Ở giai đoạn sát kì thi, điều dễ nhận thấy nhất là áp lực thường tăng nhanh. Học sinh lo lắng vì đề thi có thể khó, vì điểm chuẩn các năm trước, vì sự kì vọng của cha mẹ, vì so sánh với bạn bè, hoặc đơn giản là vì sợ mình mắc lỗi trong phòng thi.
Có em càng gần ngày thi càng học nhiều hơn, nhưng càng học lại càng thấy thiếu. Có em mất ngủ, khó tập trung, dễ cáu gắt, thậm chí hoang mang khi làm một đề luyện thi không đạt kết quả như mong muốn.
Thí sinh dự thi vào lớp 10 THPT công lập tại Hà Nội năm 2025
Lo lắng trước kì thi là điều bình thường. Một mức độ căng thẳng vừa phải có thể giúp học sinh tập trung hơn, có ý thức ôn tập hơn. Tuy nhiên, khi áp lực vượt quá khả năng kiểm soát, nó có thể làm giảm hiệu quả học tập, khiến học sinh dễ quên kiến thức, xử lí chậm, đọc đề vội, hoặc mất bình tĩnh khi gặp câu hỏi lạ. Khi đó, vấn đề không còn nằm ở năng lực thật, mà nằm ở khả năng giữ nhịp tâm lí trong thời điểm quan trọng.
Vì vậy, những ngày cuối trước kì thi không nên học nhồi bằng mọi giá. Học sinh chỉ cần rà soát lại các phần kiến thức trọng tâm, xem lại những lỗi sai thường gặp, luyện đề ở mức vừa phải và quan trọng nhất là giữ cho đầu óc không rơi vào trạng thái quá tải. Việc thức khuya liên tục, chuyển từ lớp học thêm này sang lớp học thêm khác, hoặc cố gắng “nuốt” thêm quá nhiều dạng bài mới có thể khiến học sinh bước vào phòng thi với cơ thể mệt mỏi và tâm trí rối loạn.
Phụ huynh có vai trò rất quan trọng trong giai đoạn này. Nhiều cha mẹ vì lo cho con nên liên tục nhắc nhở, kiểm tra, thúc ép, hỏi điểm đề luyện, so sánh với bạn cùng lớp hoặc con của người quen. Ý định có thể là tốt, nhưng cách thể hiện không phù hợp lại dễ biến thành áp lực. Với học sinh lớp 9, một câu nói như “phải đỗ bằng được”, “không được trượt”, “con nhà người ta làm được rồi” có thể khiến các em cảm thấy kì thi này là phép thử giá trị bản thân, chứ không còn là một kì tuyển sinh.
Điều học sinh cần nhất lúc này là cảm giác được tin tưởng. Cha mẹ nên giúp con xây dựng lịch sinh hoạt hợp lí, nhắc con ngủ đủ, ăn uống điều độ, chuẩn bị giấy tờ và đồ dùng thi từ sớm. Quan trọng hơn, cha mẹ cần nói với con bằng thái độ bình tĩnh: hãy làm hết khả năng, đọc kĩ đề, phân bổ thời gian, câu dễ làm trước, câu khó xử lí sau. Một tâm thế ổn định có thể giúp học sinh phát huy đúng năng lực đã tích lũy trong suốt quá trình học tập.
Nhà trường và giáo viên cũng cần tránh tạo thêm sức ép không cần thiết trong những ngày cuối. Việc nhắc lại quy chế thi, hướng dẫn kĩ năng làm bài, động viên học sinh giữ sức khỏe thường có tác dụng thiết thực hơn so với việc liên tục cảnh báo về độ khó của kì thi. Với nhiều em, một lời trấn an đúng lúc từ thầy cô có thể giúp giảm đáng kể cảm giác bất an.
Thi vào lớp 10 là kì thi quan trọng, nhất là tại một đô thị lớn như Hà Nội. Các em cần chuẩn bị tâm lí để bước vào kì thi một cách thoải mái. Khi tâm lí ổn định, các em sẽ đọc đề tốt hơn, xử lí bài làm mạch lạc hơn và ít mắc những sai sót đáng tiếc.
HOÀNG HƯƠNG