Thanh niên ASEAN và sứ mệnh định hình tương lai xanh của khu vực

2 giờ trướcBài gốc

Tại chương trình Đối thoại Thanh niên ASEAN trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026, đại diện thế hệ thanh niên tiêu biểu của Thái Lan, nhà báo Ilada Pitsuwan từ tờ báo kinh tế hàng đầu Thái Lan Bangkok Business News, đã chia sẻ góc nhìn về chuyển dịch năng lượng, kinh tế xanh và vai trò của thế hệ trẻ trong quá trình chuyển đổi của khu vực. Đại diện từ Thái Lan cho rằng, ASEAN cần tận dụng những thách thức hiện nay để thúc đẩy tự chủ năng lượng và xây dựng lực lượng lao động có kỹ năng phù hợp với nền kinh tế xanh trong tương lai.

Phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi bên lề với nhà báo Ilada Pitsuwan, đại diện thế hệ thanh niên tiêu biểu của Thái Lan, về cơ hội thúc đẩy chuyển dịch năng lượng, phát triển kinh tế xanh và vai trò của thế hệ trẻ trong tiến trình chuyển đổi của khu vực ASEAN.

Đại diện thế hệ thanh niên tiêu biểu của Thái Lan, nhà báo Ilada Pitsuwan từ tờ báo kinh tế hàng đầu Thái Lan Bangkok Business News. Ảnh: Diệu Linh

Động lực mới cho chuyển dịch năng lượng và kinh tế xanh

Tại chương trình Đối thoại Thanh niên ASEAN, nhiều đại diện cho rằng ASEAN cần tận dụng những thách thức hiện nay để thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển kinh tế xanh. Trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nhiều biến động, theo chị, đâu là những lợi thế và cơ hội để ASEAN có thể dẫn dắt quá trình chuyển đổi này?

Nhà báo Ilada Pitsuwan: Tôi cho rằng ASEAN đang đứng trước một cơ hội rất lớn. Hiện nay, nhiều quốc gia trong khu vực vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn năng lượng nhập khẩu từ bên ngoài khu vực. Những biến động địa chính trị trong những năm gần đây đã cho thấy rõ những rủi ro của sự phụ thuộc đó, từ biến động giá nhiên liệu cho đến những gián đoạn trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tuy nhiên, thay vì chỉ nhìn nhận đây là một cuộc khủng hoảng năng lượng, ASEAN nên xem đây là động lực để thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang các nguồn năng lượng sạch và bền vững hơn. Đây không chỉ là yêu cầu về môi trường mà còn là vấn đề liên quan đến năng lực cạnh tranh và khả năng tự chủ của mỗi quốc gia trong dài hạn.

Khu vực ASEAN sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển năng lượng tái tạo. Chúng ta có tiềm năng lớn về điện gió, điện mặt trời, sinh khối cũng như nhiều công nghệ năng lượng mới đang được nghiên cứu và ứng dụng. Bên cạnh đó, một số quốc gia cũng đang xem xét các giải pháp như lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ (SMR) nhằm đa dạng hóa nguồn cung năng lượng và tăng cường bảo đảm an ninh năng lượng trong tương lai.

Nếu tận dụng tốt những cơ hội này, ASEAN không chỉ giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu mà còn nâng cao khả năng tự chủ năng lượng, tăng sức chống chịu trước các cú sốc từ bên ngoài. Điều đó sẽ giúp khu vực vừa bảo đảm tăng trưởng kinh tế, vừa đóng góp tích cực vào các mục tiêu giảm phát thải và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Bên cạnh chuyển dịch năng lượng, một trong những yếu tố quyết định thành công của quá trình chuyển đổi xanh là chất lượng nguồn nhân lực. Theo chị, khoảng cách lớn nhất hiện nay giữa yêu cầu của nền kinh tế xanh và năng lực của thanh niên ASEAN là gì?

Nhà báo Ilada Pitsuwan: Theo tôi, thách thức lớn nhất nằm ở quá trình chuyển đổi kỹ năng. Khi nền kinh tế thay đổi, nhu cầu về lao động cũng thay đổi theo. Nhiều công việc có hàm lượng kỹ năng thấp đang dần được thay thế bởi công nghệ, trong khi các ngành công nghiệp xanh, kinh tế số và các lĩnh vực công nghệ mới lại đòi hỏi nguồn nhân lực có trình độ cao hơn.

Điều này đặt ra yêu cầu rất lớn đối với hệ thống giáo dục, đào tạo cũng như khả năng học tập suốt đời của mỗi người lao động. Tuy nhiên, tôi khá lạc quan về thế hệ trẻ ASEAN. Chúng tôi lớn lên cùng internet, công nghệ số và các công cụ trí tuệ nhân tạo. Điều đó giúp thanh niên có khả năng thích ứng nhanh hơn với những thay đổi của thị trường lao động.

Theo tôi, vấn đề không phải là liệu người trẻ có thể sử dụng công nghệ hay không, mà là họ có thể nâng cấp kỹ năng của mình nhanh đến mức nào để đáp ứng những yêu cầu mới của nền kinh tế. Trong tương lai, các doanh nghiệp sẽ cần những lao động biết khai thác công nghệ, ứng dụng AI để nâng cao năng suất, cải thiện hiệu quả công việc và tạo ra những giá trị mới.

