Ảnh minh họa
Bộ Công an đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định về sát hạch, cấp giấy phép lái xe và cấp, sử dụng giấy phép lái xe quốc tế. Theo dự thảo, phần thi lý thuyết sẽ thay đổi toàn diện, từ số lượng câu hỏi, thời gian làm bài cho đến hình thức ra đề.
Tăng gần gấp đôi số câu hỏi
Mức tăng được đề xuất khá lớn so với hiện hành.
Hạng mô tô A và A1 tăng từ 25 câu lên 40 câu, thời gian từ 19 phút lên 27 phút, thí sinh cần trả lời đúng 36 trong số 40 câu mới qua được.
Hạng xe ô tô B, loại phổ biến nhất với người học lái phổ thông, tăng từ 30 câu lên 50 câu, thời gian từ 20 phút lên 33 phút, ngưỡng đạt là 45 câu đúng.
Với các hạng xe tải và xe khách, mức tăng còn cao hơn. Hạng C tăng từ 40 câu lên 70 câu, hạng D tăng từ 45 câu lên 80 câu.
Riêng hạng kéo rơ moóc như C1E, CE, D1E, D2E, DE sẽ phải làm tới 90 câu trong 60 phút, và cần trả lời đúng 81 câu mới đạt yêu cầu.
Đề thi không còn theo khuôn mẫu cũ
Thay đổi quan trọng không kém là hình thức câu hỏi. Trước đây, thí sinh chủ yếu làm câu hỏi chọn đáp án. Theo dự thảo mới, đề thi gồm bốn dạng: câu hỏi chọn đáp án, câu hỏi trắc nghiệm đúng sai, câu hỏi nối đáp án và câu hỏi trả lời sau khi xem clip ngắn về tình huống giao thông thực tế.
Phần mềm máy tính sẽ tráo đổi câu hỏi liên tục, đồng nghĩa với việc không còn chỗ cho những người học theo kiểu thuộc mẹo hay nhớ vị trí đáp án. Muốn qua được bài thi, thí sinh phải nắm thực chất nội dung pháp luật giao thông.
Nội dung mở rộng sang cả Bộ luật Hình sự
Ngoài kiến thức về Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, nội dung thi sẽ bổ sung thêm các quy định về xử lý vi phạm hành chính, nhận thức về phòng ngừa tai nạn và một phần của Bộ luật Hình sự liên quan đến tội phạm giao thông. Với hạng C1 trở lên, người thi còn phải nắm thêm kiến thức về vận tải đường bộ.
Điều này cho thấy cơ quan soạn thảo muốn người cầm vô lăng hiểu rõ hành vi nào có thể dẫn đến truy cứu trách nhiệm hình sự, chứ không chỉ biết biển báo hay nhường đường đơn thuần.
Người học nên chuẩn bị ra sao?
Với những ai đang học lái hoặc dự định thi trong thời gian tới, sự thay đổi này đòi hỏi cách học khác hẳn. Học thuộc lòng từng câu hỏi trong bộ đề cũ sẽ không còn hiệu quả khi phần mềm tráo đề liên tục và xuất hiện thêm dạng xem clip tình huống. Người học cần hiểu nguyên lý của từng quy định, nắm cách xử lý tình huống thực tế và đọc kỹ các văn bản pháp luật liên quan.
Các trung tâm đào tạo lái xe cũng sẽ phải cập nhật giáo trình và phương pháp giảng dạy cho phù hợp với bộ câu hỏi mới, thay vì chỉ luyện đề theo số lượng câu cũ.
Thay đổi hướng đến an toàn thực chất
Tai nạn giao thông tại Việt Nam vẫn là bài toán chưa có lời giải trọn vẹn. Nhiều vụ tai nạn nghiêm trọng xuất phát từ tài xế thiếu kỹ năng xử lý tình huống hoặc không nắm vững luật. Việc nâng chuẩn lý thuyết, dù tạo thêm thách thức cho thí sinh, phản ánh định hướng rõ ràng: tấm bằng lái xe phải thực sự chứng minh được năng lực người cầm lái.
Dự thảo hiện đang trong giai đoạn lấy ý kiến. Khi thông tư chính thức có hiệu lực, mặt bằng chất lượng người thi lý thuyết lái xe nhiều khả năng sẽ được nâng lên rõ rệt, và đó là tín hiệu tích cực cho an toàn giao thông về lâu dài.
Ngọc Hà