Khói thuốc thụ động trong bệnh viện - Mối nguy với người bệnh và nhân viên y tế

2 giờ trướcBài gốc

Với quy mô hàng chục triệu lượt người đến khám chữa bệnh mỗi năm, việc đảm bảo môi trường không khói thuốc không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe người bệnh mà còn góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

Gánh nặng phơi nhiễm trong không gian y tế đông đúc

Việt Nam hiện có hệ thống y tế rộng khắp với hơn 1.700 bệnh viện công lập, 424 bệnh viện tư nhân cùng hàng chục nghìn phòng khám tư nhân. Mỗi năm, các cơ sở khám chữa bệnh tiếp đón gần 20 triệu lượt người khám, điều trị nội trú và ngoại trú.

Trong bối cảnh mật độ người tập trung lớn, việc duy trì môi trường không khói thuốc trở thành yêu cầu quan trọng nhằm hạn chế nguy cơ phơi nhiễm khói thuốc thụ động đối với người bệnh, người nhà và nhân viên y tế.

Tuy nhiên, tình trạng hút thuốc và phơi nhiễm khói thuốc thụ động vẫn còn phổ biến trong cộng đồng. Theo các số liệu khảo sát, có tới 53,5% người không hút thuốc bị phơi nhiễm khói thuốc tại gia đình. Điều này cho thấy nguy cơ phơi nhiễm không chỉ tồn tại trong không gian sinh hoạt mà còn có thể lan sang các khu vực công cộng đặc thù như bệnh viện nếu việc kiểm soát không được thực hiện nghiêm.

Độc tính của khói thuốc thụ động

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), khói thuốc tỏa ra từ đầu điếu thuốc đang cháy chứa hàm lượng nhiều chất độc hại cao hơn đáng kể so với khói thuốc do người hút thở ra. Đây là nguồn phát tán trực tiếp các chất gây hại vào môi trường xung quanh, đặc biệt nguy hiểm trong không gian kín như phòng bệnh, hành lang bệnh viện hay phương tiện vận chuyển người bệnh.

Khói thuốc lá chứa hơn 7.000 hợp chất hóa học, trong đó có nhiều chất độc và chất gây ung thư. Nicotin - chất gây nghiện chính trong thuốc lá - chỉ là một phần trong hỗn hợp độc hại này. Khi xâm nhập vào cơ thể qua đường hô hấp, các chất độc có thể tác động đến nhiều cơ quan khác nhau.

Một người hút thuốc tạo ra đồng thời ba dòng khói gồm: dòng khói chính mà người hút hít trực tiếp; dòng khói phụ tỏa ra từ đầu điếu thuốc đang cháy; và dòng khói môi trường - sự kết hợp giữa khói người hút thở ra với khói lan tỏa trong không khí. Chính dòng khói môi trường là nguyên nhân gây ra tình trạng hút thuốc thụ động.

Các chuyên gia y tế cảnh báo, trong không gian kín hoặc thông khí kém, người hít phải khói thuốc thụ động có thể tiếp nhận lượng lớn độc chất từ môi trường xung quanh. Những hợp chất này có thể tồn tại trong không khí trong thời gian dài, khiến người ở cùng không gian tiếp tục bị phơi nhiễm dù không trực tiếp hút thuốc.

Khói thuốc không chỉ gây kích ứng tức thời mà còn là yếu tố nguy cơ của nhiều bệnh lý mạn tính nghiêm trọng. Trong hơn 7.000 hóa chất có trong khói thuốc, nhiều chất có khả năng gây tổn thương hệ tim mạch, hô hấp và làm tăng nguy cơ ung thư.

Đối với hệ tim mạch, khói thuốc góp phần thúc đẩy xơ vữa động mạch, làm gia tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và suy tim. Với hệ hô hấp, các chất độc trong khói thuốc làm tổn thương cơ chế tự làm sạch của phổi, khiến việc đào thải vi khuẩn và dị vật trở nên khó khăn hơn, từ đó làm tăng nguy cơ viêm phổi và bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD).