Bên cạnh nỗ lực của mỗi cá nhân, các chính phủ và cơ sở đào tạo cũng cần đầu tư mạnh mẽ hơn vào các chương trình đào tạo kỹ năng xanh, kỹ năng số và các kỹ năng công nghệ mới. Nếu không có sự chuẩn bị từ sớm, khoảng cách giữa nhu cầu của thị trường và năng lực của người lao động có thể ngày càng lớn hơn.

Trao cơ hội để thanh niên tham gia định hình khu vực

Tại phiên thảo luận, nhiều đại diện cũng đề cập đến tác động của trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới đối với tương lai việc làm. Theo chị, thanh niên ASEAN cần chuẩn bị như thế nào để thích ứng với những thay đổi này và tận dụng tốt các cơ hội mà AI mang lại?

Nhà báo Ilada Pitsuwan: Đây là chủ đề được nhắc đến rất nhiều trong thời gian gần đây. Đúng là AI đang thay đổi cách chúng ta học tập, làm việc và tương tác với nhau. Một số công việc mang tính lặp lại có thể sẽ được tự động hóa trong tương lai. Tuy nhiên, tôi không tin rằng AI sẽ thay thế hoàn toàn thế hệ trẻ.

Theo tôi, câu hỏi quan trọng không phải là “AI có thay thế chúng ta hay không”, mà là “chúng ta sẽ sử dụng AI như thế nào”. Những người biết khai thác AI như một công cụ hỗ trợ sẽ có lợi thế rất lớn trong tương lai. Công nghệ có thể giúp con người làm việc hiệu quả hơn, nhưng khả năng sáng tạo, tư duy chiến lược hay năng lực lãnh đạo vẫn là những giá trị rất khó thay thế.

Thanh niên ASEAN có điều kiện thuận lợi để thích ứng với xu hướng này. Chúng tôi tiếp cận công nghệ từ sớm, quen thuộc với môi trường số và luôn sẵn sàng học hỏi những kỹ năng mới. Vì vậy, thay vì lo sợ bị thay thế, người trẻ cần tập trung phát triển những năng lực mà AI khó có thể thay thế như tư duy phản biện, khả năng sáng tạo, kỹ năng lãnh đạo, giao tiếp và giải quyết vấn đề.

Tôi tin rằng trong tương lai, những người biết kết hợp năng lực của bản thân với sức mạnh của AI sẽ là những người có nhiều cơ hội thành công nhất.

Một nội dung được nhấn mạnh tại Đối thoại Thanh niên ASEAN là cần tạo điều kiện, để tiếng nói của người trẻ tham gia sâu hơn vào quá trình ra quyết định. Từ trải nghiệm của mình tại diễn đàn, chị đánh giá như thế nào về vai trò của thanh niên trong việc xây dựng các chính sách liên quan đến chuyển dịch năng lượng và phát triển kinh tế xanh?

Nhà báo Ilada Pitsuwan: Tôi cho rằng thế hệ trẻ ASEAN đang ngày càng quan tâm đến các vấn đề phát triển bền vững. Trong những năm gần đây, chúng ta chứng kiến ngày càng nhiều sáng kiến do thanh niên dẫn dắt trong các lĩnh vực môi trường, năng lượng tái tạo, kinh tế tuần hoàn và đổi mới sáng tạo.

Tuy nhiên, mức độ tham gia vào quá trình hoạch định chính sách vẫn chưa đồng đều giữa các quốc gia. Nhiều bạn trẻ có những ý tưởng rất tốt, có tinh thần đổi mới và mong muốn đóng góp cho cộng đồng, nhưng chưa có đủ cơ hội để tiếng nói của mình được lắng nghe ở cấp độ ra quyết định.

Đó là lý do những diễn đàn như Đối thoại Thanh niên ASEAN có ý nghĩa rất quan trọng. Những sự kiện này không chỉ tạo cơ hội để người trẻ từ các quốc gia khác nhau gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm và học hỏi lẫn nhau, mà còn góp phần kết nối tiếng nói của thanh niên với các nhà hoạch định chính sách.

Trong thời gian tới, ASEAN cần xây dựng thêm nhiều cơ chế để thanh niên có thể tham gia trực tiếp và thực chất hơn vào các cuộc thảo luận về chuyển dịch năng lượng, kinh tế xanh và phát triển bền vững. Những quyết định được đưa ra hôm nay sẽ ảnh hưởng đến tương lai của thế hệ trẻ trong nhiều thập kỷ tới. Vì vậy, thanh niên cần được xem là một đối tác thực sự trong quá trình xây dựng chính sách, thay vì chỉ là đối tượng thụ hưởng các chính sách đó.

Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 (ASEAN Future Forum 2026) diễn ra từ ngày 9-10/6/2026, với chủ đề "Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, thịnh vượng, lấy người dân làm trung tâm". Đây cũng là năm thứ 3 Việt Nam tổ chức sự kiện quan trọng này.

Lê Vân - Diệu Linh

Nguồn Công Thương : https://congthuong.vn/thanh-nien-asean-va-su-menh-dinh-hinh-tuong-lai-xanh-cua-khu-vuc-460413.html