Vì sao trẻ dễ bị cảm lạnh trong mùa hè?
Cảm lạnh là bệnh lý đường hô hấp thường gặp ở trẻ em, đặc biệt trong mùa hè khi thời tiết thay đổi thất thường. Trẻ thường xuyên ở trong môi trường điều hòa hoặc tiếp xúc với nguồn lây nhiễm tại trường học, khu vui chơi nên nguy cơ mắc bệnh càng gia tăng. Việc nhận biết sớm các triệu chứng, chăm sóc đúng cách và theo dõi những dấu hiệu bất thường sẽ giúp trẻ nhanh hồi phục, đồng thời hạn chế nguy cơ biến chứng.
Nhiều người cho rằng cảm lạnh chủ yếu xuất hiện vào mùa đông. Tuy nhiên, trên thực tế, trẻ em vẫn có nguy cơ mắc bệnh cao trong mùa hè. Nguyên nhân thường liên quan đến sự chênh lệch nhiệt độ giữa môi trường bên ngoài và phòng điều hòa, thói quen sử dụng đồ uống lạnh hoặc tiếp xúc với người đang mắc các bệnh đường hô hấp.
Khi bị cảm lạnh, trẻ thường xuất hiện các triệu chứng như hắt hơi, sổ mũi, nghẹt mũi, đau họng, ho và sốt nhẹ, quấy khóc hoặc mệt mỏi. Phần lớn các trường hợp cảm lạnh do virus gây ra và có thể tự khỏi sau 5 - 7 ngày nếu được chăm sóc đúng cách.
Diễn tiến thường gặp của cảm lạnh ở trẻ
Thông thường, cảm lạnh ở trẻ diễn ra theo từng giai đoạn.
Giai đoạn đầu
Trong những ngày đầu, trẻ thường có các biểu hiện:
Nội dung
Vì sao trẻ dễ bị cảm lạnh trong mùa hè?
Diễn tiến thường gặp của cảm lạnh ở trẻ
Chăm sóc trẻ bị cảm lạnh như thế nào?
Khi nào cần đưa trẻ đến bác sĩ?
Chủ động phòng ngừa cảm lạnh cho trẻ
Chảy nước mũi trong.
Hắt hơi.
Ho nhẹ.
Khó chịu hoặc quấy khóc.
Đây là giai đoạn virus bắt đầu xâm nhập và nhân lên trong cơ thể.
Giai đoạn toàn phát
Sau vài ngày, nước mũi chuyển từ trong sang đục, có màu vàng hoặc xanh. Trẻ có thể bị nghẹt mũi rõ rệt, khó thở bằng mũi và ho nhiều hơn, đặc biệt vào ban đêm.
Một số trẻ có thể xuất hiện thêm các triệu chứng:
Đau họng.
Đau đầu.
Mệt mỏi.
Đau bụng nhẹ.
Sốt.
Thông thường, sốt do cảm lạnh kéo dài từ 3 - 5 ngày và thường dưới 39°C.
Giai đoạn hồi phục
Từ ngày thứ 5 đến ngày thứ 7, lượng dịch mũi giảm dần và bớt đặc hơn. Tuy nhiên, tình trạng ho vẫn có thể kéo dài. Sang tuần thứ hai, trẻ bắt đầu dễ thở hơn, ăn uống khá hơn và sinh hoạt gần như bình thường. Ho thường giảm dần và có thể khỏi hoàn toàn sau 3 - 4 tuần.
Đây là diễn tiến tương đối điển hình của một đợt cảm lạnh thông thường.
Cảm lạnh là một trong những bệnh lý đường hô hấp phổ biến nhất ở trẻ em.
Chăm sóc trẻ bị cảm lạnh như thế nào?
Khi trẻ bị cảm lạnh, phụ huynh nên tập trung vào việc giảm triệu chứng và hỗ trợ cơ thể trẻ hồi phục.
Cho trẻ nghỉ ngơi đầy đủ
Nghỉ ngơi giúp hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn trong việc chống lại virus gây bệnh. Trẻ nên được ngủ đủ giấc và hạn chế các hoạt động thể lực quá sức trong thời gian mắc bệnh.
Bổ sung đủ nước
Trẻ bị sốt, sổ mũi hoặc ho thường mất nước nhiều hơn bình thường.
Phụ huynh nên khuyến khích trẻ uống đủ nước và có thể bổ sung thêm:
Nước ấm.
Sữa.
Nước trái cây phù hợp với lứa tuổi.
Dung dịch điện giải theo hướng dẫn của bác sĩ khi cần thiết.
Vệ sinh mũi họng đúng cách
Nhỏ nước muối sinh lý và hút mũi đúng cách giúp làm sạch dịch tiết, giảm nghẹt mũi và giúp trẻ dễ thở hơn.
Phòng ngủ cần thông thoáng, duy trì độ ẩm phù hợp và tránh để trẻ tiếp xúc với khói thuốc lá hoặc các chất kích thích đường hô hấp.
Đảm bảo dinh dưỡng đầy đủ
Trong thời gian bị bệnh, trẻ có thể ăn kém hơn bình thường. Cha mẹ nên chia nhỏ bữa ăn, lựa chọn thực phẩm mềm, dễ tiêu hóa và giàu dinh dưỡng.
Ưu tiên:
Rau xanh.
Trái cây giàu vitamin C.
Thực phẩm giàu đạm.
Các món ăn ấm nóng như cháo, súp.
Khi nào cần đưa trẻ đến bác sĩ?
Mặc dù phần lớn các trường hợp cảm lạnh có thể tự khỏi, nhưng phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế nếu xuất hiện các dấu hiệu sau:
Sốt cao kéo dài
Sốt trên 39,5°C kéo dài hơn 3 ngày.
Sốt trên 38,3°C kéo dài quá 5 ngày.
Đây có thể là dấu hiệu của nhiễm khuẩn hoặc các biến chứng cần được đánh giá y khoa.
Trẻ lừ đừ bất thường
Nếu trẻ có các biểu hiện như:
Không giao tiếp bằng mắt.
Không phản ứng khi được gọi.
Mệt lả.
Buồn ngủ bất thường.
Phụ huynh cần đưa trẻ đi khám ngay để loại trừ các tình trạng nghiêm trọng.
Đau tai hoặc nghi ngờ viêm tai giữa
Đau tai mức độ vừa đến nặng là dấu hiệu thường gặp của viêm tai giữa - một biến chứng khá phổ biến sau cảm lạnh.
Khó thở
Đây là dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý.
Nếu trẻ xuất hiện:
Thở nhanh.
Thở rít.
Co lõm lồng ngực.
Tím môi.
Khó thở rõ rệt.
Cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức để được xử trí kịp thời.
Chủ động phòng ngừa cảm lạnh cho trẻ
Để giảm nguy cơ cảm lạnh, phụ huynh nên:
Cho trẻ rửa tay thường xuyên.
Hạn chế tiếp xúc với người đang mắc bệnh hô hấp.
Đảm bảo chế độ dinh dưỡng đầy đủ.
Cho trẻ ngủ đủ giấc.
Tiêm chủng đầy đủ theo khuyến cáo.
Tóm lại: Cảm lạnh là bệnh lý thường gặp ở trẻ em và đa số có diễn tiến lành tính. Tuy nhiên, bệnh vẫn cần được theo dõi sát, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Việc chăm sóc đúng cách, nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường và đưa trẻ đi khám kịp thời sẽ giúp hạn chế biến chứng, đồng thời hỗ trợ trẻ nhanh chóng hồi phục và phát triển khỏe mạnh.
BS. Nguyễn Thị Bích