Hiện toàn tỉnh Lâm Đồng có khoảng 10.600 ha trồng dâu tằm
Không ngừng mở rộng diện tích, địa phương còn chú trọng xây dựng chuỗi liên kết, ứng dụng công nghệ cao và chủ động nguồn giống nhằm hướng đến phát triển bền vững ngành dâu tằm tơ.
Hình thành chuỗi liên kết từ vùng nguyên liệu
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, hiện toàn tỉnh có khoảng 10.600 ha dâu tằm, tăng bình quân 6,7% mỗi năm. Trong đó, diện tích dâu lai và giống mới đạt trên 8.200 ha, chiếm hơn 77%; diện tích ứng dụng công nghệ cao đạt trên 2.000 ha với khoảng 17.000 hộ tham gia sản xuất. Sản lượng kén tằm toàn tỉnh đạt hơn 15.456 tấn.
Nghề trồng dâu, nuôi tằm được đánh giá phù hợp với điều kiện sản xuất của người dân bởi có thể tận dụng đất ven sông, đất canh tác kém hiệu quả để chuyển đổi sang trồng dâu. So với nhiều loại cây trồng khác, trồng dâu, nuôi tằm có chi phí đầu tư thấp, thời gian thu hồi vốn nhanh, góp phần tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho nông dân.
Từ gắn bó với cây dâu, con tằm đến cung ứng giống và bao tiêu sản phẩm kén tằm cho người dân, nhiều hộ sản xuất trên địa bàn tỉnh đã mạnh dạn đầu tư nhà máy ươm tơ hiện đại nhằm nâng cao giá trị ngành dâu tằm tơ.
Chị Vũ Thị Túy, xã Đam Rông 3 đã mạnh dạn đầu tư nhà máy ươm tơ hiện đại nhằm nâng cao giá trị ngành dâu tằm tơ tại địa phương
Chị Vũ Thị Túy, xã Đam Rông 3 cho biết, sau nhiều năm gắn bó với nghề trồng dâu, nuôi tằm, gia đình đã đầu tư xây dựng nhà máy ươm tơ nhằm tạo đầu ra ổn định cho người dân địa phương, đồng thời nâng cao giá trị sản phẩm tơ lụa.
Tại thôn Đắc Măng, xã Đam Rông 3, chị Vũ Thị Túy đã xây dựng nhà máy ươm tơ với diện tích khoảng 2.400 m², tổng kinh phí đầu tư hơn 21 tỷ đồng. Nhà máy được đầu tư hệ thống guồng xe tơ tự động, lò hơi, máy nấu kén, khu phơi kén cùng hệ thống xử lý kỹ thuật, phòng cháy, chữa cháy và kho chứa hàng đồng bộ.
Mỗi ngày, nhà máy tiêu thụ từ 1,5 - 1,6 tấn kén tằm, chủ yếu thu mua từ người dân tại địa phương và các vùng lân cận. Với công suất hiện nay, cơ sở này giải quyết việc làm thường xuyên cho khoảng 130 lao động, đa số là đồng bào dân tộc thiểu số, với mức thu nhập từ 8 - 9 triệu đồng/người/tháng.
Sản lượng kén tằm toàn tỉnh Lâm Đồng hiện đạt hơn 15.456 tấn/năm
Theo tính toán, mỗi năm, nhà máy sản xuất hơn 36 tấn tơ, tương ứng nhu cầu gần 300 tấn kén nguyên liệu. Để bảo đảm nguồn cung ổn định, cơ sở đã liên kết với các tổ hợp tác, hợp tác xã và đại lý thu mua trên địa bàn để hình thành vùng nguyên liệu bền vững.
Ông Phạm Phi Long, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y tỉnh cho biết, việc ứng dụng tiến bộ kỹ thuật trong nuôi tằm lấy kén hiện đã được người dân áp dụng rộng rãi, góp phần giảm chi phí lao động và nâng cao hiệu quả kinh tế.
Toàn tỉnh có khoảng 78 cơ sở nuôi tằm con tập trung tại các địa phương như Lâm Hà, Đạ Tẻh, Đam Rông (cũ). Mô hình nuôi tằm con tập trung phát huy hiệu quả, đáp ứng tốt nhu cầu sản xuất của người dân.
