Nghiên cứu được đăng trên số chuyên đề của Norma: International Journal for Masculinity Studies - tạp chí học thuật quốc tế chuyên về nghiên cứu nam tính, tổng hợp công trình của 22 nhà khoa học đến từ 13 quốc gia.
Nam giới được cho là có mức phát thải carbon cao hơn phụ nữ. (Ảnh minh họa)
Các nhà nghiên cứu tập trung phân tích mối liên hệ giữa biến đổi khí hậu, nóng lên toàn cầu và các hành vi gắn với nam giới cũng như chuẩn mực nam tính trong xã hội hiện đại.
Họ cho rằng so với phụ nữ, nam giới thường có dấu chân carbon lớn hơn do mức tiêu dùng cao hơn, đặc biệt trong các lĩnh vực như giao thông, du lịch và tiêu thụ thịt.
Một nghiên cứu năm 2025 với 15.000 người tại Pháp cho thấy nam giới phát thải nhiều hơn phụ nữ khoảng 26% từ hoạt động đi lại và ăn uống.
Nghiên cứu cũng chỉ ra nam giới thường chiếm ưu thế trong việc sở hữu và điều hành các ngành công nghiệp có lượng phát thải lớn hoặc tác động môi trường cao như nông nghiệp quy mô lớn, tự động hóa và phát triển công nghệ AI.
Bên cạnh đó, nam giới cũng có xu hướng ít quan tâm tới biến đổi khí hậu hơn, ít sẵn sàng thay đổi thói quen để giảm phát thải, đồng thời ít tham gia các hoạt động chính trị môi trường và ít ủng hộ các chính sách về công bằng khí hậu.
Tuy nhiên, nghiên cứu nhấn mạnh những hành vi gây tác động lớn chủ yếu xuất hiện ở nhóm nam giới giàu có tại các nước phát triển ở Bắc bán cầu, thay vì nam giới thu nhập thấp ở Nam bán cầu.
Các nhà nghiên cứu cho rằng những hành vi này thường gắn với các quan điểm bảo thủ về vai trò giới và nam tính.
Nghiên cứu khác tại Thụy Điển với 2.500 người trưởng thành chỉ ra rằng nam giới cảm thấy “nam tính bị đe dọa” có xu hướng bác bỏ khoa học khí hậu cao hơn đáng kể, đồng thời cho thấy mối liên hệ giữa việc phủ nhận biến đổi khí hậu và tư tưởng bài nữ quyền.
Dù vậy, các nhà khoa học ghi nhận nhiều nam giới đang hành động khẩn trương và mạnh mẽ nhằm thay đổi các xu hướng gây hại cho khí hậu.
Nghiên cứu đề cập khái niệm "nam tính sinh thái" - mô hình nam tính không dựa trên sự thống trị thiên nhiên hay người khác- đồng thời đưa ra ví dụ về các nhà hoạt động khí hậu nam tại Mỹ Latin và châu Phi, các hợp tác xã làm vườn ở Colombia hay những ông bố tại Anh chia sẻ lại công việc chăm sóc gia đình.
"Hiện có rất nhiều nghiên cứu cho thấy tác động tiêu cực rõ ràng của một số hành vi nam giới đối với môi trường và khí hậu", Jeff Hearn, giáo sư xã hội học tại Đại học Huddersfield (Anh), cho biết. "Điều đáng ngạc nhiên là khía cạnh này hầu như không xuất hiện trong các cuộc tranh luận và chính sách về phát triển bền vững".
Nghiên cứu lưu ý tác động của khủng hoảng môi trường không phân bổ đồng đều mà chịu ảnh hưởng bởi giới tính, chủng tộc và tầng lớp xã hội.
Các tác giả cũng cảnh báo một số giải pháp phát triển bền vững tưởng chừng khách quan, bao gồm các chính sách bảo tồn hay thích ứng biến đổi khí hậu, đôi khi có thể khiến các nhóm yếu thế trở nên dễ tổn thương hơn, đặc biệt tại các nước đang phát triển.
Theo nghiên cứu, việc xem xét các vấn đề khí hậu, môi trường, năng lượng và phát triển bền vững dưới góc độ xã hội, kinh tế, chính trị cũng như mối liên hệ với nam giới và các chuẩn mực nam tính là điều cần thiết trong bối cảnh thế giới đang đồng thời đối mặt nhiều cuộc khủng hoảng môi trường và xã hội trong kỷ nguyên Anthropocene.
Khái niệm Anthropocene được dùng để chỉ thời kỳ con người trở thành thế lực thống trị định hình các hệ thống của Trái Đất.
"Nếu những người đàn ông có đặc quyền đang đóng vai trò trung tâm trong việc thúc đẩy các cấu trúc và quá trình dẫn tới thời kỳ Anthropocene, thì việc hiểu cách nam giới và các chuẩn mực nam tính góp phần thúc đẩy hoặc giảm thiểu sự sụp đổ sinh thái hiện nay là điều cần thiết", nghiên cứu kết luận.
Hoa Vũ (Theo Global Government Forum)