Đẩy mạnh hợp tác chính trị và an ninh
Thủ tướng nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Sonexay Siphandone thăm chính thức Việt Nam và tham dự Diễn đàn Tương lai ASEAN lần thứ ba từ ngày 7 - 9/6/2026, theo lời mời của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng. Chuyến thăm này tiếp tục tạo động lực để hai nước mở rộng, tăng cường gắn kết chiến lược làm sâu sắc thêm quan hệ hợp tác toàn diện Việt Nam - Lào về chính trị, kinh tế, thương mại và đầu tư.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone. Ảnh: Đức Thanh.
Các nhà lãnh đạo hai nước đã nhấn mạnh, sau khi hai Đảng tổ chức thành công Đại hội toàn quốc nhiệm kỳ mới, mở ra giai đoạn phát triển mới với những định hướng chiến lược dài hạn, việc tiếp tục tăng cường gắn kết chiến lược và hợp tác đặc biệt Việt Nam - Lào không chỉ là yêu cầu khách quan xuất phát từ lợi ích căn bản và lâu dài của mỗi quốc gia, mà còn là trách nhiệm chính trị chung của hai Đảng trong việc kế thừa, gìn giữ và tiếp tục phát huy tài sản vô giá mà nhiều thế hệ lãnh đạo và nhân dân hai nước đã dày công vun đắp.
Theo Bộ Ngoại giao Việt Nam, quan hệ Việt Nam - Lào tiếp tục phát triển sâu sắc, tin cậy và gắn bó đặc biệt. Sau chuyến thăm cấp Nhà nước tới Lào của Tổng Bí thư Tô Lâm và Cuộc gặp cấp cao giữa hai Bộ Chính trị cuối năm 2025, hai bên thống nhất nâng tầm quan hệ với nội hàm mới “hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược”, thể hiện tầm nhìn chiến lược mới trong giai đoạn phát triển hiện nay. Đầu năm 2026, Lãnh đạo cấp cao hai nước liên tiếp thăm lẫn nhau, khẳng định sự coi trọng đặc biệt đối với quan hệ song phương.
Hai nước đang duy trì thường xuyên các cơ chế trao đổi cấp cao và hợp tác giữa các Đảng, Quốc hội, Chính phủ, địa phương và đoàn thể nhân dân. Việt Nam tiếp tục chia sẻ kinh nghiệm về xây dựng Đảng, quản trị nhà nước, phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, ổn định kinh tế vĩ mô và hội nhập quốc tế. Công tác đào tạo cán bộ, trao đổi lý luận và bồi dưỡng nguồn nhân lực cho Lào tiếp tục được chú trọng.
“Đối với Lào, quan hệ chính trị tiếp tục là nền tảng vững chắc. Sự tin cậy cao giữa hai Đảng, hai Nhà nước được thể hiện qua các cuộc tiếp xúc cấp cao thường xuyên, cơ chế hợp tác hiệu quả và sự phối hợp chặt chẽ trên các diễn đàn quốc tế. Sau chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư Tô Lâm tới Lào, hai bên đã nhanh chóng triển khai các nội dung “gắn kết chiến lược”, một khái niệm thể hiện mức độ hợp tác sâu rộng, đồng bộ từ tầm nhìn phát triển đến chính sách cụ thể” - Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường cho biết.
Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường cũng nhấn mạnh, hợp tác quốc phòng - an ninh “tiếp tục là trụ cột then chốt, góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, đặc biệt ở khu vực biên giới. Đồng thời, các lĩnh vực giáo dục, văn hóa, y tế, nông nghiệp cũng đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần nâng cao đời sống người dân”.
Thủ tướng Lê Minh Hưng hội đàm với Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone. Ảnh: Đức Thanh.
Theo Bộ Ngoại giao, hai nước đang triển khai hiệu quả Nghị định thư hợp tác quốc phòng giai đoạn 2025 - 2029; tăng cường phối hợp đấu tranh phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, ma túy, buôn người và tội phạm công nghệ cao; tiếp tục tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh tại Lào. Hai nước mở rộng mô hình kết nghĩa cụm dân cư và đồn, trạm biên phòng nhằm xây dựng tuyến biên giới hòa bình, hữu nghị và phát triển.
Mở rộng hợp tác kinh tế
Ngày 8/5/2026, tại Cebu, Philippines, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã tiếp xúc song phương với Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone, khẳng định Chính phủ Việt Nam sẽ phối hợp chặt chẽ với Thủ tướng và Chính phủ Lào triển khai hiệu quả các thỏa thuận của Lãnh đạo cấp cao, kết quả các chuyến thăm của Lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước và kết quả Kỳ họp lần thứ 48 Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam - Lào, nhằm tạo ra những xung lực mới cho quan hệ hợp tác giữa hai nước.
Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, Việt Nam luôn dành ưu tiên cao nhất cho mối quan hệ hợp tác Việt Nam - Lào, nỗ lực cùng các đồng chí Lào vun đắp, đưa mối quan hệ hợp tác này tiếp tục phát triển bền vững, đi vào chiều sâu, mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân hai nước.