Trên địa bàn tỉnh có 36 cơ sở ươm tơ với dây chuyền sản xuất, chế biến hiện đại
Bên cạnh việc phát triển vùng nguyên liệu, ngành dâu tằm tơ của tỉnh còn từng bước hình thành chuỗi liên kết khá đồng bộ. Hiện toàn tỉnh có khoảng 152 cơ sở thu mua kén tằm và 36 cơ sở ươm tơ với dây chuyền sản xuất, chế biến hiện đại. Việc liên kết sản xuất - tiêu thụ giúp nâng cao chất lượng kén tằm, tơ lụa, tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường và tạo đầu ra ổn định cho nông dân.
Hướng đến phát triển bền vững
Theo ông Phạm Phi Long, dù đạt nhiều kết quả tích cực, ngành dâu tằm tơ của Lâm Đồng vẫn còn không ít khó khăn. Một trong những thách thức lớn hiện nay là nguồn trứng giống chất lượng cao chưa đáp ứng nhu cầu sản xuất. Hiện nhu cầu sử dụng trứng giống trên địa bàn tỉnh khoảng 400.000 - 450.000 hộp/năm, song sản xuất trong nước còn hạn chế về chất lượng, năng suất và giá thành nên khó cạnh tranh với nguồn nhập khẩu.
Một trong những thách thức lớn hiện nay là nguồn trứng giống chất lượng cao chưa đáp ứng nhu cầu sản xuất
Bên cạnh đó, cơ giới hóa trong sản xuất còn hạn chế, nhiều công đoạn vẫn mang tính thủ công, nhất là khâu canh tác và thu hái dâu. Nghề nuôi tằm cũng phụ thuộc nhiều vào điều kiện thời tiết, trong khi nguồn lực đầu tư cho ngành còn thấp, chủ yếu dựa vào xã hội hóa nên hạ tầng phục vụ sản xuất chưa đồng bộ.
Để phát triển ngành dâu tằm tơ theo hướng bền vững, thời gian tới, Lâm Đồng đặt mục tiêu duy trì và mở rộng vùng nguyên liệu ổn định, gắn sản xuất dâu tằm với ươm tơ, dệt lụa và bảo vệ môi trường. Đến năm 2030, diện tích trồng dâu toàn tỉnh phấn đấu đạt khoảng 12.000 ha, trong đó diện tích dâu lai và giống mới đạt 10.000 ha.
Hiện nhu cầu sử dụng trứng giống trên địa bàn tỉnh khoảng 400.000 - 450.000 hộp/năm, song sản xuất trong nước còn hạn chế về chất lượng
Tỉnh sẽ mở rộng các vùng chuyên canh tại những khu vực có điều kiện thuận lợi; chuyển đổi một số diện tích cây trồng kém hiệu quả sang trồng dâu nhằm bảo đảm nguồn nguyên liệu cho chế biến. Đồng thời, tăng cường đầu tư trang thiết bị kỹ thuật, nâng cao năng lực nghiên cứu để chủ động nguồn giống tằm chất lượng cao phục vụ sản xuất.
Việc liên kết sản xuất - tiêu thụ giúp nâng cao chất lượng kén tằm, tơ lụa, tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường và tạo đầu ra ổn định cho nông dân
Ngành nông nghiệp cũng tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ trong nuôi tằm con, phòng trị bệnh cho tằm; xây dựng chuỗi sản xuất hàng hóa đồng bộ từ giống dâu, giống tằm đến tiêu thụ sản phẩm; hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ người dân phát triển nghề trồng dâu, nuôi tằm.
Ngành dâu tằm tơ Lâm Đồng đang từng bước nâng cao giá trị gia tăng, hướng đến xây dựng thương hiệu tơ lụa chất lượng cao, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn
Với những lợi thế sẵn có cùng định hướng phát triển bài bản, ngành dâu tằm tơ Lâm Đồng đang từng bước nâng cao giá trị gia tăng, hướng đến xây dựng thương hiệu tơ lụa chất lượng cao, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn và phát triển nông nghiệp bền vững.
Hoàng Sa