Sinh viên và góc nhìn mới về những 'lồng giam' vô hình về giới

4 giờ trướcBài gốc

Sinh viên tháo định kiến tiêu cực tại bảng tương tác "No Labels - Know Yourself". Ảnh: BTC.

"Trong xã hội hiện đại, đa thê thường bị xem là bất công. Nhưng nếu ở một số giai đoạn lịch sử, nhiều phụ nữ vẫn xem việc chung chồng là điều bình thường thì liệu cách nhìn đó có phải là một ‘nhãn dán’ mà chúng ta nên xem xét lại?".

Câu hỏi của Nguyễn Quốc Minh, sinh viên năm 2 ngành Văn hóa học, khiến không khí tại talkshow "Khi con chữ hóa lồng giam", diễn ra tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TPHCM) trở nên sôi nổi.

Không đơn thuần là một thắc mắc về hôn nhân hay lịch sử, câu hỏi đã dẫn người tham dự đến những vấn đề rộng hơn: Vì sao một số quan niệm về giới vẫn tồn tại dai dẳng? Điều gì khiến nhiều định kiến được xem như chân lý? Và liệu những chiếc lồng vô hình ấy có đang ảnh hưởng đến cách chúng ta nhìn nhận bản thân cũng như người khác?

Khi những khuôn mẫu giới trở thành "lồng giam"

Trả lời câu hỏi của sinh viên, TS Hồ Khánh Vân - Phó Trưởng Khoa Văn học và Ngôn ngữ học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TPHCM) cho rằng, cần nhìn vấn đề dưới cả góc độ pháp luật lẫn lịch sử.

Theo TS Vân, về mặt pháp luật, Việt Nam hiện chỉ công nhận chế độ hôn nhân một vợ một chồng. Các hình thức gia đình đa thê không được thừa nhận.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa những ảnh hưởng của xã hội đa thê đã hoàn toàn biến mất khỏi đời sống.

TS Hồ Khánh Vân cho biết, trong một thời gian rất dài của lịch sử, mô hình đa thê tồn tại từ các gia đình quyền quý đến những thiết chế xã hội lớn hơn.

Hình ảnh vua chúa với hậu cung hay những quan niệm như "trai năm thê bảy thiếp, gái chính chuyên một chồng" đã dần trở thành một phần trong tâm thức cộng đồng.

"Chúng ta chỉ mới chấm dứt chế độ đó trong vài thập niên gần đây. Trong khi đó, nó đã tồn tại hàng trăm năm và len lỏi vào nhiều tầng nấc của đời sống xã hội", TS Vân nhận định.

Em Nguyễn Quốc Minh giành giải Nhất cuộc thi đóng góp tư liệu viết chủ đề "Bình đẳng giới". Ảnh: BTC.

Theo TS Vân, một trong những biểu hiện dễ nhận thấy là cách xã hội phản ứng trước những câu chuyện liên quan đến ngoại tình. Khi một cuộc hôn nhân xuất hiện người thứ ba, sự phán xét thường tập trung vào người phụ nữ nhiều hơn nam giới.

Người ta dễ dàng gọi một phụ nữ là "tiểu tam", "trà xanh" hay dùng nhiều cách gọi mang tính lên án khác. Trong khi đó, rất hiếm khi xuất hiện những khái niệm mang sức nặng tương tự dành cho người đàn ông trong cùng hoàn cảnh.

Điều đó cho thấy một số định kiến giới vẫn đang tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau, ngay cả khi xã hội đã có những bước tiến đáng kể về bình đẳng giới.

TS Hồ Khánh Vân - Phó Trưởng Khoa Văn học và Ngôn ngữ học chia sẻ tại talkshow. Ảnh: BTC.

TS Hồ Khánh Vân cũng cho rằng, xét ở góc độ tâm lý, phần lớn con người đều có nhu cầu được yêu thương một cách duy nhất trong tình yêu và hôn nhân.

Chính vì vậy, các mối quan hệ đa thê thường đi kèm cảm giác ghen tuông, tổn thương hoặc bị chia sẻ tình cảm.

"Người ta có thể chấp nhận điều đó vì những lý do khác nhau, nhưng sâu bên trong, nhu cầu được là người duy nhất trong mối quan hệ vẫn là mong muốn rất phổ biến của con người", bà chia sẻ.

Sinh viên viết những lời nhắn nhủ thể hiện chính kiến của mình. Ảnh: BTC.

Tạo không gian để người trẻ đối thoại về bình đẳng giới

Không chỉ dừng lại ở việc cung cấp kiến thức, talkshow còn hướng đến xây dựng một không gian đối thoại để sinh viên tiếp cận các vấn đề về giới từ nhiều góc nhìn khác nhau.

Đây là một trong những hoạt động thuộc chương trình "Tháo nhãn - No Labels", được tổ chức nhằm nâng cao nhận thức của người học về Mục tiêu Phát triển bền vững số 5 (SDG5) - Bình đẳng giới, một lĩnh vực vẫn chưa thực sự được quan tâm rộng rãi trong cộng đồng sinh viên hiện nay.

Em Lê Minh Vĩ (sinh viên năm 2, ngành Quan hệ Quốc tế) - Trưởng ban tổ chức cho hay, chương trình kỳ vọng thúc đẩy những thay đổi tích cực trong thái độ và hành vi của cộng đồng sinh viên đối với các vấn đề về giới.

Trong khuôn khổ, sinh viên còn được tham gia triển lãm Mở Khuôn, sân chơi đóng góp tư liệu viết, chuỗi hoạt động tương tác và talkshow "Khi con chữ hóa lồng giam".

Sinh viên tự tin chia sẻ quan điểm tại sự kiện. Ảnh: BTC.

Theo ThS Trần Nam - Trưởng phòng Công tác Sinh viên, giá trị của chương trình không chỉ nằm ở những kiến thức được chia sẻ mà còn ở cơ hội để sinh viên được bày tỏ quan điểm và lắng nghe các góc nhìn đa chiều.

Khi người trẻ có không gian để đặt câu hỏi, tranh luận và phản biện, họ sẽ từng bước hình thành nhận thức đúng đắn hơn về các vấn đề xã hội, trong đó có bình đẳng giới.

Ông cho rằng những hoạt động như "Tháo nhãn - No Label" còn góp phần khuyến khích sinh viên rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm, khả năng sáng tạo giải pháp và nâng cao hiểu biết về phát triển bền vững.

"Xa hơn, đây cũng là một trong những nỗ lực nhằm xây dựng môi trường đại học cởi mở, tôn trọng sự đa dạng và thúc đẩy các mục tiêu phát triển bền vững trong nhà trường cũng như cộng đồng", ThS Nam cho hay.

Thùy Linh

Nguồn GD&TĐ : https://giaoducthoidai.vn/sinh-vien-va-goc-nhin-moi-ve-nhung-long-giam-vo-hinh-ve-gioi-post781063.html