10 tên lửa tầm xa thế hệ mới đang làm lung lay học thuyết phòng thủ hiện đại

6 giờ trướcBài gốc

Thế giới đã chứng kiến sự ra đời của nhiều loại tên lửa thế hệ mới có khả năng làm thay đổi chiến tranh hiện đại. Ảnh: IE.

Những bước tiến thần tốc của công nghệ đã tạo ra một làn sóng thay đổi mang tính đột phá trong chiến tranh hiện đại. Ngày nay, chất lượng vũ khí không còn chỉ phụ thuộc vào tầm bắn, mà là sự tổng hòa giữa khả năng cơ động, tốc độ, khả năng sống sót, năng lực xuyên phá và độ khó bị đánh chặn.

Thay vì những nâng cấp nhỏ giọt, các loại tên lửa xuất hiện hiện nay đại diện cho một sự “bẻ gãy cấu trúc” so với quá khứ. Các phương tiện lượn siêu vượt âm, tên lửa đạn đạo liên lục địa dùng nhiên liệu rắn và quỹ đạo bay phi truyền thống đang khiến các kiến trúc phòng thủ tên lửa hiện hữu ngày càng trở nên mong manh.

Dưới đây là 10 tên lửa tầm xa hàng đầu có thể làm thay đổi cục diện chiến tranh hiện đại.

1. RS-28 Sarmat (Nga)

Một vụ thử nghiệm tên lửa RS-28 Sarmat của Nga. Ảnh: Wiki.

RS-28 là tên lửa đạn đạo xuyên lục địa hạng nặng tham vọng nhất của Nga, vượt xa các hệ thống cùng loại về quy mô, được thiết kế để thay thế R-36M đã cũ. Với trọng lượng phóng vượt 200 tấn và tầm bắn xấp xỉ 11.184 dặm (18.000 km), nó có thể tấn công gần như mọi mục tiêu trên hành tinh.

Nhờ khả năng mang tải trọng lớn, tên lửa có thể mang nhiều cấu hình đầu đạn, bao gồm MIRV (nhiều đầu đạn độc lập) và phương tiện lượn siêu vượt âm.

Sarmat có thể bay theo quỹ đạo phi truyền thống, bao gồm cả đường bay qua Nam Cực – điểm khác biệt nổi bật khi so sánh với các đối thủ. Điều này giúp Nga bảo đảm năng lực trả đũa mạnh trong các kịch bản cần thiết.

2. DF-41 (Trung Quốc)

Tên lửa DF-41 trong một cuộc diễu binh ở Trung Quốc. Ảnh: Getty.

DF-41 của Trung Quốc có thể triển khai từ hầm phóng cố định, bệ phóng cơ động trên đường bộ và thậm chí có thể từ nền tảng đường sắt, cho thấy mức độ linh hoạt đáng kể. Với tầm bắn 7.456 dặm (12.000 km) đến 9.321 dặm (15.000 km), tên lửa đủ khả năng vươn tới các mục tiêu trên khắp nước Mỹ.

DF-41 có thể mang khoảng 10 đầu đạn hạt nhân độc lập. Nhờ tính cơ động cùng bộ biện pháp đối phó, loại tên lửa này rất khó bị tấn công phủ đầu. DF-41 đóng vai trò quan trọng trong việc củng cố năng lực “đòn đánh thứ hai” của Trung Quốc và gia tăng tư thế răn đe chiến lược.

3. Trident II D5 (Mỹ/Anh)

Tên lửa Trident II D5 trong một cuộc thử nghiệm trên biển. Ảnh: Wiki.

Trident II D5 là một trong những hệ thống tên lửa được thử nghiệm nhiều nhất và được đánh giá tin cậy nhất trên thế giới. Được triển khai trên tàu ngầm lớp Ohio của Mỹ và lớp Vanguard của Anh, nó có tầm bắn 7.456 dặm (12.000 km) với độ ổn định cao.

