Hóa giải mâu thuẫn từ cơ sở (Bài 2): Để 'chuyện lớn hóa nhỏ, chuyện nhỏ hóa không'

2 giờ trướcBài gốc

Một buổi hòa giải mâu thuẫn gia đình tại phường Sầm Sơn. Ảnh: Tuyết Hạnh

Huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị

Với mục tiêu 100% vụ việc mâu thuẫn phát sinh phải được rà soát, nắm tình hình và xử lý kịp thời, chỉ trong cuối tháng 4, đầu tháng 5/2026 công an các xã, phường trên địa bàn tỉnh đã đồng loạt tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương tổ chức hội nghị chuyên đề về công tác phát hiện và giải quyết mâu thuẫn trong nội bộ Nhân dân. Tại đây, 100% cán bộ, công chức UBND cấp xã cùng lực lượng tham gia bảo vệ an ninh trật tự tại cơ sở và các thành viên tổ hòa giải thôn, khu phố; người có uy tín trong cộng đồng dân cư được phổ biến, truyền đạt về hậu quả của những vụ việc nghiêm trọng trên địa bàn tỉnh, qua đó ý thức rõ hơn về trách nhiệm của mình trong việc nhận diện mâu thuẫn ngay từ khi mới nhen nhóm.

Theo thống kê của Công an tỉnh Thanh Hóa, nguyên nhân thường gặp ở các mâu thuẫn là do tranh chấp đất đai, va chạm trong đời sống tình cảm, các vấn đề liên quan đến tiền bạc, nợ nần và bất đồng trong quá trình sinh sống, học tập. Tuy nhiên, ở mỗi địa bàn, đặc thù dân cư khác nhau đòi hỏi cần linh hoạt trong quá trình thu thập thông tin và nắm bắt mâu thuẫn.

Phường Nam Sầm Sơn có một bộ phận lớn dân cư làm nghề đi biển, thường xuyên vắng mặt tại địa phương. Quá trình hành nghề đánh bắt thủy hải sản và đặc biệt là những buổi nhậu sau chuyến đi biển về là thời điểm tiềm ẩn nhiều nguy cơ xảy ra tranh chấp, mâu thuẫn. Với đặc thù này, lực lượng cảnh sát khu vực, Công an phường Nam Sầm Sơn đã thực hiện phân chia địa bàn, phối hợp với hệ thống chính trị ở tổ dân phố lựa chọn thời điểm giữa những lần ra khơi để trực tiếp tuyên truyền, vận động, chia sẻ thông tin với người dân.

Còn tại phường Sầm Sơn - đô thị du lịch biển trọng điểm của tỉnh, do đang bước vào mùa cao điểm nên di biến động dân cư trên địa bàn lớn, mâu thuẫn có thể phát sinh trong nội bộ quần chúng Nhân dân của phường nhưng cũng có thể nảy sinh giữa người dân địa phương với du khách. UBND phường đã thành lập các tổ an ninh trật tự liên ngành gồm lực lượng công an, thành viên tổ an ninh trật tự ở cơ sở, quản lý thị trường và đại diện hệ thống chính trị tổ dân phố thực hiện thường trực luân phiên, niêm yết công khai số điện thoại đường dây nóng để sẵn sàng tiếp nhận và xử lý mọi ý kiến phản ánh.

Theo ông Nguyễn Minh Tâm, Phó Chủ tịch UBND phường, đây là một trong những giải pháp trọng tâm trong mùa du lịch biển năm 2026 nhằm thiết lập môi trường kinh doanh dịch vụ du lịch văn minh, thân thiện, đồng thời giảm thiểu việc phát sinh mâu thuẫn dẫn đến các xích mích không đáng có trong Nhân dân.

Từ kết quả rà soát, nắm bắt những khúc mắc trong đời sống, Công an các xã, phường tiến hành đánh giá, phân loại theo mức độ từ ít nghiêm trọng đến rất nghiêm trọng để kịp thời tham mưu cho UBND xã và phối hợp với phòng nghiệp vụ Công an tỉnh triển khai các biện pháp giải quyết phù hợp. Trong đó, ưu tiên việc hóa giải các mâu thuẫn theo hướng “thấu tình, đạt lý”.

Xuất phát từ những nghi ngờ về việc hàng xóm “lấn đất” trong quá trình xây dựng, không khí giữa hai gia đình bà Mai Thị H. và ông Mai Huy T. tại thôn Yên Lộc, xã Nga Sơn đã từng rất căng thẳng. “Hòn bấc ném đi, hòn chì ném lại”, vụ việc không chỉ gây mất hòa khí giữa hai gia đình, mà còn ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự chung của cả thôn. Ngay lập tức, công tác hòa giải được triển khai. Một mặt, lực lượng công an cùng cán bộ địa chính, UBND xã trực tiếp tiến hành các biện pháp nghiệp vụ để xác định phần đất của mỗi gia đình theo đúng quy định của pháp luật. Mặt khác, các thành viên tổ hòa giải thôn kiên trì vận động, thuyết phục, tránh tranh cãi to tiếng đẩy mâu thuẫn lên cao. Với sự tham gia tích cực của nhiều bên, gia đình bà H. không còn khiếu nại, tình làng nghĩa xóm được giữ gìn, an ninh trật tự tại địa phương được đảm bảo.

Không chỉ dừng lại ở các vụ việc đang xảy ra, trong cao điểm rà soát, giải quyết mâu thuẫn, lực lượng công an cũng phối hợp chặt chẽ với các cơ quan tố tụng như viện kiểm sát Nhân dân và tòa án Nhân dân khu vực để nắm thông tin từ chính các vụ việc đã được phán quyết, xét xử hoặc chuẩn bị được đưa ra xét xử, phòng ngừa từ sớm những mâu thuẫn âm ỉ xuất phát từ việc nhu cầu, bức xúc không được giải tỏa triệt để dẫu đã có phán quyết.

Giữ vững bình yên từ địa bàn dân cư

Sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt với những cách làm bài bản đã đem lại những tín hiệu đáng mừng khi chỉ trong 2 tuần triển khai cao điểm (từ 25/4 đến 10/5), các đơn vị công an cấp xã đã rà soát, phát hiện mới để đưa vào giải quyết 465 mâu thuẫn trong nội bộ Nhân dân; ngăn chặn được 42 vụ mâu thuẫn bộc phát, không để xảy ra hành vi vi phạm pháp luật và kịp thời ngăn chặn 1 vụ tự tử. Đáng chú ý, các vụ án giết người, cố ý gây thương tích, gây rối trật tự công cộng có dấu hiệu được kiềm chế. Từ khi triển khai cao điểm đến nay, toàn tỉnh chỉ xảy ra 14 vụ cố ý gây thương tích (giảm 50%), 2 vụ gây rối trật tự công cộng (giảm 50%) và không xảy ra án giết người (giảm 100%) so với cùng kỳ trước đó.

Tuy nhiên, phòng ngừa, ngăn chặn các loại tội phạm là trận chiến trường kỳ và những chuyển biến tích cực trong cao điểm rà soát, giải quyết mâu thuẫn mới chỉ là bước khởi đầu. Quá trình triển khai cao điểm cũng đã cho thấy nhiều “nút thắt” mà sự vào cuộc của lực lượng công an hay cấp ủy, chính quyền địa phương sẽ là không đủ để tháo gỡ triệt để.

Trong nhiều trường hợp, khi gia đình có mâu thuẫn, bị bạo hành hay bị đe dọa, người dân, mà đặc biệt là phụ nữ có xu hướng che giấu bởi tâm lý “tốt khoe, xấu che”, dẫn đến khi quá sức chịu đựng lại bộc phát hành vi phản kháng, kích thích tâm lý hung hãn của đối phương dẫn đến nhiều hậu quả khó lường.

