Hành trình hướng tới việc gia nhập đầy đủ của Bulgaria bắt đầu từ năm 2010, khi Hội đồng EU xác nhận rằng cả Bulgaria và Romania đều đáp ứng các tiêu chí pháp lý để gia nhập Schengen. Tuy nhiên, bất chấp sự ủng hộ nhiều lần từ Ủy ban châu Âu và Nghị viện châu Âu, Hội đồng EU đã không đạt được sự đồng thuận trong trong nhiều năm, làm trì hoãn việc gia nhập của hai nước.
Ngày 31/3/2024, Bulgaria đã hoàn toàn thực hiện các quy định của Hiệp định Schengen, bao gồm việc bãi bỏ kiểm soát biên giới nội bộ tại các cửa khẩu đường hàng không và đường biển. Hội đồng EU đã chính thức thông qua bước này trong nhiệm kỳ chủ tịch của Tây Ban Nha và Bulgaria chính thức trở thành thành viên đầy đủ của Schengen vào ngày 1/1/2025.
(Ảnh minh họa: KT)
Những lo ngại trước đó rằng việc tự do hóa biên giới sẽ dẫn đến áp lực di cư gia tăng đã được chứng minh là không có cơ sở, báo cáo trong năm 2025 cho thấy áp lực di cư đã giảm 70%. Tuy nhiên, các nhà chức trách đã phát hiện sự gia tăng các nhóm buôn lậu và triệt phá số lượng kỷ lục các mạng lưới buôn bán người di cư.
Để tăng cường giám sát và phối hợp thực hiện Hiệp định Schengen, Hội đồng Bộ trưởng đã phê duyệt việc thành lập Cơ chế Điều phối và Kiểm soát Quốc gia vào tháng 10/2025. Cơ chế này có nhiệm vụ liên tục giám sát việc tuân thủ các quy định Schengen, giải quyết các vấn đề phối hợp, theo dõi các phát hiện từ các đánh giá Schengen và tăng cường năng lực hành chính của Bulgaria để tham gia đầy đủ vào hợp tác Schengen.
Bộ trưởng Nội vụ Daniel Mitov nhấn mạnh sự chuẩn bị của nước này, lưu ý rằng Bulgaria sắp trải qua đợt đánh giá định kỳ Schengen đầu tiên với tư cách là thành viên đầy đủ. Ông nhấn mạnh, tư cách thành viên Schengen đã mang lại lợi ích cho sự phát triển kinh tế, ngành vận tải và du lịch của Bulgaria, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển hàng hóa và củng cố hình ảnh của đất nước như một điểm đến hấp dẫn. Ông khẳng định, những tác động tích cực của việc tham gia đầy đủ vào Schengen dự kiến sẽ tiếp tục gia tăng, hứa hẹn lợi ích lâu dài cho cả người dân và doanh nghiệp. Năm đầu tiên Bulgaria gia nhập Schengen không chỉ củng cố an ninh biên giới mà còn đặt nền tảng cho hoạt động phát triển kinh tế, hợp tác khu vực.
Trong một diễn biến đáng chú ý, ngày đầu tiên của năm mới (1/1/2026) cũng đánh dấu Bulgaria chính thức gia nhập khu vực đồng tiền chung euro- Eurozone. Đây là mục tiêu mà nước này đã theo đuổi hàng thập kỷ và tăng cường quan hệ với các quốc gia thịnh vượng hơn ở Tây Âu. Việc gia nhập này cũng được kỳ vọng sẽ thúc đẩy thương mại và đầu tư xuyên biên giới, đồng nghĩa với việc Bulgaria là một phần của thực thể kinh tế lớn hơn nhiều - khu vực đồng euro. Nhiều người dân xem đây là bước ngoặt lịch sử, khẳng định lựa chọn hội nhập châu Âu của Bulgaria. Tuy nhiên, vẫn còn bộ phận người dân hoài nghi về việc gia nhập này, cho rằng việc chuyển sang đồng euro diễn ra quá nhanh và thiếu sự nghiên cứu ở quy mô lớn, việc loại bỏ hoàn toàn đồng tiền địa phương chỉ trong vòng 1 tháng là chưa phù hợp trong bối cảnh châu Âu đang đối mặt với nhiều bất ổn.
Hải Đăng/VOV-Praha