Với một vũ khí chiến lược, Trident II D5 có độ chính xác đặc biệt cao. Tên lửa này liên tục được hiện đại hóa để duy trì hoạt động tới tận thập niên 2040. Chừng nào các tàu ngầm mang Trident còn tuần tra đại dương, chúng vẫn được xem là năng lực răn đe sống còn, đáng tin cậy trước mối đe dọa hạt nhân.

4. Phương tiện lướt siêu vượt âm Avanguard (Nga)

Avanguard thể hiện quyết tâm của Nga trong việc rời bỏ các phương tiện tái nhập khí quyển đạn đạo truyền thống. Nó tách ra và lượn trong khí quyển, đạt tầm bắn xấp xỉ 3.728 dặm (6.000 km), đồng thời thực hiện các động tác né tránh linh hoạt.

Avanguard sở hữu động năng cực lớn, tạo ra sức công phá đáng gờm. Quỹ đạo bay khó đoán của nó khiến cả hệ thống đánh chặn giữa hành trình lẫn giai đoạn cuối đều gặp khó khăn. Việc triển khai Avanguard đánh dấu lần đầu tiên chiến tranh siêu vượt âm kiểu boost-glide được đưa vào vận hành thực tế.

5. DF-17 (Trung Quốc)

DF-17 xuất hiện trong một cuộc diễu binh. Ảnh: Wiki.

DF-17 là hệ thống tên lửa vận hành đầu tiên trên thế giới được thiết kế riêng cho phương tiện lượn siêu vượt âm. Kết hợp một tầng đẩy đạn đạo tầm trung với một thân lượn cơ động có thể duy trì bay siêu vượt âm, DF-17 đạt tầm bắn 1.553 dặm (2.500 km), chủ yếu phục vụ nhiệm vụ tấn công khu vực.

Tên lửa có thể xuyên thủng các hệ thống phòng không – phòng thủ tên lửa tiên tiến nhờ quỹ đạo bay thấp và cơ động, hạn chế cơ hội phát hiện và bám bắt. Năng lực này khiến DF-17 đặc biệt nguy hiểm đối với tàu sân bay, căn cứ không quân và các mục tiêu kiên cố.

6. Kh-47M2 Kinzhal (Nga)

Một chiếc MiG-31 đang mang theo tên lửa Kinzhal. Ảnh: Wiki.

Kinzhal chủ yếu được mang bởi chiến đấu cơ MiG-31 phiên bản cải tiến, là tên lửa đạn đạo phóng từ trên không có thể vượt Mach 10 trong pha tăng tốc siêu vượt âm. Nó bay theo quỹ đạo có khả năng cơ động cao, với tầm tác chiến có thể vượt 1.242 dặm (2.000 km) tùy điều kiện phóng.

Tên lửa đã được sử dụng trong chiến đấu, tạo ra sự “kiểm chứng thực địa” cho thiết kế. Tốc độ cao làm giảm đáng kể thời gian phản ứng của bên phòng thủ, khiến Kinzhal đặc biệt hiệu quả với các mục tiêu cần đánh nhanh hoặc được bảo vệ nghiêm ngặt.

7. 3M22 Zircon (Nga)

Hệ thống tên lửa Zircon của Nga. Ảnh: Wiki.

Sử dụng động cơ scramjet, 3M22 Zircon là tên lửa hành trình siêu vượt âm duy trì tốc độ siêu vượt âm trong toàn bộ hành trình bay trong khí quyển – khác với đa số hệ thống đạn đạo. Với tốc độ tiệm cận Mach 9, Zircon đại diện cho một lớp vũ khí siêu vượt âm “duy trì” mới, hoạt động ở tầm khoảng 621 dặm (1.000 km).

Zircon chủ yếu được thiết kế cho tác chiến chống hạm, nhưng cũng có biến thể tấn công mặt đất. Tốc độ và cấu hình bay theo độ cao làm giảm mạnh cơ hội đánh chặn. Với lực lượng hải quân, nó tạo ra mối đe dọa trực diện đối với tàu chiến mặt nước và các nhóm tác chiến tàu sân bay.

