Phóng viên (PV): Vì sao giá vàng trong nước lại có sự biến động mạnh như vậy, trong 1 tháng qua giảm hơn 20 triệu đồng/lượng, thưa ông?
PGS, TS Phùng Thanh Quang: Giá vàng thời gian qua biến động rất mạnh do chịu tác động đồng thời của nhiều yếu tố quốc tế và trong nước. Trên thị trường thế giới, giá vàng đã tăng rất nóng trong giai đoạn trước do tâm lý lo ngại rủi ro địa chính trị, lạm phát toàn cầu và kỳ vọng các ngân hàng trung ương sẽ sớm giảm lãi suất. Khi giá tăng quá nhanh, thị trường thường xuất hiện áp lực chốt lời mạnh, khiến giá điều chỉnh sâu.
PGS, TS Phùng Thanh Quang, Viện Ngân hàng-Tài chính, Đại học Kinh tế Quốc dân.
Bên cạnh đó, đồng USD gần đây có xu hướng phục hồi và lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ tăng mạnh cũng làm giảm sức hấp dẫn của vàng. Thêm nữa, vàng cũng tăng trong thời gian quá dài, nên xu hướng chốt lời cộng thêm các lệnh bán khống sẽ đẩy giá vàng rơi mạnh, đâm thủng các ngưỡng kháng cự về mặt kỹ thuật.
Ở Việt Nam, giá vàng còn chịu ảnh hưởng từ yếu tố cung – cầu trong nước và tâm lý đầu cơ. Trước đó, chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới lên mức rất cao nên khi thị trường hạ nhiệt, giá vàng trong nước giảm mạnh hơn thế giới là điều dễ hiểu. Việc cơ quan quản lý tăng cường các biện pháp bình ổn thị trường vàng cũng góp phần làm giá điều chỉnh nhanh.
PV: Ông đánh giá mức giảm sâu như thế này của giá vàng trong nước liệu có mang tính dài hạn không?
PGS, TS Phùng Thanh Quang: Theo tôi, ở thời điểm hiện tại, đây vẫn nghiêng nhiều về một nhịp điều chỉnh mạnh sau giai đoạn tăng nóng hơn là dấu hiệu xác nhận xu hướng giảm dài hạn của vàng.
Trong lịch sử, vàng thường có các đợt điều chỉnh sâu sau khi tăng mạnh, đặc biệt khi thị trường xuất hiện hoạt động chốt lời và tâm lý đầu cơ quá mức. Tuy nhiên, về dài hạn, nhiều yếu tố hỗ trợ vàng vẫn còn hiện hữu như bất ổn địa chính trị, rủi ro suy giảm kinh tế toàn cầu, áp lực nợ công cao ở nhiều quốc gia và xu hướng các ngân hàng trung ương tiếp tục tăng dự trữ vàng.
Dù vậy, khả năng vàng tăng mạnh liên tục như thời gian trước sẽ khó lặp lại trong ngắn hạn. Thị trường có thể bước vào giai đoạn biến động mạnh với các nhịp tăng – giảm đan xen thay vì xu hướng tăng một chiều.
PV: Ông có nhận xét gì về sự biến động giá vàng tác động tới tâm lý của người dân, nhà đầu tư?
PGS, TS Phùng Thanh Quang: Biến động mạnh của giá vàng khiến nhiều nhà đầu tư chịu áp lực tâm lý lớn, đặc biệt là những người mua ở vùng giá cao bằng tâm lý “sợ bỏ lỡ cơ hội” (FOMO). Với những nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy tài chính hoặc vay tiền để đầu tư vàng, rủi ro càng lớn hơn khi giá giảm sâu trong thời gian ngắn.
Nhà đầu tư không nên bán tháo theo tâm lý đám đông. Việc quyết định mua hay bán cần phụ thuộc vào mục tiêu đầu tư và khả năng chịu rủi ro của từng người.
Khách hàng giao dịch vàng tại Công ty cổ phần Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ).
Nếu đầu tư ngắn hạn, nhà đầu tư cần tuân thủ nguyên tắc quản trị rủi ro, tránh sử dụng đòn bẩy quá mức và nên có ngưỡng cắt lỗ rõ ràng. Nếu đầu tư dài hạn với mục tiêu tích trữ tài sản, có thể cân nhắc tiếp tục nắm giữ thay vì phản ứng quá cảm tính trước biến động ngắn hạn. Bên cạnh đó, nhà đầu tư có thể tranh thủ trung bình giá khi giá vàng giảm xuống.
PV: Ông gợi ý tỷ trọng đầu tư vàng trong danh mục đầu tư nhằm tối đa hóa lợi nhuận, hạn chế rủi ro cho nhà đầu tư?
PGS, TS Phùng Thanh Quang: Vàng nên được xem là một tài sản phòng ngừa rủi ro trong danh mục đầu tư chứ không nên là kênh đầu tư duy nhất.
Thông thường, tỷ trọng vàng hợp lý có thể dao động khoảng 5–15% tổng danh mục tài sản tùy khẩu vị rủi ro của từng nhà đầu tư. Với những người có mức chấp nhận rủi ro thấp hoặc lo ngại lạm phát, tỷ trọng vàng có thể cao hơn một chút. Trong giai đoạn hiện nay, có thể xem xét duy trì tỷ trọng vàng chiếm khoảng 15-25% tổng tài sản, do nhiều yếu tố bất lợi cho nền kinh tế vẫn đang hiện hữu. Do đó tỷ trọng vàng nên gia tăng so với trước đây.
Ngược lại, không nên dồn tất cả đầu tư vào vàng vì điều này khiến danh mục thiếu đa dạng và dễ tổn thương khi giá vàng đảo chiều mạnh.
Nhà đầu tư cũng cần phân bổ hợp lý giữa vàng với các tài sản khác như tiền gửi, chứng khoán, bất động sản hoặc trái phiếu để tối ưu hóa lợi nhuận và giảm thiểu biến động. Bên cạnh đó, thị trường cổ phiếu cũng là kênh đầu tư trung hạn hứa hẹn, vì nhiều cổ phiếu đang ở mức P/E (tỷ số giá trên thu nhập) và P/B (giá trị sổ sách) rất hấp dẫn. Nói tóm lại, vàng phù hợp với chiến lược phòng thủ hiện tại.
PV: Ông dự báo thời gian tới, giá vàng sẽ biến động như thế nào?
PGS, TS Phùng Thanh Quang: Trong ngắn hạn, vàng sẽ tiếp tục biến động mạnh và khó dự báo chính xác do phụ thuộc nhiều vào chính sách lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED), diễn biến kinh tế toàn cầu và các yếu tố địa chính trị.
Khả năng cao thị trường sẽ xuất hiện các nhịp phục hồi kỹ thuật sau giai đoạn giảm mạnh, nhưng mức độ biến động vẫn sẽ rất lớn. Nhà đầu tư cần đặc biệt thận trọng với tâm lý đầu cơ ngắn hạn.
Về trung hạn và dài hạn, vàng vẫn có cơ sở để duy trì ở mặt bằng giá cao nếu kinh tế thế giới còn nhiều bất ổn và xu hướng các ngân hàng trung ương tăng dự trữ vàng tiếp tục diễn ra. Tuy nhiên, giai đoạn “tăng nóng” có thể đã qua và thị trường sẽ bước vào thời kỳ phân hóa, biến động mạnh hơn trước.
PV: Trân trọng cảm ơn ông!
NGUYỄN ANH VIỆT (thực hiện)