Các quan chức Hồng Kông cho biết lưới trên giàn giáo đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn phòng cháy chữa cháy. Ảnh: SCMP.
Các chuyên gia và đại diện ngành xây dựng nhận định Hong Kong cần khắc phục những lỗ hổng mang tính hệ thống trong giám sát bảo trì tòa nhà, cùng sự thiếu phối hợp giữa các sở, ngành chịu trách nhiệm, để ngăn thảm kịch như vụ cháy tại Tai Po tái diễn, theo SCMP.
Họ nhấn mạnh việc quản lý các tấm xốp polystyrene là đặc biệt quan trọng, khi điều tra ban đầu cho thấy đám cháy chết người tại khu Wang Fuk Court bùng phát từ lớp lưới che giàn giáo và lan mạnh là do xốp styrofoam, dù vật liệu này đạt chuẩn an toàn cháy.
Giới chức đã triển khai đợt kiểm tra quy mô lớn đối với các công trình đang xây dựng hoặc bảo trì, yêu cầu báo cáo trong vòng bảy ngày về khả năng chống cháy của vật liệu được sử dụng.
Ngày 28/11, chính quyền cho biết mẫu lưới tại Wang Fuk Court đã được kiểm nghiệm và không góp phần làm đám cháy lan rộng. Tuy nhiên, Cục Nhà ở - đơn vị thực hiện kiểm nghiệm - cho hay các tấm xốp tại tòa Wang Chi House, block duy nhất không bị cháy, lại có khả năng bắt lửa.
Sở Xây dựng cho biết đến 17h ngày 28/11, cơ quan đã kiểm tra 127 tòa nhà đang bảo trì mặt ngoài và gửi mẫu lưới giàn giáo đi kiểm nghiệm. Hai tòa nhà trong số này bị phát hiện dùng tấm xốp che cửa sổ; giới chức đã yêu cầu tháo bỏ ngay và đang xem xét xử lý pháp lý.
Một nguồn tin trong ngành xây dựng cho biết các tấm xốp polystyrene đôi khi được dùng để bảo vệ cửa sổ khi cải tạo, nhưng chỉ nên dùng vài tầng một lần và phải tháo bỏ ngay sau khi hoàn tất công việc.
Theo nguồn tin, nhà thầu có thể chọn loại xốp rẻ hơn để cắt giảm chi phí và lắp đặt đồng loạt ở cả tám block nhằm nhận thanh toán trước cho hạng mục này. Việc thanh toán sau khi hoàn thành công việc vẫn là thông lệ phổ biến.
Cửa sổ của các tòa nhà tại Wang Fuk Court được che phủ bằng xốp. Ảnh: SCMP.
Ông Vincent Ho Kui-yip, Chủ tịch Viện An toàn Xây dựng Hong Kong, cho biết hiện có quy định về khả năng chống cháy của lưới bảo vệ, nhưng không có quy định nào với tấm xốp polystyrene hay styrofoam. Một số sản phẩm styrofoam chống cháy khá đắt đỏ nên nhà thầu có thể né tránh sử dụng.
Ông kêu gọi nhà chức trách xem xét siết quản lý loại vật liệu này, cùng các quy trình nguy cơ cao được phát hiện trong cuộc kiểm tra toàn thành phố, bởi “không thể quản lý từng loại vật liệu hay công việc một cách riêng lẻ”.
Ông cũng đề nghị đẩy nhanh tiến độ kiểm tra, thử nghiệm lưới bảo vệ, và lưu ý rằng Sở Xây dựng hiện miễn yêu cầu xin phép trước đối với phần lớn dự án bảo trì, chỉ yêu cầu nộp tài liệu khi công trình hoàn tất.
“Đã đến lúc chuẩn hóa quy trình cho các đợt bảo trì quy mô lớn trên toàn bộ hoặc nhiều tòa nhà”, ông nói. “Nhà thầu ít nhất phải nộp hồ sơ về các bước quan trọng để cơ quan quản lý theo dõi. Như vậy, khi có sai phạm, họ sẽ bị truy trách nhiệm, và điều này giúp răn đe việc làm ẩu”.
Điều tra ban đầu cho thấy đám cháy chết người tại khu Wang Fuk Court bùng phát do xốp styrofoam làm lửa lan nhanh. Ảnh: Scmp
Giáo sư Yau Yung của Đại học Lingnan, thành viên chuyên môn của Viện Khảo sát Hoàng gia Anh, đồng tình rằng chính quyền cần lấp khoảng trống trong quy chuẩn liên quan đến styrofoam và bịt các kẽ hở khác.
Ông cho rằng nếu chính quyền tăng cường kiểm tra và xử lý mạnh tay, công khai với những trường hợp vi phạm, thì ngành sẽ tự giác hơn.
Yau cũng đề xuất đơn giản hóa quy trình xử lý khiếu nại, bởi Sở Xây dựng tập trung vào an toàn kết cấu, còn Sở Lao động phụ trách an toàn lao động.
“Giải pháp là lập một cơ quan trung tâm xử lý tất cả khiếu nại”, ông nói, đồng thời nhấn mạnh cần tăng cường giáo dục cộng đồng.
Vụ Wang Fuk Court từng được Sở Lao động tiếp nhận đơn khiếu nại về lưới giàn giáo từ tháng 9 và đang tiếp tục theo dõi.
Ông Lawrence Ng San-wa, Chủ tịch danh dự vĩnh viễn Hiệp hội Nhà thầu phụ Xây dựng Hong Kong, cho rằng ngành xây dựng phải tự chịu một phần trách nhiệm vì không thể kỳ vọng chính quyền giám sát toàn bộ chi tiết của 1.300 công trình diễn ra mỗi ngày. Ông également tin rằng vấn đề chính nằm ở các tấm xốp polystyrene, không phải lưới bảo vệ.
“Dù lưới chống cháy có giá cao hơn, nhưng phần chênh lệch không đáng kể. Ai cũng hiểu rằng chỉ cần xảy ra cháy, thiệt hại sẽ lớn hơn nhiều”, ông nói.
“Khi polyfoam dẫn nhiệt, cửa sổ vỡ, lửa lọt vào căn hộ. Nếu không có lớp xốp này, mức độ thiệt hại đã không nghiêm trọng đến vậy”, ông nói thêm.
Lâm Phương