lấp đầy khoảng trống ngân sách đang ngày càng lớn của Kiev bằng cách tận dụng dư địa trong ngân sách dài hạn của khối.
Ông De Wever đã từ chối ủng hộ kế hoạch này – ban đầu được bà von der Leyen đưa ra vào đầu tháng 9 – trừ khi các rủi ro pháp lý và tài chính của nó được chia sẻ và các nước EU khác cũng sử dụng tài sản Nga mà họ đang nắm giữ để hỗ trợ Kiev.
Thủ tướng Bỉ Bart De Wever kêu gọi EU tìm hướng đi khác để tài trợ cho Ukraine. Ảnh: Getty
"Điều chúng tôi đang cố gắng làm là thực sự đảm bảo rằng những lo ngại đã được bày tỏ, đặc biệt là từ Bỉ và Thủ tướng De Wever, được giải quyết một cách thỏa đáng để mọi người đều cảm thấy thoải mái với các lập trường mà Ủy ban đưa ra", bà Pinho nói.
Vị phát ngôn viên cho biết thêm rằng Ủy ban vẫn có ý định đưa ra đề xuất pháp lý cho kế hoạch cho vay "trong những ngày tới", như bà von der Leyen đã đề xuất vào đầu tuần này. Các nhà ngoại giao EU dự kiến đề xuất này sẽ được lưu hành giữa các quốc gia thành viên vào đầu tuần tới.
Trong một tuyên bố trước đó hôm 28/11, Bộ trưởng Ngoại giao Bỉ Maxime Prévot đã nhắc lại yêu cầu của ông De Wever và lên án "sự ngoan cố" của các quan chức EU, những người tìm cách "sử dụng tài sản mà không biết cách thực hiện cũng như không hiểu những rủi ro đi kèm".
"Chúng tôi tiếp tục kêu gọi… nguồn tài chính từ các thị trường thông qua EU", ông Prévot nói. "Đây là một lựa chọn đã được biết đến rộng rãi và đã được thiết lập, khả thi về mặt vận hành, với các thông số có thể dự đoán được".
Trong một cuộc phỏng vấn với Euractiv hôm 27/11, Ủy viên Kinh tế EU Valdis Dombrovskis cho biết các cuộc đàm phán giữa các quan chức EU và Bỉ trong những tuần gần đây đã đạt được "tiến triển kỹ thuật", mặc dù ông thừa nhận rằng có rất ít động thái chính trị.
Ông Dombrovskis cũng lưu ý rằng đề xuất pháp lý này sẽ nhằm giải quyết những lo ngại chính của Bỉ. "Bỉ và các quốc gia thành viên khác sẽ mong đợi sự rõ ràng", ông nói.
Trong khi đó, theo Politico, 5 nhà ngoại giao EU từ các quốc gia thành viên khác nhau đang gia tăng áp lực lên Bỉ về việc nước này từ chối ủng hộ kế hoạch về "khoản vay bồi thường" trị giá 140 tỷ Euro (162 tỷ USD) dựa trên khối tài sản bị đóng băng của Nga.
Sự tức giận ngày càng tăng khi các nhà ngoại giao mô tả sự thiếu minh bạch liên quan đến nguồn thu thuế từ khối tài sản bị phong tỏa này, và lo ngại rằng sự bế tắc có thể làm chệch hướng cả hỗ trợ tài chính cho Kiev và sự thống nhất rộng rãi hơn của EU.
Các nhà ngoại giao EU cáo buộc chính phủ Bỉ không tiết lộ đầy đủ cách sử dụng thu nhập thuế từ tài sản của Nga do Euroclear nắm giữ tại Brussels, lập luận rằng số tiền này dường như vẫn được đưa vào ngân sách quốc gia của Bỉ thay vì được chuyển cho Ukraine như đã cam kết trước đó.
Các nhà lãnh đạo EU sẽ nhóm họp tại Hội nghị Thượng đỉnh sắp tới do Hội đồng châu Âu chủ trì vào ngày 18/12. Dự kiến, vấn đề sử dụng tài sản Nga bị đóng băng sẽ là một vấn đề nổi bật trong chương trình nghị sự.
Minh Đức (Theo Euractiv, Kyiv Post)