Sản xuất rau sạch (thủy canh) tại HTX Nông nghiệp Tuấn Ngọc (phường Long Trường, TPHCM). Ảnh: PHÚC HẬU
Vì sao phải làm tiêu chuẩn mới?
Theo ông Nguyễn Xuân Điệp, chuyên gia thuộc Bộ môn Rau và Cây gia vị, Viện Nghiên cứu Rau quả, Việt Nam, trong bối cảnh yêu cầu về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững ngày càng cao, việc xây dựng một bộ tiêu chuẩn phù hợp với điều kiện sản xuất trong nước là cần thiết.
Ông Nguyễn Xuân Điệp cho biết, dự thảo được xây dựng có tham khảo các tiêu chuẩn, hệ thống quốc tế như Codex, ISO, GlobalGAP, ASEAN GAP và một số hệ thống khác.
Quang cảnh hội thảo
Dự thảo được xây dựng theo hướng đơn giản, dễ áp dụng đối với nông hộ, hợp tác xã và doanh nghiệp quy mô nhỏ, nhằm mở rộng diện tích sản xuất rau an toàn và tăng khả năng truy xuất nguồn gốc.
Theo số liệu của Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, năm 2025 cả nước có khoảng 1,15 triệu ha trồng rau, nhưng diện tích được chứng nhận VietGAP mới đạt hơn 8.000ha, tương đương khoảng 0,7% tổng diện tích.
Đại diện các nhà nghiên cứu khoa học phát biểu. Ảnh: PHÚC HẬU
Tại hội thảo, các đại biểu cho rằng, các hệ thống tiêu chuẩn hiện hành như VietGAP vẫn có vai trò quan trọng. Tuy nhiên, chi phí đầu tư, duy trì chứng nhận và yêu cầu hồ sơ còn tương đối cao, trong khi phần lớn sản xuất rau ở Việt Nam vẫn là nông hộ, hợp tác xã quy mô nhỏ.
Thêm lựa chọn cho người sản xuất
Ở góc độ người sản xuất, đại diện HTX Rau sạch Văn Đức, xã Bát Tràng, TP Hà Nội cho rằng, nhiều nông dân trồng rau sạch mong muốn sản phẩm được chứng nhận an toàn thực phẩm. Vì vậy, nếu được ban hành, tiêu chuẩn mới sẽ đem lại thêm lựa chọn và lợi ích cho nông dân.
Ông Hoàng Anh Thư, Phó Giám đốc HTX Tân Minh Đức, TP Hải Phòng, cho biết người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến tính minh bạch của quá trình sản xuất. Do đó, tiêu chuẩn mới có thể trở thành công cụ quan trọng để nâng cao niềm tin của người tiêu dùng và gia tăng giá trị cho rau an toàn. Tuy nhiên, tiêu chuẩn cần đi kèm các biểu mẫu đơn giản, công cụ truy xuất nguồn gốc điện tử để nông dân dễ áp dụng trong thực tế.
Đại diện Wincommerce phát biểu góp ý cho dự thảo tiêu chuẩn mới. Ảnh: PHÚC HẬU
Từ góc độ đơn vị thu mua, phân phối rau trong hệ thống bán lẻ WinMart và WinMart+, đại diện Công ty TNHH Dịch vụ tổng hợp WinCommerce nhận xét, dự thảo có tính thực tiễn cao và có thể hỗ trợ kiểm soát tốt hơn an toàn thực phẩm trong chuỗi cung ứng.
Do đó, nếu được hoàn thiện phù hợp, bộ tiêu chuẩn mới sẽ góp phần mở rộng nguồn cung rau an toàn, tăng niềm tin của người tiêu dùng và thúc đẩy liên kết bền vững giữa doanh nghiệp bán lẻ với người sản xuất.
Từ góc độ địa phương, bà Vũ Thương Quỳnh, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hà Nội cho biết, Hà Nội hiện có hơn 5.000ha rau chuyên canh, đáp ứng khoảng 70%-80% nhu cầu tiêu dùng của thị trường Thủ đô. Nhiều cơ sở sản xuất nhỏ lẻ hiện mới dừng ở mức ký cam kết an toàn thực phẩm, nên cần có một quy trình chuẩn hóa để nâng cao hiệu quả quản lý.
Không thay thế VietGAP
Trả lời câu hỏi của phóng viên Báo SGGP tại hội thảo, ông Nguyễn Quý Dương, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, khẳng định dự thảo không nhằm thay thế VietGAP hay bất kỳ hệ thống tiêu chuẩn nào đang áp dụng.
Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học - công nghệ và môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Nguyễn Như Cường phát biểu. Ảnh: PHÚC HẬU
Theo ông, hiện có nhiều bộ tiêu chuẩn khác nhau như VietGAP, GlobalGAP, Rainforest Alliance, 4C hay các tiêu chuẩn hữu cơ của Mỹ, Liên minh châu Âu. Tuy nhiên, việc lựa chọn áp dụng bộ tiêu chuẩn nào phụ thuộc vào yêu cầu của thị trường và bên mua.
“Bộ tiêu chuẩn này được xây dựng để bổ sung thêm một lựa chọn phù hợp hơn đối với nhóm sản xuất nhỏ lẻ, với các yêu cầu đơn giản và dễ thực hiện hơn”, ông Nguyễn Quý Dương nói.
PHÚC VĂN