Anh Morgan Chan (26 tuổi) sinh sống tại Hong Kong, Trung Quốc, luôn mơ ước có một ngôi nhà cho riêng mình. Tuy nhiên, giá nhà đắt đỏ đã khiến anh phải chọn ở trong ký túc xá thanh niên được chính quyền tài trợ, theo CNA.
Anh trả khoảng 447 USD/tháng cho căn phòng có tiện ích dùng chung, chỉ bằng một nửa giá thuê một phòng đơn trong cùng khu vực.
Dành phần lớn thời gian để tích góp
Những người thuê nhà như anh có thể sống ở đây tối đa 5 năm, với hy vọng tiết kiệm được đủ tiền đặt cọc cho một ngôi nhà trong tương lai.
"Liệu việc tiết kiệm trong 5 năm có đủ để mua một căn nhà đúng nghĩa ở Hong Kong hay không. Tôi vẫn khó hình dung mình có thể mua được một ngôi nhà ở khu trung tâm", anh băn khoăn.
Đối với giới trẻ, việc sở hữu nhà ở Hong Kong gần như là điều không tưởng, ngay cả khi chính quyền đã có các biện pháp nhằm kiểm soát thị trường bất động sản.
Thậm chí, nhiều người phải tìm đến căn hộ chia nhỏ hoặc nhà lồng do nguồn cung nhà ở thiếu hụt.
Những căn hộ chia nhỏ hoặc nhà lồng phổ biến tại Hong Kong. Ảnh: SCMP.
Theo thống kê năm 2024, hơn 214.000 người phải sống trong những căn hộ chật hẹp, diện tích chỉ bằng một chỗ đậu xe.
Chị Sophie Li, 32 tuổi, cho biết sau khi tốt nghiệp đại học, người thân của chị đều qua đời hoặc rời Hong Kong, buộc chị phải tự tìm nơi ở.
Chị đặt ra giới hạn chi phí nhà ở chỉ được chiếm 1/3 thu nhập, tương đương khoảng 6.000 HKD/tháng (766 USD).
Với ngân sách đó và mong muốn ở gần trung tâm, căn hộ chia nhỏ là lựa chọn duy nhất.
"Tôi kiếm khoảng 20.000 HKD/tháng (2.570 USD), tiền thuê là 5.300 HKD (681 USD). Nếu tính cả điện nước, tôi phải trả tổng cộng khoảng 5.500 HKD/tháng (707 USD). Mỗi tháng tôi vẫn tiết kiệm được vài nghìn HKD", chị nói.
Theo báo cáo của Demographia năm 2024, giá nhà ở tại Hong Kong vẫn đắt đỏ nhất thế giới trong vòng 14 năm liên tục, khi giá trung bình của một căn nhà vượt xa tổng thu nhập của gia đình trong hơn 1,5 thập kỷ.
Cụ thể, một gia đình Hong Kong trung bình phải dành toàn bộ thu nhập trong 16,7 năm mới đủ tiền mua một căn nhà điển hình tại thành phố.
Con số này giảm từ mức 18,8 năm của năm ngoái và cải thiện so với 20,8 năm trước đại dịch vào năm 2019, nhờ vào việc giá nhà giảm và thu nhập tăng.
Báo cáo cũng chỉ ra rằng Hong Kong có tỷ lệ sở hữu nhà thấp nhất trong nghiên cứu, ở mức 51%, trong khi Singapore đứng đầu với 88%.
Giá nhà cũ tại Hong Kong đã tăng 271,7% từ năm 2009 đến mức đỉnh lịch sử vào tháng 9/2021.
Tháng 4/2024, tức 2 tháng sau khi chính quyền Hong Kong gỡ bỏ loạt biện pháp hạ nhiệt thị trường, chỉ số giá nhà ở thứ cấp tăng nhẹ 0,3% lên 308,7, mức cao nhất kể từ tháng 12. Tuy nhiên, với việc lãi suất dự kiến vẫn duy trì ở mức cao, người mua vẫn tỏ ra dè dặt.
Hỗ trợ cho người dân đăng ký nhà ở xã hội
Một phần lý do khiến chi phí nhà ở Hong Kong cao ngất ngưởng liên quan đến vấn đề cung - cầu.
Thành phố này hiện đứng thứ 4 về mật độ dân số trên thế giới, với hơn 7 triệu người sinh sống trên diện tích 1.106 km2, theo CNBC.
Trong khi đó, nhu cầu sống và làm việc tại trung tâm tài chính toàn cầu không ngừng tăng lên theo từng năm.
Đồng thời, đất đai có thể phát triển ở Hong Kong gần như cạn kiệt và diện tích đất này chủ yếu do chính quyền kiểm soát cũng như được bán cho các nhà phát triển thông qua hình thức đấu thầu kín.
Chính quyền Hong Kong nỗ lực triển khai nhiều chính sách nhằm hỗ trợ nhóm người thu nhập thấp sở hữu nhà ở xã hội. Ảnh: SCMP.