Để cụ thể hóa nội hàm “gắn kết chiến lược Việt Nam - Lào”, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đề nghị hai bên tiếp tục phát huy hiệu quả hơn nữa các cơ chế hợp tác, tăng cường rà soát, kiểm tra, đôn đốc, đặc biệt là các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp hai nước phải thể hiện trách nhiệm hơn nữa trong tổ chức thực hiện, nhất là đối với các dự án hợp tác chiến lược kết nối hai nền kinh tế, giao thông, năng lượng…
Thủ tướng Sonexay Siphandone cho biết, Chính phủ Lào đang rất tích cực, khẩn trương và quyết liệt chỉ đạo, đôn đốc việc triển khai thỏa thuận cấp cao giữa hai nước, tập trung vào những dự án hợp tác chiến lược, trọng điểm với Việt Nam như phát triển cơ sở hạ tầng đường sắt Viêng Chăn - Vũng Áng; đường cao tốc Viêng Chăn - Vinh, cũng như trong việc bảo đảm an ninh năng lượng; nhất trí đề nghị Ủy ban hợp tác hai nước rà soát tiến độ thực hiện các dự án này và báo cáo Lãnh đạo hai nước.
Việt Nam và Lào đã thống nhất đẩy mạnh hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư, phấn đấu đưa kim ngạch thương mại song phương đạt 10 tỷ USD; tăng cường kết nối giữa hai nền kinh tế; thúc đẩy kết nối hạ tầng giao thông thông qua các dự án lớn.
Bộ Ngoại giao cho biết, hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư Việt Nam - Lào có nhiều chuyển biến tích cực. Việt Nam hiện có 276 dự án đầu tư tại Lào với tổng vốn đăng ký khoảng 6,21 tỷ USD, đứng thứ hai trong số các nước đầu tư vào Lào.
Trong đó, vốn thực hiện lũy kế đạt 3,5 tỷ USD, tương đương 56,3% tổng vốn đăng ký, đứng thứ hai trong số các nhà đầu tư nước ngoài tại Lào sau Trung Quốc. Hiện Lào là thị trường đầu tư ra nước ngoài lớn nhất của Việt Nam.
Năm 2025, tổng vốn đầu tư đăng ký mới của Việt Nam tại Lào đạt 590,3 triệu USD, cao gấp 7,5 lần so với cùng kỳ năm 2024.
“Nhiều dự án đang hoạt động hiệu quả, đóng góp tích cực cho phát triển kinh tế - xã hội của Lào, tạo việc làm, tăng thu nhập cho hàng nghìn lao động và đóng góp vào ngân sách nhà nước, đặc biệt trong các lĩnh vực viễn thông, ngân hàng, năng lượng, khai khoáng, cao su và chế biến thực phẩm” - Bộ Ngoại giao cho biết.
Một số dự án mang tính chiến lược đã cơ bản hoàn thành, nổi bật nhất là lễ khánh thành bến số 3 - cảng quốc tế Lào - Việt (nằm trong cụm cảng Vũng Áng, tỉnh Hà Tĩnh).
“Các dự án trọng điểm như kết nối giao thông, năng lượng và hạ tầng logistics đang từng bước tạo ra không gian phát triển chung” - Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường nói.
Bên cạnh đó, hai nước cũng nhất trí tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các dự án đầu tư của Việt Nam tại Lào và bảo đảm triển khai hiệu quả các dự án sử dụng vốn viện trợ.
Hai nước đã ký kết các thỏa thuận về mua bán than, điện và kết nối hệ thống thanh toán bán lẻ. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để tiếp tục phối hợp và triển khai hiệu quả các thỏa thuận đã đạt được về thương mại than và điện trong thời gian tới.
Các thỏa thuận này cũng góp phần thúc đẩy thương mại, giao thương qua biên giới và các giao dịch tài chính cho doanh nghiệp và người dân hai nước, đặc biệt tại các khu vực biên giới.
Kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - Lào năm 2025 đạt gần 3 tỷ USD, tăng 32,7% so với năm 2024. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam đạt 1,1 tỷ USD, tăng 43,9% so với cùng kỳ, trong khi xuất khẩu của Lào đạt khoảng 1,9 tỷ USD, tăng 27%.
Hai bên đang phấn đấu nâng kim ngạch thương mại lên 5 - 10 tỷ USD trong vài năm tới. Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn thứ ba của Lào.
Hai nước đã hoàn thiện quy trình thanh toán bằng đồng bản tệ và kết nối thanh toán bán lẻ song phương, sử dụng mã QR giữa Việt Nam và Lào.
Cũng theo Bộ Ngoại giao, các đoàn chuyên gia Việt Nam đã cung cấp tư vấn hiệu quả trong việc xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ; duy trì ổn định kinh tế vĩ mô; và xây dựng Chiến lược Phát triển kinh tế - xã hội của Lào giai đoạn 2026 - 2035, tầm nhìn đến năm 2045.
Nhân dịp Kỳ họp lần thứ 48 của Ủy ban liên Chính phủ Việt Nam - Lào được tổ chức tại Lào vào đầu tháng 12/2025, hai nước đã ký 4 văn kiện hợp tác.
Các văn kiện bao gồm: Thỏa thuận hợp tác giữa hai Chính phủ giai đoạn 2026 - 2030; Thỏa thuận về Kế hoạch hợp tác năm 2026 giữa hai Chính phủ; Biên bản Kỳ họp lần thứ 48; Kế hoạch hợp tác năm 2026 giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam với Bộ Giáo dục và Thể thao Lào.
Công Thành