Áp lực bủa vây người lao động
Những năm gần đây, tình trạng kiệt sức nghề nghiệp và áp lực tâm lý trong quá trình lao động đang trở thành một thách thức lớn đối với sức khỏe nguồn nhân lực. Trước thực trạng này, việc nghiên cứu, bổ sung các quy định pháp lý nhằm tăng thời gian nghỉ ngơi, giảm giờ làm được xem là giải pháp căn cơ để bảo vệ người lao động và bảo đảm sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.
Theo ghi nhận của phóng viên Báo Công Thương, đối với ngành dịch vụ, áp lực thường mang tính thời điểm nhưng có cường độ cao. Anh Nguyễn Ngọc Bảo Chung, nhân viên tại một quán cà phê trên địa bàn Hà Nội chia sẻ: "Đối với công việc dịch vụ, áp lực lớn nhất là về doanh thu. Trong một ca làm, thường sẽ có những khung giờ cố định khách vào rất đông, thời điểm cao điểm đó chúng tôi phải làm việc với công suất cao hơn và khá mệt mỏi. Ngoài phục vụ khách hàng, tôi cũng phải dành thời gian cho các công việc vận hành khác như kiểm soát chất lượng dịch vụ, đồ uống và quản lý nguyên vật liệu".
Anh Bảo Chung, nhân viên tại một quán cà phê trên địa bàn Hà Nội chia sẻ, đối với ngành dịch vụ, áp lực thường mang tính thời điểm nhưng có cường độ cao.
Anh Chung cũng cho biết thêm, việc làm ca tối khiến giờ giấc sinh hoạt bị đảo lộn, thường xuyên phải về rất muộn và dậy sớm vào ngày hôm sau. Việc này cũng gây ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống cá nhân của anh.
Đối với chị Nguyễn Ngọc Anh làm công việc nhân viên tư vấn và chăm sóc khách hàng, chị cho biết, đặc thù nghề nghiệp đòi hỏi phải luôn năng động và chủ động dành nhiều quỹ thời gian cho từng khách hàng.
"Có những lúc gặp khách hàng khó, công việc sẽ chiếm dụng vào quỹ thời gian nghỉ ngơi dành cho bản thân và gia đình. Nhiều khi khách hàng có yêu cầu đột xuất ngoài giờ, tôi không thể từ chối vì ảnh hưởng đến quan hệ kinh doanh. Chúng tôi phải chấp nhận làm ngoài giờ, thậm chí có những lúc phải làm đêm. Có những thời điểm trong năm, công ty vào thời gian cao điểm thì thời gian làm ngoài giờ càng nhiều", chị Ngọc Anh bày tỏ.
Tình trạng quá tải trong công việc thường xuyên xảy ra với nhiều người lao động hiện nay.
Tình trạng quá tải trong công việc thường xảy ra nhiều hơn đối với những người làm việc văn phòng. Chị Đinh Lan Nhi, một nhân viên văn phòng chia sẻ: "Công việc của tôi hầu như phải làm quá giờ khá nhiều, thường xuyên tăng ca (OT) không lương, và gần như không được tắt điện thoại vào cuối tuần để luôn thường trực với công việc. Việc phải làm việc liên tục trong thời gian dài như vậy khiến tôi đôi khi cảm thấy rất mệt mỏi về cả thể chất lẫn tinh thần, dường như không có thời gian cá nhân dành cho bản thân. Dù biết đây là đặc thù công việc, nhưng đôi khi công việc quá tải cũng khiến tôi rất kiệt sức".
Bài toán cân bằng lợi ích để phát triển bền vững
Thực tế đời sống việc làm của người lao động chính là cơ sở để các cơ quan quản lý và tổ chức đại diện người lao động nhìn nhận một cách nghiêm túc về vấn đề bảo vệ sức khỏe toàn diện cho nguồn nhân lực.
Trao đổi về vấn đề này, tại Họp báo thông tin kết quả Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam nhiệm kỳ 2026 - 2031, ông Ngọ Duy Hiểu, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cho biết, phòng chống kiệt sức nghề nghiệp và chăm sóc sức khỏe tinh thần cho người lao động là vấn đề đang được nhiều quốc gia quan tâm, đồng thời đã được đề cập trong các khuyến nghị của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) và Tổ chức Y tế thế giới (WHO).
Ông Ngọ Duy Hiểu, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. Ảnh: Tô Sơn
Theo ông, tình trạng làm việc kéo dài, áp lực cao, ít thời gian nghỉ ngơi, cùng những tác động từ môi trường, công nghệ và điều kiện lao động khắc nghiệt có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe thể chất và tinh thần của người lao động. Vì vậy, đại diện Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đề xuất, cần nghiên cứu bổ sung các quy định liên quan trong quá trình sửa đổi Bộ luật Lao động và Luật An toàn, vệ sinh lao động.
Các giải pháp như tăng thời gian nghỉ ngơi, giảm thời giờ làm việc được xem là biện pháp góp phần hạn chế kiệt sức nghề nghiệp. Bên cạnh chăm lo sức khỏe thể chất, xã hội và các đơn vị sử dụng lao động cần quan tâm hơn đến sức khỏe tinh thần của người lao động, nhất là trong bối cảnh tình trạng căng thẳng, lo âu, mất ngủ, trầm cảm có xu hướng gia tăng, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, chất lượng lao động và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.
Tuy nhiên, từ góc nhìn toàn diện hơn, người lao động cũng nhận thức rõ việc triển khai chính sách cần có lộ trình phù hợp để hài hòa lợi ích đôi bên. Theo chị Nguyễn Ngọc Anh, việc giảm giờ làm là tín hiệu đáng mừng đối với người lao động, nhưng cũng cần hài hòa lợi ích đối với người sử dụng lao động. Giảm giờ làm phải đi đôi với những biện pháp tăng năng suất lao động một cách hợp lý, từ đó mối quan hệ lao động mới bền vững. Chị Đinh Lan Nhi cũng bày tỏ mong muốn Nhà nước và các doanh nghiệp sẽ đồng hành, quan tâm chăm lo nhiều hơn đến đời sống sức khỏe của người lao động, từ đó giúp cải thiện năng suất làm việc.
Chăm sóc sức khỏe tinh thần và thể chất, phòng chống kiệt sức nghề nghiệp cho người lao động không chỉ là việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của con người, mà còn là nhân tố quyết định đến chất lượng tăng trưởng kinh tế. Việc nghiên cứu luật hóa các quy định này là bước đi cần thiết, đòi hỏi sự tham gia đồng bộ, thấu đáo của cả cơ quan quản lý, tổ chức công đoàn và cộng đồng doanh nghiệp nhằm tạo dựng một môi trường lao động hài hòa, tiến bộ và bền vững.
Minh Thùy