Hiện tại, để giải quyết nhu cầu nhà ở cho các đối tượng khác nhau, Hiệp hội Nhà ở Hong Kong (HKHS) đảm nhận việc quản lý hơn 32.600 căn hộ tại hơn 20 khu nhà, cung cấp chỗ ở cho khoảng 81.000 cư dân.
Các căn hộ này được chia thành hai nhóm: nhóm A phục vụ các hộ gia đình thu nhập thấp và nhóm B dành cho các hộ gia đình có thu nhập tương đối cao hơn.
Trong đó, các khu chung cư dành cho người thu nhập thấp như Wang Fuk Court ngày càng được triển khai nhiều hơn, bởi số lượng đơn xin xét duyệt mua loại nhà này tăng nhanh chóng.
Những dự án nhà ở xã hội, chung cư dành cho người thu nhập thấp bắt đầu được triển khai vào những năm đầu thập niên 50, khi dòng người liên tục nhập cư vào Hong Kong, khiến số lượng "khu ổ chuột" tăng mạnh.
Các ngôi nhà tạm bợ này chật hẹp, mất vệ sinh thường xuyên cháy nổ. Năm 1953, một vụ hỏa hoạn thảm khốc xảy ra đêm Giáng sinh tại Shek Kip Mei đã khiến hơn 50.000 người mất nhà chỉ sau một đêm.
Ngay lập tức, chính quyền quyết định thực hiện một chương trình tái định cư có hệ thống. Đến năm 1957, khu nhà giá rẻ đầu tiên do Cơ quan quản lý nhà ở (cũ) xây dựng North Point Estate, chính thức hoàn thành.
Sau đó, chương trình nhà ở giá rẻ cũng được triển khai, với mục tiêu cung cấp chỗ ở chất lượng cao hơn các khu tái định cư.
Tuy nhiên, số lượng đơn nộp xét duyệt nhà ở công cộng lại trở nên quá tải, dẫn đến việc một hồ sơ thông thường phải chờ khoảng 5,5 năm để được sắp xếp chỗ ở phù hợp.
Để giải quyết vấn đề này, vào tháng 2/2024, chính quyền đặc khu hành chính này quyết định khởi công xây dựng 17.000 căn hộ tạm thời và đây cũng là đợt nhà tạm đầu tiên thuộc chương trình Light Public Housing (LPH) được công bố năm 2022.
Light Public Housing là một dự án xã hội quy mô lớn, chủ yếu phục vụ những người nộp đơn nằm trong danh sách chờ mua nhà xã hội từ 3 năm trở lên, ưu tiên cho người có gia đình.
Đến tháng 9/2024, Cục Nhà ở Hong Kong đã công bố thử nghiệm chương trình hỗ trợ đặc biệt nhằm giúp các hộ gia đình thuộc chương trình LPH nhanh chóng thích nghi với môi trường sống mới.
Chương trình thử nghiệm kéo dài 2 năm, áp dụng cho các hộ đã nộp đơn và chuyển vào 8 dự án LPH đầu tiên hoàn thành. Trong đó, mức trợ cấp được xác định dựa trên số thành viên trong hộ gia đình và vị trí LPH, dao động từ 1.900 HKD (244 USD) đến 12.550 HKD (1.612 USD).
Bà Winnie Ho, Thư ký Cục Nhà ở, cho biết cơ quan đã thành công trong việc xin tài trợ 89,88 triệu HKD (khoảng 11,5 triệu USD) từ Quỹ Chăm sóc Cộng đồng để vận hành chương trình.
Bà Ho cũng nói thêm cục sẽ xem xét kế hoạch đề xuất mở rộng chương trình cho các dự án LPH còn lại trong thời gian tới.
Chính quyền cho biết trong quý III, có tới 7.900 hồ sơ thuộc nhóm ứng viên chung đã được phân bổ căn hộ thuộc nhà cho thuê xã hội truyền thống (PRH) hoặc nhà thuộc chương trình LPH.
Con số này bao gồm khoảng 1.600 căn PRH mới hoàn thành, 4.000 căn PRH thu hồi và 2.300 căn LPH, theo Hong Kong News.
Đáng chú ý, từ khi dự án LPH đầu tiên bắt đầu tiếp nhận cư dân đầu năm 2025, người thuê LPH chỉ phải chờ trung bình 3,1 năm, thấp hơn nhiều so với mức chờ chung của PRH.
Cục Nhà ở cho rằng điều này chứng minh LPH không chỉ cải thiện điều kiện sống cho các hộ thu nhập thấp mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thời gian chờ đợi nhà ở xã hội.
Theo Hệ thống Hạn ngạch và Điểm (QPS), tính đến cuối tháng 9, Hong Kong ghi nhận khoảng 111.600 hồ sơ mua nhà xã hội dành cho các hộ gia đình và 85.700 hồ sơ xin nhà cho người độc thân không thuộc nhóm cao niên.
Trong tương lai, chính quyền dự báo tổng nguồn cung nhà ở xã hội, bao gồm cả LPH, sẽ đạt khoảng 189.000 căn trong giai đoạn 2026-2027 và 2030-2031, tăng khoảng 80% so với thời điểm chính quyền hiện tại bắt đầu nhiệm kỳ.
Anh Nguyễn