15 năm đi làm trôi qua nhanh hơn tôi tưởng. Ngày mới ra trường, tôi từng nghĩ chỉ cần chăm chỉ, thật thà và cố gắng hết sức thì sớm muộn cũng sẽ được ghi nhận. Nhưng thực tế, chuyện đi làm nói riêng, đời sống công sở nói chung, không vận hành như vậy.
Tôi đã trả giá bằng thời gian, sức khỏe, cơ hội và cả những mối quan hệ. Nếu được quay lại, có lẽ tôi không thể tránh hết sai lầm, nhưng ít nhất tôi sẽ không lặp lại 5 “vết xe đổ” này.
1. Nhầm lẫn giữa chăm chỉ và có giá trị
Những năm đầu đi làm, tôi là người về muộn nhất phòng, nhận việc không nề hà, ai nhờ cũng gật đầu. Tôi tin rằng sếp sẽ nhìn thấy nỗ lực ấy. Nhưng nhiều năm trôi qua, tôi nhận ra mình chỉ trở thành “người gánh việc” chứ không phải “người tạo giá trị”. Tôi bận rộn cả ngày nhưng công việc không gắn với kết quả quan trọng, không tạo ra ảnh hưởng rõ ràng.
Ảnh minh họa. Nguồn: Pinterest
Người được thăng tiến thường không phải người làm nhiều nhất, mà là người giải quyết được vấn đề đúng chỗ. Bài học tôi rút ra là chăm chỉ chỉ là điều kiện cần, còn giá trị bạn tạo ra mới quyết định vị trí của bạn.
2. Im lặng không phải là vàng
Tôi từng chọn im lặng trong rất nhiều tình huống: khi thấy quy trình bất hợp lý, khi bị giao việc mơ hồ, khi công sức bị ghi nhận sai. Tôi nghĩ rằng nói ra sẽ gây phiền phức, sẽ bị đánh giá là thái độ không tốt. Nhưng càng im lặng, tôi càng bị xem là người “chịu được”, và thế là ranh giới bị đẩy lùi dần. Đến khi tôi không chịu nổi nữa thì mọi người lại ngạc nhiên, vì họ đã quen với sự im lặng ấy.
Sau này tôi hiểu, im lặng không giúp tôi an toàn hơn, nó chỉ trì hoãn xung đột cho đến khi tôi là người thiệt nhiều nhất.
3. Đặt công việc lên trên sức khỏe quá lâu
Có một giai đoạn tôi tự hào vì mình “chịu được áp lực”, làm việc xuyên tối, bỏ bữa, ngủ ít. Tôi nghĩ còn trẻ thì cố được, sau này sẽ bù. Nhưng cơ thể không vận hành theo kế hoạch sự nghiệp. Những cơn đau lưng, mất ngủ, stress kéo dài xuất hiện đúng lúc tôi cần phong độ nhất. Trớ trêu là khi sức khỏe đi xuống, công việc cũng không còn tốt như trước.
Tôi học được rằng không có dự án nào đáng để đánh đổi sức khỏe dài hạn. Công việc có thể thay thế bạn, nhưng cơ thể thì không.
4. Ở lại chỉ vì quen
Tôi từng ở lại một công việc không còn phù hợp chỉ vì “cũng ổn”, “đồng nghiệp quen”, “chưa đến mức phải đi”. Mỗi năm trôi qua, tôi tự nhủ cố thêm một chút nữa. Đến khi quyết định rời đi, tôi mới nhận ra mình đã bỏ lỡ rất nhiều cơ hội học hỏi và phát triển. Sự ổn định giả tạo khiến tôi trì trệ mà không hay.
Ảnh minh họa. Nguồn: Pinterest
Bài học đắt giá ở đây là: Nếu một công việc không còn giúp bạn phát triển, thì thời gian ở lại chính là chi phí cơ hội lớn nhất bạn đang trả mỗi ngày.
5. Nghĩ rằng công ty sẽ lo cho tương lai của mình
Có thời điểm tôi tin rằng chỉ cần gắn bó lâu dài, công ty sẽ có trách nhiệm với con đường của tôi. Tôi không chủ động học thêm, không xây dựng thương hiệu cá nhân, không mở rộng mối quan hệ. Đến khi biến động xảy ra, tôi nhận ra mình phụ thuộc quá nhiều vào một nơi duy nhất. Khi chiếc ghế lung lay, tôi mới cuống cuồng chuẩn bị thì đã muộn.
Tôi hiểu rằng sự nghiệp là việc cá nhân. Công ty có thể là bệ phóng, nhưng không ai chịu trách nhiệm cho tương lai của bạn ngoài chính bạn.
Nhìn lại, tôi không hối tiếc vì đã vấp ngã. Nhưng tôi ước mình tỉnh táo hơn để nhận ra những sai lầm này sớm hơn vài năm. Nếu bạn đang ở những năm đầu hoặc giữa sự nghiệp, hy vọng 5 bài học này giúp bạn tiết kiệm được thời gian, năng lượng và cả những cú vấp không cần thiết. Đi làm là một hành trình dài, và đi chậm mà đúng hướng vẫn tốt hơn là chạy nhanh nhưng sai đường.
NGỌC LINH