Khơi thông 'mạch số' từ thôn bản

2 giờ trướcBài gốc

Người dân ở Lào Cai được hỗ trợ tiếp cận công nghệ số phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Gỡ “điểm nghẽn” ở cơ sở

Ngày 8/6, Thôn 4, xã Bát Xát trở thành địa phương đầu tiên của tỉnh Lào Cai ra mắt mô hình “Thôn số”. Đây không chỉ là một mô hình mới ở cơ sở mà còn là bước đi cụ thể trong quá trình hiện thực hóa Nghị quyết 57 bằng những giải pháp xuất phát từ nhu cầu của người dân.

Mô hình “Thôn số” hướng tới mục tiêu đưa công nghệ số vào đời sống hằng ngày, giúp người dân tiếp cận và khai thác hiệu quả các tiện ích số, đồng thời thu hẹp khoảng cách số giữa các vùng miền. Tại lễ ra mắt, người dân được trải nghiệm ứng dụng “Thôn số Bát Xát” với 16 tiện ích số tích hợp và các hoạt động của phiên chợ số.

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Lào Cai Hoàng Giang nhấn mạnh mô hình “Thôn số” tại Thôn 4 xuất phát từ thực tiễn cơ sở, từ những nhu cầu rất cụ thể của người dân và bằng những cách làm sáng tạo, hiệu quả. Theo ông Giang, trong bối cảnh xây dựng nền hành chính hiện đại, việc xây dựng “Thôn số” không chỉ là ứng dụng công nghệ thông tin mà còn là đổi mới tư duy lãnh đạo, quản lý và phục vụ nhân dân.

Sự ra đời của mô hình này gắn với nỗ lực tháo gỡ những “điểm nghẽn” số ở vùng cao. Là địa phương có địa hình rộng, nhiều khu vực còn khó khăn và hơn 65% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, Lào Cai vẫn đối mặt với những hạn chế về hạ tầng, kỹ năng số và khả năng tiếp cận công nghệ của người dân.

Theo ông Trần Ngọc Luận - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lào Cai, địa phương xác định chuyển đổi số phải xuất phát từ thực tiễn, lấy người dân làm trung tâm và giải quyết những nhu cầu thiết thực ngay từ cơ sở. Vì vậy, thay vì chỉ tập trung vào công nghệ, tỉnh lựa chọn bắt đầu từ việc thay đổi nhận thức và nâng cao kỹ năng số cho cộng đồng.

Để người dân trở thành chủ thể chuyển đổi số

Nếu “Người bản số” và “Thôn số” là những hạt nhân ở cấp cộng đồng thì ở quy mô rộng hơn, mục tiêu hiện nay là xây dựng các xã, phường số vận hành trên nền tảng dữ liệu và công nghệ.

Tại Hội thảo tập huấn “Triển khai mô hình chuyển đổi số cấp xã, phường” vừa qua, Bộ Khoa học và Công nghệ đã giới thiệu mô hình chuyển đổi số cấp xã được triển khai thống nhất trên toàn quốc. Theo PGS.TS Hoàng Hữu Hạnh - Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia, mô hình được thiết kế theo hướng dùng chung từ Trung ương đến cơ sở. “Điều này đồng nghĩa cấp xã không tự xây dựng những hệ thống đã có sẵn ở cấp trên, mà khai thác, sử dụng các nền tảng dùng chung. Nguyên tắc là dùng chung để tránh trùng lặp, lãng phí và phân tán nguồn lực” - ông Hạnh nhấn mạnh.

Một trong những nguyên tắc quan trọng của mô hình là bảo đảm bao trùm số, không để người dân yếu thế bị loại khỏi các dịch vụ số. Đây cũng là tinh thần đang được thể hiện trong các mô hình “Người bản số”, “Thôn số” hay hoạt động của các tổ công nghệ số cộng đồng.

Thực tiễn tại xã Yên Bình (tỉnh Lào Cai) cho thấy chuyển đổi số không còn là câu chuyện của hạ tầng hay phần mềm. Hiện trên 90% hộ gia đình có điện thoại thông minh đã cài đặt ứng dụng “Cư dân số”; 100% thôn thực hiện quản trị, điều hành trên nền tảng số; 48% hồ sơ được giải quyết theo dịch vụ công trực tuyến toàn trình; 100% lãnh đạo sử dụng chứng thư số trong xử lý công việc.

Từ Thôn 4 của xã Bát Xát đến những mô hình “Người bản số”, “Thôn số”, “Xã số” đang được triển khai ở nhiều địa phương có thể thấy một hướng đi ngày càng rõ nét: đưa công nghệ về tận thôn bản, để người dân trực tiếp tham gia vào quá trình chuyển đổi số. Khi người dân biết sử dụng công nghệ để tiếp cận thông tin, thực hiện thủ tục hành chính, quảng bá sản phẩm hay kết nối thị trường, họ không còn là đối tượng thụ hưởng mà trở thành chủ thể của quá trình này.

Đó cũng là cách để những “điểm nghẽn” về nhận thức, kỹ năng và thói quen số từng bước được tháo gỡ, qua đó khơi thông “mạch số” từ cơ sở, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững ở vùng cao.

Thùy Liên

Nguồn Đại Đoàn Kết : https://daidoanket.vn/khoi-thong-mach-so-tu-thon-ban.html