Nhận diện đúng điểm nghẽn để khai thông động lực phát triển ở cấp xã

3 giờ trướcBài gốc

Những vướng mắc nảy sinh

Tại lớp bồi dưỡng nâng cao năng lực xử lý tình huống thực tiễn dành cho đội ngũ cán bộ cơ sở do Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức ngày 24-5, ông Nguyễn Đức Hà, nguyên Vụ trưởng Vụ Cơ sở Đảng, Ban Tổ chức Trung ương đánh giá, sau gần một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, “hình hài” của cấp xã đã thay đổi rất căn bản. Xã, phường hiện nay lớn hơn về quy mô, đông hơn về dân số, nhiều hơn về nhiệm vụ và rộng hơn về thẩm quyền.

Lớp bồi dưỡng nâng cao năng lực xử lý tình huống thực tiễn dành cho đội ngũ cán bộ cơ sở do Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức ngày 24-5. Ảnh: PN

Theo ông Nguyễn Đức Hà, nếu trước đây xã, phường chủ yếu thực hiện các nhiệm vụ do cấp trên giao xuống thì nay đã trở thành một không gian quản trị và phát triển với khối lượng công việc rất lớn. Khoảng 85% công việc trước đây thuộc cấp huyện đã được chuyển về cấp xã.

Sự phân cấp này giúp cấp xã chủ động hơn trong giải quyết công việc cho người dân, rút ngắn quy trình xử lý và tăng tính linh hoạt trong điều hành. Tuy nhiên, đi cùng với đó là áp lực rất lớn về năng lực quản trị và tổ chức thực thi.

Theo ông Nguyễn Đức Hà, thực tế “không thiếu người nhưng thiếu đội ngũ” đang phản ánh rõ tình trạng bộ máy đông nhưng vận hành chưa thực sự đồng bộ, phối hợp chưa nhịp nhàng và trách nhiệm chưa thật sự rõ ràng. Khi khối lượng công việc tăng nhanh nhưng tư duy quản lý, kỹ năng phối hợp và khả năng xử lý tình huống chưa chuyển kịp.

Trong thực tiễn triển khai tại địa phương, Phó Chủ tịch UBND xã Đan Phượng Nguyễn Đăng Thịnh cho biết, có xã hiện nay đang gặp khó trong xử lý các vấn đề tồn đọng từ giai đoạn trước. Một trong những vướng mắc lớn là các cam kết bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng cho người dân đã kéo dài qua nhiều giai đoạn nhưng chưa có cơ chế pháp lý rõ ràng để xử lý dứt điểm.

Các chuyên gia trao đổi bàn tròn tại tọa đàm. Ảnh: PN

TS Trần Anh Tuấn, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ cho rằng, những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay trong vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp tập trung ở ba nhóm vấn đề: Phân cấp, phân quyền; tổ chức bộ máy và chế độ công vụ.

Dù Chính phủ đã ban hành nhiều nghị định về phân cấp nhưng phần lớn vẫn vận hành theo cơ chế cũ, chủ yếu dẫn chiếu lại các quy định hiện hành. Điều này khiến mô hình chính quyền địa phương hai cấp chưa tạo ra thay đổi rõ nét trong phương thức quản trị và tổ chức thực hiện ở cơ sở.

Bên cạnh đó, việc tinh gọn bộ máy ở cấp xã hiện nay cũng bộc lộ nhiều bất cập khi các phòng chuyên môn phải quản lý quá nhiều lĩnh vực nhưng thiếu tính chuyên sâu. Trong khi đó, các quy định về vị trí việc làm, đánh giá cán bộ, công chức và cơ chế tạo động lực vẫn chưa theo kịp yêu cầu thực tiễn.

Chuyển từ “báo cáo khó khăn” sang “tham mưu giải pháp”

Trước những khó khăn phát sinh trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh, Trưởng khoa Luật, Học viện Hành chính và Quản trị công cho rằng, điều quan trọng hiện nay là phải nhận diện đúng bản chất các điểm nghẽn để có giải pháp tháo gỡ phù hợp, thay vì chỉ dừng ở phản ánh khó khăn hay chờ hướng dẫn từ cấp trên.

Học viên trao đổi tại lớp bồi dưỡng. Ảnh: PN

Nhiều nơi vẫn có xu hướng quy mọi khó khăn cho “vướng cơ chế”, trong khi thực tế không ít vấn đề lại nằm ở chính khâu tổ chức thực hiện; có nơi đã được giao thẩm quyền nhưng lại thiếu dữ liệu, nguồn lực và công cụ thực hiện.

Trên cơ sở đó, PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh cho rằng cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp xã hiện nay phải có khả năng “bóc tách” điểm nghẽn để xác định đâu là vướng mắc thuộc Trung ương, đâu là trách nhiệm của cấp tỉnh và đâu là vấn đề thuộc cấp xã. Chỉ khi xác định đúng nguyên nhân và đúng cấp có thẩm quyền xử lý mới có thể đề xuất được giải pháp phù hợp.

Các chuyên gia đề xuất giải pháp cho cấp xã. Ảnh: PN

PGS.TS Trần Thị Diệu Oanh cũng cho rằng thay đổi cốt lõi hiện nay là chuyển từ tư duy “báo cáo khó khăn” sang “tham mưu giải pháp”. Theo đó, kiến nghị của địa phương phải chỉ rõ trách nhiệm, thứ tự ưu tiên và khả năng thực hiện trong thực tiễn.

Cùng quan điểm này, TS Trần Anh Tuấn, nguyên Thứ trưởng Bộ Nội vụ cho rằng, cần chuyển mạnh từ tư duy “phân cấp hình thức” sang “phân định rõ thẩm quyền”. Tinh thần xuyên suốt là việc nào thuộc địa phương phải để địa phương chủ động quyết định và chịu trách nhiệm trong khuôn khổ pháp luật, qua đó rút ngắn quy trình xử lý, nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy tính chủ động, sáng tạo của chính quyền cơ sở.

Bên cạnh hoàn thiện thể chế và tháo gỡ điểm nghẽn, nhiều ý kiến cho rằng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đang trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh hiện nay. Việc đào tạo cần chuyển mạnh từ mục tiêu đáp ứng tiêu chuẩn bổ nhiệm sang bồi dưỡng kỹ năng nghề nghiệp thực chất, gắn với vị trí việc làm và các tình huống phát sinh trong thực tiễn quản trị ở cơ sở. Cùng với đó, mỗi cán bộ phải chủ động tự học, cập nhật tri thức mới, nâng cao năng lực số, khả năng sử dụng công nghệ và thích ứng với môi trường quản trị hiện đại.

Phương Ngân

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/nhan-dien-dung-diem-nghen-de-khai-thong-dong-luc-phat-trien-o-cap-xa-890879.html