Sáng nay (29/11), Lễ giỗ Đức thánh Hoàng Mười tại đền Chợ Củi (xã Nghi Xuân, Hà Tĩnh) đã được Hà Tĩnh tổ chức trang nghiêm.
Tham dự buổi lễ, có đại diện lãnh đạo tỉnh và các ban, ngành, địa phương.
Lễ giỗ Đức thánh Hoàng Mười ngày 29/11/2025.
Theo đó, hàng năm vào ngày 10/10 âm lịch, Đảng bộ, chính quyền, Nhân dân huyện Nghi Xuân cũ (nay là xã Nghi Xuân) tổ chức lễ hội và Lễ giỗ Đức thánh Hoàng Mười tại đền Chợ Củi để tri ân và tưởng nhớ tới “Thánh Minh xứ Nghệ”.
Đây là năm nay thứ 2 Lễ hội đền Chợ Củi được tổ chức quy mô với chuỗi hoạt động văn hóa, thể thao đặc sắc.
Đền Chợ Củi (hay còn gọi Đền Quan Hoàng Mười) ở Nghi Xuân, Hà Tĩnh là ngôi đền thiêng, thu hút rất đông du khách thập phương đến hành lễ, chiêm bái hàng năm. Đây là một địa chỉ văn hóa tâm linh trên 500 năm với tên gọi dân gian là Đền Củi hay Thánh Mẫu Linh từ, tôn vinh danh tướng Hoàng Mười - người có công đánh giặc Minh phương Bắc, bảo vệ bờ cõi và cửa ải đất nước vào triều Lê.
Cổng chính vào Đền Củi.
Sau rất nhiều năm đền do cá nhân “chiếm hữu”, đến nay đã được bàn giao cho chính quyền quản lý.
Theo đó, trước tháng 1/2024, Đền Củi do cá nhân quản lý. Sau khi tỉnh Hà Tĩnh tiến hành thanh tra và ban hành kết luận, chỉ ra nhiều sai phạm, tồn tại ở đây, trung tuần tháng 1/2024 việc bàn giao giữa gia đình thủ nhang (ông Nguyễn Sỹ Quý, ông Nguyễn Sỹ Hóa) với chính quyền địa phương đã được thực hiện xong.
Trước đó, ngày 5/1/2024, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành kết luận thanh tra về việc quản lý và tổ chức các hoạt động tại di tích quốc gia đền Chợ Củi.
Kết luận thanh tra khẳng định đền Chợ Củi là công trình kiến trúc độc đáo, cổ kính được khởi dựng từ thời nhà Lê Sơ, tọa lạc dưới chân núi Ngũ Mã bên bờ sông Lam. Vào năm 1993, đền được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ VH-TT-DL) xếp hạng là di tích lịch sử kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia.
Nhiều hoạt động tín ngưỡng diễn ra tại Đền.
Đền Chợ Củi là di tích lịch sử - văn hóa được các cấp chính quyền quản lý, tôn tạo từ lâu. Đây là di tích văn hóa tâm linh thuộc sở hữu chung của cộng đồng dân cư, không phải là nơi thờ tự riêng của hộ gia đình, cá nhân hay của một dòng họ nào.
Tuy nhiên, trong thời gian dài, một số gia đình thủ nhang đã chiếm hữu, quản lý. Do đó, đã yêu cầu các gia đình "Thủ nhang": chấm dứt việc chiếm hữu, quản lý khu vực nội tự của Đền Chợ Củi, bàn giao cho Ban Quản lý dịch vụ công ích và các điểm du lịch huyện Nghi Xuân (cũ), nay là xã Nghi Xuân.
Mẫn Phong