Mỹ tạm dừng việc dẫn độ tù nhân sang Congo do dịch Ebola

6 giờ trướcBài gốc

Nhân viên y tế kiểm tra nhiệt độ người dân trong nỗ lực kiểm soát dịch Ebola ở Goma, CHDC Congo ngày 19/5/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Tuy nhiên, quyết định này đang gây tranh cãi khi Washington vẫn từ chối đưa những người đã bị trục xuất trước đó quay trở lại Mỹ, dù có lệnh từ tòa án.

Theo tờ The Guardian, ít nhất một phụ nữ hiện rơi vào tình trạng mắc kẹt tại thủ đô Kinshasa sau khi bị đưa khỏi Mỹ hơn một tháng trước. Người phụ nữ này là Adriana Zapata, 55 tuổi, từng chạy trốn khỏi Colombia để tới Mỹ nhưng sau đó bị trục xuất sang Congo, dù phía DRC thông báo họ không đủ khả năng đáp ứng các nhu cầu y tế phức tạp của bà.

Một thẩm phán Mỹ đã ra lệnh yêu cầu đưa Zapata quay trở lại Mỹ, song giới chức Washington hiện cho rằng điều đó không thể thực hiện do lệnh hạn chế đi lại liên quan đến Ebola vừa được áp dụng hôm 19/5.

Lo ngại Ebola bị “chính trị hóa”

Theo Politico, các quan chức Mỹ giấu tên cho biết việc tạm dừng trục xuất được đưa ra do lo ngại nhân viên thực thi nhập cư có thể tiếp xúc với virus Ebola trong quá trình di chuyển, đồng thời nguy cơ dịch bệnh lan gần hơn tới Mỹ thông qua các hoạt động cưỡng chế nhập cư.

Tuy nhiên, một phần nguyên nhân được cho là xuất phát từ yếu tố pháp lý. Việc đưa người nhập cư tới các quốc gia đang có dịch Ebola có thể trở thành cơ sở để luật sư bào chữa phản đối các quyết định trục xuất.

Jeremy Konyndyk, Chủ tịch tổ chức Refugees International và từng là quan chức phụ trách ứng phó Ebola của Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID) trong giai đoạn bùng phát dịch 2014 - 2015, cho rằng lập luận của chính phủ Mỹ đang mâu thuẫn.

“Nếu chính phủ cho rằng việc đi từ những quốc gia đó tới Mỹ là không an toàn, thì cũng không thể coi việc trục xuất con người tới đó là an toàn”, ông nói.

Hiện Mỹ áp dụng lệnh hạn chế đi lại đối với người đến từ DRC, Uganda và Nam Sudan - những quốc gia bị ảnh hưởng hoặc nằm gần tâm dịch Ebola.

Theo nhà báo độc lập Gillian Brockell, người theo dõi các chương trình trục xuất tới nước thứ ba của Mỹ, ít nhất 37 người đã bị chuyển tới các quốc gia châu Phi trong vài tháng gần đây.

Trong khi đó, giới chuyên gia lưu ý Mỹ từng thực hiện các chiến dịch sơ tán công dân khỏi vùng dịch Ebola trước đây, thậm chí bao gồm cả bệnh nhân nhiễm bệnh.

Nguy cơ pháp lý và y tế công cộng

Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) khẳng định Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) tuân thủ đầy đủ các hướng dẫn an toàn và y tế hiện hành khi thực hiện các hoạt động trục xuất.

Luật sư di trú Camille Mackler cảnh báo việc ép người nhập cư tới các quốc gia khác có thể vi phạm luật pháp quốc tế.

Các chuyên gia ước tính từ 8.000 đến 15.000 người đã bị đưa tới các nước thứ ba thông qua các chương trình này, dù chưa có thống kê chính thức. Họ cũng cho rằng điều kiện chăm sóc y tế trong các trung tâm giam giữ nhập cư vốn đã không đảm bảo, trong khi nguy cơ lây lan dịch bệnh xuyên biên giới lại chưa được tính toán đầy đủ.

“Nếu dịch tiếp tục lan rộng, những người bị giam giữ trong khu vực ảnh hưởng có thể mắc bệnh và sau đó mang virus trở về các quốc gia Nam Mỹ hoặc Trung Mỹ - nơi hầu như không có kinh nghiệm ứng phó Ebola”, bà cảnh báo.

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) cho biết đã triển khai các biện pháp giám sát hành khách đến từ DRC, Uganda và Nam Sudan. Theo đó, toàn bộ hành khách từ các quốc gia này sẽ được chuyển hướng tới sân bay quốc tế Washington-Dulles để kiểm tra y tế.

Satish Pillai, phụ trách ứng phó Ebola của CDC, cho biết ngay cả hành khách đến từ Kinshasa - nơi chưa ghi nhận ca lây nhiễm - cũng sẽ bị theo dõi do phạm vi bùng phát dịch đang tiếp tục mở rộng.

CDC hiện áp dụng nhiều lớp kiểm soát gồm sàng lọc trước khi xuất cảnh, theo dõi tình trạng sức khỏe trên chuyến bay và giám sát y tế sau khi nhập cảnh vào Mỹ.

Alexandra Phelan, chuyên gia thuộc Đại học Johns Hopkins, nhận định nguy cơ những hành khách như bà Zapata mang Ebola vào Mỹ là rất thấp nếu áp dụng đúng quy trình y tế công cộng.

Theo bà, giải pháp hợp lý và công bằng nhất là đưa bà Zapata trở lại Mỹ theo đúng phán quyết của tòa án, sau đó áp dụng các biện pháp kiểm tra y tế tương tự đối với công dân Mỹ hồi hương từ vùng dịch.

Trong khi đó, Yael Schacher, Giám đốc khu vực châu Mỹ và châu Âu của Refugees International, cho rằng nếu Washington thực sự nghiêm túc trong việc ngăn Ebola lây lan, Mỹ cần khôi phục các khoản hỗ trợ y tế nhân đạo tại châu Phi, đồng thời dừng toàn bộ các chuyến bay trục xuất tới khu vực này.

Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/the-gioi/my-tam-dung-viec-dan-do-tu-nhan-sang-congo-do-dich-ebola-20260524020026859.htm