Trong một số trường hợp khác, khi phát hiện mâu thuẫn của người khác hoặc phát hiện người khác có biểu hiện hành vi bất thường, chuẩn bị công cụ, phương tiện như vũ khí, công cụ hỗ trợ, vật liệu nổ... hoặc tìm kiếm, đề cập đến các phương pháp tự hại bản thân lại thờ ơ, vô cảm, coi nhẹ diễn biến tâm lý. Trung tá Vũ Quốc Khánh, Phó trưởng Công an xã Thắng Lợi nhấn mạnh: “Mọi mâu thuẫn đều có điểm khởi phát từ những va chạm, xung đột rất nhỏ trong đời sống. Bên cạnh biện pháp nghiệp vụ chuyên sâu, lực lượng công an cũng tăng cường tuyên truyền để người dân nắm rõ quy định của pháp luật, đồng thời khuyến khích người dân tự bảo vệ mình và bảo vệ người khác khỏi các hành vi bạo lực về thể chất và cả về tinh thần bằng cách thông tin kịp thời cho đoàn thể tại địa phương và lực lượng công an”.

Đặc biệt, đối với việc xuất hiện ngày càng nhiều hành vi cực đoan trong lứa tuổi thanh thiếu niên, lực lượng Công an Thanh Hóa đang đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật trong nhà trường song song với triển khai các biện pháp ngăn chặn và cảm hóa thanh thiếu niên hư, vi phạm pháp luật. Theo đó, đã đưa vào diện quản lý khoảng 2.100 thanh thiếu niên hư trên địa bàn toàn tỉnh. Quý I/2026, đã xử lý đến 3.000 trường hợp vi phạm trật tự an toàn giao thông và phát hiện, giải quyết 34 vụ việc thanh thiếu niên mang theo hung khí.

Tuy nhiên, theo Thạc sĩ tâm lý học Phạm Thị Thu Hòa, giảng viên Khoa Giáo dục, Trường Đại học Hồng Đức, bên cạnh nỗ lực răn đe, cần phải có giải pháp phòng ngừa hành vi bạo lực ở lứa tuổi này từ gốc. Đó là tăng cường phát triển kỹ năng kiểm soát cảm xúc, kỹ năng bộc lộ bản thân và kỹ năng ứng phó với áp lực. Điều này có thể hình thành thông qua sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình trong triển khai tư vấn tâm lý học đường, giúp các em giải tỏa căng thẳng, định hướng hành vi tích cực và hỗ trợ các em xử lý những khó khăn trong học tập, quan hệ bạn bè và gia đình, từ đó có không gian phát triển an toàn, lành mạnh cho sức khỏe tâm lý, phòng ngừa hiệu quả những phản ứng tiêu cực ở lứa tuổi “nổi loạn” này.

Trong bối cảnh đời sống xã hội ngày càng phát sinh nhiều vấn đề phức tạp, việc triển khai đồng bộ, thường xuyên và lâu dài các giải pháp hóa giải mâu thuẫn từ sớm, từ xa bằng tinh thần thấu cảm và thượng tôn pháp luật sẽ là “chìa khóa” để giữ vững bình yên, thắt chặt tình đoàn kết ở từng khu dân cư. Chỉ khi tinh thần “chuyện lớn hóa nhỏ, chuyện nhỏ hóa không” thực sự trở thành nếp nghĩ và văn hóa ứng xử thường trực trong mỗi gia đình, những vụ án đau lòng bắt nguồn từ mâu thuẫn nhỏ mới không còn tái diễn.

Tuyết Hạnh

Nguồn Thanh Hóa : http://baothanhhoa.vn/hoa-giai-mau-thuan-tu-co-so-bai-2-de-chuyen-lon-hoa-nho-chuyen-nho-hoa-khong-288651.htm