Con tàu MV Hondius - do công ty du lịch Oceanwide Expeditions điều hành - đã rời Ushuaia, Argentina hồi tháng 4 để thực hiện hành trình qua những vùng xa xôi của Đại Tây Dương. Trên đường đi, một số hành khách bị ốm với biểu hiện của bệnh hô hấp.
Hôm 4/5, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết đã xác định 5 trường hợp nghi nhiễm và 2 trường hợp nhiễm virus Hanta.
MV Hondius chở 149 người hiện neo đậu ngoài khơi thủ đô Praia của Cape Verde, một quốc đảo ngoài khơi bờ biển phía tây châu Phi, sau khi bị từ chối nhập cảng.
Virus Hanta là gì?
Virus Hanta có thể dẫn tới bệnh hô hấp nghiêm trọng và thường gây tử vong với Hội chứng phổi do virus Hanta. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), con người thường bị nhiễm bệnh thông qua tiếp xúc với các loài gặm nhấm như chuột cống và chuột nhắt, đặc biệt là qua nước tiểu, phân và nước bọt của chúng.
Các nhà khoa học mới xác định được duy nhất một loại virus Hanta - gọi là virus Andes - có khả năng lây từ người sang người, nhưng rất hiếm gặp. Loại virus này chủ yếu được tìm thấy ở Chile và Argentina, nơi MV Hondius xuất phát.
Tuy nhiên, các cơ quan y tế nhấn mạnh loại virus này không phải là mối đe dọa nghiêm trọng với sức khỏe cộng đồng. “Không cần hoảng loạn hay áp đặt các hạn chế đi lại”, Hans Kluge - Giám đốc khu vực châu Âu của WHO - cho biết.
Tính đến ngày 5/5, có ba người thiệt mạng liên quan tới con tàu MV Hondius. Ảnh: CNN.
Con tàu từng ở đâu?
Tàu MV Hondius rời Ushuaia, Argentina hơn một tháng trước. Theo trang MarineTraffic, tàu du lịch chở khách mang cờ Hà Lan này trước đó dừng chân ở Nam Cực. Rời Ushuaia, tàu dừng tại lãnh thổ hải ngoại Saint Helena của Anh trước khi neo đậu ngoài khơi Praia hôm 3/5.
Trên đường đi, hành khách ghé thăm một số hòn đảo xa xôi nhất thế giới. Họ đã chiêm ngưỡng nhiều loài động vật hoang dã, như cá voi, cá heo, chim cánh cụt và các loài chim biển.
Khi đến Praia, con tàu không được phép cập cảng. Bộ Y tế Cape Verde viện dẫn lý do cần bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Chính quyền đã cử nhân viên đến kiểm tra tàu và đánh giá tình hình.
Ca bệnh nghi nhiễm đầu tiên là một người đàn ông Hà Lan 70 tuổi. Ông đột nhiên bị sốt, đau đầu, đau bụng và tiêu chảy. Ông qua đời trên tàu vào ngày 11/4. Thi thể của ông được đưa xuống tại Saint Helena, vùng lãnh thổ của Anh ở Nam Đại Tây Dương, hôm 24/4.
Vợ của ông - 69 tuổi, công dân Hà Lan - bị ốm trên đường về Hà Lan và qua đời tại một bệnh viện gần đó. Bà có kết quả xét nghiệm dương tính với một biến thể của virus Hanta.
Sau khi tàu rời Saint Helena, một công dân Anh trên tàu bị ốm hôm 27/4. Hiện người này trong tình trạng nguy kịch tại một cơ sở y tế tư nhân ở Johannesburg. Đây là trường hợp nhiễm virus Hanta thứ hai được xác nhận.
Ngày 2/5, một công dân Đức tử vong trên tàu MV Hondius. Nguyên nhân chưa được xác định, nhưng vụ việc đang được điều tra theo hướng nhiễm virus Hanta.
2 thành viên thủy thủ đoàn - một người Anh và một người Hà Lan - có các triệu chứng hô hấp cấp tính và cần được chăm sóc khẩn cấp. Tuy nhiên, công ty chưa xác nhận ai nhiễm virus Hanta.
Công ty hiện tích cực sơ tán 2 thành viên phi hành đoàn có triệu chứng bệnh và một người liên quan đến hành khách Đức. Quá trình sơ tán được thực hiện bằng 2 máy bay chuyên dụng trang bị thiết bị y tế và có đội ngũ y tế đào tạo bài bản. Thời điểm diễn ra chưa được xác định.
Hiện chưa có kế hoạch nào đưa thủy thủ đoàn và số hành khách còn lại lên bờ. "Chúng tôi đang xem xét tiếp tục hành trình đến Las Palmas hoặc Tenerife. Tại đây, chúng tôi có thể tiến hành các bước sàng lọc và xử lý y tế, được tổ chức và giám sát bởi WHO và các dịch vụ y tế của Hà Lan", công ty cho biết.
Oceanwide Expeditions đang áp dụng các quy trình an toàn và sức khỏe nghiêm ngặt trên tàu, bao gồm các biện pháp cách ly, quy trình vệ sinh và giám sát y tế. Công ty cho biết bầu không khí “vẫn yên bình” và hành khách “nhìn chung bình tĩnh”.
Tuy nhiên, blogger du lịch Jake Rosmarin chia sẻ về nỗi sợ hãi và bất an bao trùm con tàu hôm 4/5. “Chúng tôi là con người, có gia đình, có cuộc sống, có người thân đang chờ đợi chúng tôi ở nhà. Có rất nhiều điều không chắc chắn, và đó là phần khó khăn nhất”, anh nói.
Sơ đồ hành trình của con tàu MV Hondius. Đồ họa: CNN.
Dịch bệnh bùng phát như thế nào?
Theo WHO, tất cả nạn nhân đều bị ốm trong 6-28/4, với các triệu chứng “sốt, có vấn đề về đường tiêu hóa, tiến triển nhanh thành viêm phổi, hội chứng suy hô hấp cấp tính”.
Hiện chưa rõ đường lây nhiễm của các ca bệnh. Sở Y tế tỉnh Tierra del Fuego ở miền Nam Argentina cho biết chưa từng ghi nhận trường hợp nhiễm virus Hantavirus nào. Tuy nhiên, theo WHO, virus Hanta là bệnh đặc hữu ở nhiều khu vực khác ở Argentina và Chile.
Cuối năm 2018 và đầu năm 2019, thị trấn Epuyén ở Patagonia - cách Ushuaia 1.400 km - ghi nhận hàng chục ca nhiễm virus Hanta, dẫn đến ít nhất 11 trường hợp tử vong.
Bác sĩ Scott Miscovich - CEO Premier Medical Group - cho biết việc bùng dịch trên một con tàu không có lịch sử đi tới nơi có dịch bệnh là điều bất thường. “Lúc đầu khi đọc tin này, tôi nghