Ảnh minh họa
Theo khảo sát của công ty nghiên cứu thị trường Q&Me, tính đến giữa năm 2024, Grab chiếm 66% thị phần gọi xe máy, trong khi Be và Xanh SM lần lượt đứng thứ hai và ba với 32% và 19%. Ở lĩnh vực gọi đồ ăn, Grab, ShopeeFood và Be tiếp tục cạnh tranh quyết liệt. Trong đó, Grab với hệ sinh thái đa dịch vụ là nền tảng mạnh nhất, thu hút người dùng nhờ tính năng đa dạng và các chương trình khuyến mãi linh hoạt.
Thị trường đang chứng kiến sự cạnh tranh khốc liệt
Ông Alejandro Osorio, Giám đốc điều hành Grab Việt Nam cho biết, thành công của Grab nằm ở khả năng cung cấp một hệ sinh thái dịch vụ phức tạp và đa dạng, từ gọi xe đến đặt đồ ăn, đi chợ. Điều này giúp Grab giữ chân khách hàng và tối ưu thu nhập cho tài xế, đồng thời giảm chi phí thu hút người dùng mới so với các đối thủ khác.
Mặc dù Grab đang dẫn đầu, nhưng Be và Xanh SM cũng đang dần chiếm lĩnh thị phần. Đặc biệt với Xanh SM tiên phong trong lĩnh vực xe điện. Điều này không chỉ phù hợp với xu hướng xanh hóa mà còn được ủng hộ mạnh mẽ bởi các chính sách phát triển bền vững của chính phủ.
Không còn là cuộc đua “đốt tiền” như những năm đầu, thị trường hiện nay chứng kiến sự chuyển dịch sang cạnh tranh bằng năng lực nội tại. Các doanh nghiệp không chỉ so kè về giá mà còn phải chứng minh được khả năng tối ưu chi phí, kiểm soát chất lượng dịch vụ và xây dựng hệ sinh thái đủ rộng để giữ chân người dùng. Trong bối cảnh đó, sự nổi lên của mô hình taxi điện với quy mô lớn đã tạo ra một cú hích đáng kể, buộc toàn ngành phải nhìn lại chiến lược phát triển.
Đại diện hãng Xanh SM chia sẻ, nếu trước đây, câu chuyện tăng trưởng chủ yếu xoay quanh mở rộng thị phần, thì nay áp lực từ chính sách môi trường, từ nhà đầu tư và cả người tiêu dùng đang khiến “xanh hóa” trở thành một tiêu chuẩn mới. Điều này không chỉ mang ý nghĩa trách nhiệm xã hội mà còn là yếu tố cạnh tranh trực tiếp, khi chi phí nhiên liệu và vận hành ngày càng biến động.
Song song với đó là bài toán chất lượng dịch vụ cũng được đặt ra gay gắt hơn. Người dùng hiện không chỉ cần một chuyến xe giá rẻ, mà còn yêu cầu trải nghiệm ổn định, an toàn và minh bạch. Đây chính là điểm khiến các doanh nghiệp phải cân nhắc lại mô hình vận hành, đặc biệt là giữa việc phụ thuộc hoàn toàn vào tài xế đối tác hay xây dựng lực lượng bán sở hữu để kiểm soát tốt hơn.
Các chuyên gia nhận định, ở góc độ thị trường, có thể thấy sự cạnh tranh hiện nay mang tính “công bằng” khi các doanh nghiệp đều hoạt động trong cùng một khuôn khổ pháp lý và chịu chung áp lực từ chi phí, công nghệ và người tiêu dùng. Tuy nhiên, sự công bằng này không đồng nghĩa với dễ dàng. Ngược lại, chính việc không còn những rào cản mang tính độc quyền lại khiến cuộc đua trở nên khốc liệt hơn, khi bất kỳ doanh nghiệp nào cũng có thể tham gia nếu đủ nguồn lực và chiến lược phù hợp.
“Xanh hóa” trở thành một tiêu chuẩn mới mà các hãng xe công nghệ hướng tới
Đáng chú ý, cạnh tranh giờ đây không chỉ diễn ra giữa các ứng dụng gọi xe truyền thống mà còn mở rộng sang các mô hình tích hợp đa dịch vụ. Từ vận chuyển hành khách, giao hàng, đến thanh toán số và quảng bá du lịch, tất cả đang được gom lại trong một hệ sinh thái số. Điều này khiến ranh giới giữa các ngành trở nên mờ nhạt, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực công nghệ và quản trị dữ liệu.
Trong bối cảnh đó, việc hợp tác với chính quyền đô thị cũng trở thành một “mặt trận” mới. Các thành phố lớn đang hướng tới phát triển giao thông thông minh, giảm phát thải và nâng cao chất lượng sống, mở ra cơ hội cho doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào quá trình vận hành đô thị. Tuy nhiên, để làm được điều này, doanh nghiệp không chỉ cần công nghệ mà còn phải có tầm nhìn dài hạn và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe.
Dẫu vậy, không thể phủ nhận rằng con đường phía trước vẫn đầy thách thức. Chi phí đầu tư cho công nghệ, phương tiện và hạ tầng là rất lớn, trong khi biên lợi nhuận của ngành vận tải vốn đã mỏng. Bên cạnh đó, sự thay đổi nhanh chóng của hành vi tiêu dùng cũng buộc doanh nghiệp phải liên tục thích ứng, nếu không muốn bị tụt lại phía sau.
Nhìn tổng thể, thị trường gọi xe công nghệ Việt Nam đang vận hành theo đúng quy luật của một nền kinh tế thị trường hiện đại đó là cạnh tranh công bằng nhưng không khoan nhượng. Doanh nghiệp nào không đủ năng lực đổi mới sẽ bị đào thải, trong khi những đơn vị biết tận dụng cơ hội để tái cấu trúc và nâng cấp mô hình sẽ có cơ hội bứt phá.
Có thể nói, giai đoạn hiện nay chính là phép thử rõ nét nhất cho sức bền và bản lĩnh của các doanh nghiệp trong ngành. Khi cuộc chơi không còn dựa vào ưu thế ngắn hạn, mà chuyển sang năng lực dài hạn, thì chỉ những doanh nghiệp thực sự thích nghi và tiến hóa mới có thể trụ vững và phát triển.
Trong một thị trường đang chuyển mình mạnh mẽ như hiện nay, cạnh tranh không chỉ là thách thức, mà còn là động lực để toàn ngành nâng cấp. Nhưng chính sự khốc liệt mà công bằng này sẽ là yếu tố quyết định để định hình lại bức tranh vận tải công nghệ trong những năm tới.
Đức Hiền