TPHCM sẽ ưu tiên tầm soát 5 nhóm ung thư gồm cổ tử cung, vú, đại trực tràng, gan và tuyến tiền liệt. Đây là những bệnh có tỷ lệ mắc và tử vong cao, phát hiện sớm đóng vai trò then chốt trong giảm nguy cơ tử vong, giảm gánh nặng bệnh tật và tăng cơ hội điều trị thành công.
Theo kế hoạch, giai đoạn đầu TPHCM ưu tiên thí điểm tầm soát ung thư cổ tử cung, sau đó từng bước mở rộng sang các bệnh khác. Lý do là ung thư cổ tử cung thuộc nhóm ít bệnh có thể dự phòng và phát hiện sớm hiệu quả thông qua tiêm vaccine HPV và sàng lọc định kỳ.
Ung thư cổ tử cung và ung thư vú hiện là hai nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở phụ nữ. Tuy nhiên, ung thư cổ tử cung được ưu tiên trong giai đoạn đầu vì có thể can thiệp từ sớm, từ tiêm vaccine HPV cho trẻ vị thành niên đến phát hiện và điều trị các tổn thương tiền ung thư.
Ngành y tế thành phố hiện đã ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong tầm soát ung thư cổ tử cung bằng kỹ thuật Cervicare AI. Công nghệ này đã được Bộ Y tế đưa vào danh mục kỹ thuật, có chi phí thấp hơn nhiều phương pháp khác và cho kết quả sơ bộ chỉ sau vài phút.
Vaccine phòng virus HPV sẽ đưa vào Chương trình tiêm chủng mở rộng từ năm 2026. Ảnh: VGP
Dự kiến chương trình tầm soát ung thư cổ tử cung sẽ tập trung vào nhóm phụ nữ từ 25-65 tuổi với quy mô khoảng 1,2 triệu người. Song song đó, chương trình tầm soát ung thư vú hướng đến phụ nữ 40-70 tuổi với quy mô hơn một triệu người. Nếu triển khai đồng thời hai chương trình, tổng kinh phí ước tính khoảng 3.000 tỉ đồng.
Trong thời gian chờ bố trí ngân sách, thành phố sẽ huy động thêm nguồn lực xã hội hóa để triển khai trước cho các nhóm yếu thế, phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn và công nhân lao động.
Song song với hoạt động tầm soát, thành phố cũng đẩy mạnh chiến lược phòng ngừa bằng vaccine HPV. Theo kế hoạch của Bộ Y tế, vaccine HPV dự kiến được đưa vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng từ ngày 1-7-2026 và tiêm miễn phí trên phạm vi cả nước, ưu tiên trẻ em gái 11 tuổi.
Nhã Lý