Ngoài ra, khói thuốc còn liên quan đến nhiều loại ung thư như ung thư phổi, ung thư vòm họng, ung thư dạ dày và ung thư đại trực tràng. Đáng chú ý, hiện chưa có ngưỡng an toàn nào được xác định đối với việc hít phải khói thuốc lá, đồng nghĩa với việc bất kỳ mức độ phơi nhiễm nào cũng có thể gây hại cho sức khỏe.

Khói thuốc thụ động chứa độc tính cao hơn nhiều lần so với khói trực tiếp.

Nhóm nguy cơ cao trong môi trường bệnh viện

Tác động của khói thuốc thụ động đặc biệt nghiêm trọng đối với các nhóm dễ tổn thương như người bệnh, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và trẻ em - những đối tượng thường xuyên xuất hiện trong môi trường bệnh viện.

Ở người cao tuổi, việc hít phải khói thuốc có thể làm khởi phát hoặc khiến các bệnh lý như COPD, hen phế quản và bệnh tim mạch diễn tiến nặng hơn, đồng thời làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim.

Đối với phụ nữ mang thai, khói thuốc có thể làm giảm lưu lượng máu nuôi thai nhi, ảnh hưởng quá trình phát triển của thai, đồng thời làm tăng nguy cơ sinh non, dị tật bẩm sinh hoặc sảy thai.

Trong khi đó, trẻ em là nhóm đặc biệt nhạy cảm với khói thuốc. Phơi nhiễm khói thuốc thụ động có thể ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất và tinh thần, đồng thời làm gia tăng các bệnh lý hô hấp như viêm phổi, hen phế quản, viêm tai giữa, viêm họng và viêm amidan.

Trong môi trường bệnh viện - nơi tập trung nhiều bệnh nhân đang điều trị các bệnh nền hoặc bệnh lý hô hấp - sự hiện diện của khói thuốc càng làm gia tăng nguy cơ biến chứng và kéo dài thời gian điều trị.

Không chỉ người bệnh, đội ngũ nhân viên y tế cũng là nhóm chịu ảnh hưởng trực tiếp từ khói thuốc thụ động. Với đặc thù công việc phải thường xuyên tiếp xúc với bệnh nhân, người nhà bệnh nhân và môi trường bệnh viện, nguy cơ phơi nhiễm kéo dài là điều khó tránh khỏi nếu các quy định về bệnh viện không khói thuốc không được thực thi nghiêm túc.

Việc làm việc trong môi trường có khói thuốc không chỉ ảnh hưởng sức khỏe thể chất mà còn tạo thêm áp lực cho công tác kiểm soát hành vi hút thuốc trong cơ sở y tế, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, bệnh viện và ý thức tuân thủ của người dân.

Khói thuốc thụ động trong bệnh viện không chỉ là vấn đề vi phạm quy định mà còn là nguy cơ y tế công cộng cần được kiểm soát nghiêm ngặt. Với hàng chục triệu lượt người đến khám chữa bệnh mỗi năm, việc bảo đảm môi trường không khói thuốc không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe người bệnh mà còn góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế.

Trong bối cảnh đó, bệnh viện không chỉ là nơi điều trị bệnh mà còn phải trở thành không gian an toàn, nơi các yếu tố nguy cơ đối với sức khỏe - trong đó có khói thuốc - được kiểm soát ở mức cao nhất.

Khói thuốc lá thụ động (secondhand smoke - SHS) là hỗn hợp khói thuốc tỏa ra từ đầu điếu thuốc đang cháy và khói do người hút thở ra. Khói thuốc lá thụ động chứa hàng ngàn hóa chất độc hại, trong đó có hơn 7.000 hóa chất, với ít nhất 250 chất được biết là có hại và hơn 50 chất gây ung thư.

Vũ Đậu

Nguồn Công Lý : https://congly.vn/khoi-thuoc-thu-dong-trong-benh-vien-moi-nguy-voi-nguoi-benh-va-nhan-vien-y-te-523203.html