8. Long-Range Hypersonic Weapon (Mỹ)

Hệ thống tên lửa LRHW của Mỹ. Ảnh: Wiki.

Long-Range Hypersonic Weapon (LRHW), còn gọi là Dark Eagle, là hệ thống siêu vượt âm mặt đất đầu tiên của Mỹ được thử nghiệm. Nó sử dụng một thân lượn siêu vượt âm tiêu chuẩn phóng bằng tầng đẩy rocket. Hệ thống được thiết kế để thực hiện các đòn tấn công thông thường ở tầm vượt 1.725 dặm (2.700 km).

Khác với các hệ thống hạt nhân, LRHW nhằm đáp ứng nhu cầu phản ứng nhanh bằng vũ khí thông thường. Nó cho phép đánh trúng các mục tiêu giá trị cao, phòng thủ dày đặc. Năng lực này lấp khoảng trống quan trọng giữa tên lửa hành trình truyền thống và răn đe hạt nhân.

9. AGM-183A ARRW (Mỹ)

Một chiếc máy bay B-52 mang theo tên lửa AGM-183A. Ảnh: Wiki.

AGM-183A là vũ khí siêu vượt âm boost-glide phóng từ trên không, được phát triển cho các máy bay ném bom chiến lược. Nó cho phép máy bay phóng tải trọng siêu vượt âm từ ngoài vùng phòng không đối phương. Các thử nghiệm thành công cho thấy tốc độ vượt Mach 5, với tầm bắn xấp xỉ 1.000 dặm (1.600 km).

Dù gặp thách thức trong quá trình phát triển, chương trình này đã chứng minh tính khả thi của khái niệm tấn công siêu vượt âm phóng từ trên không. Những vũ khí như vậy giúp tăng tính linh hoạt và giảm phụ thuộc vào căn cứ tiền phương, qua đó nâng cao khả năng tấn công mục tiêu ưu tiên cao.

10. Hwasong-18 (Triều Tiên)

Cảnh phóng thử nghiệm tên lửa Hwasong-18 của Triều Tiên. Ảnh: Getty.

Hwasong-18 là tên lửa đạn đạo liên lục địa nhiên liệu rắn đầu tiên của Triều Tiên. Nhiên liệu rắn giúp rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị phóng, làm tăng khả năng sống sót. Các thử nghiệm cho thấy tên lửa có thể đạt tầm vươn tới lục địa Mỹ, khoảng 9.300 dặm (15.000 km).

Tên lửa này đánh dấu bước nhảy lớn về năng lực chiến lược của Triều Tiên. Tính cơ động và trạng thái sẵn sàng phóng khiến việc cảnh báo sớm và tấn công phủ đầu trở nên khó khăn hơn. Điều đó làm thay đổi đáng kể các tính toán đe dọa ở cả cấp khu vực lẫn toàn cầu.

Kết luận

Những hệ thống tên lửa được đề cập ở trên phản ánh sự chuyển dịch mang tính quyết định trong bản chất của chiến tranh hiện đại. Tốc độ, khả năng cơ động và năng lực sống sót đã vượt lên trên số lượng thuần túy để trở thành thước đo cốt lõi của sức mạnh chiến lược. Đặc biệt, vũ khí siêu vượt âm đang phá vỡ các giả định lâu nay về phòng thủ tầm xa và thời gian cảnh báo.

Khi công nghệ lan rộng, ổn định chiến lược trở nên khó duy trì hơn. Các hệ thống phòng thủ tên lửa hiện tại gặp khó trước những mối đe dọa cơ động và khó đoán. Tương lai của răn đe sẽ không còn phụ thuộc vào khả năng ngăn chặn hoàn toàn các cuộc tấn công, mà là quản trị leo thang trong một thế giới nơi thời gian phản ứng được tính bằng giây thay vì phút.

Theo IE

Huyền Chi

Nguồn VietTimes : https://viettimes.vn/10-ten-lua-tam-xa-the-he-moi-dang-lam-lung-lay-hoc-thuyet-phong-thu-hien-dai-post194032.html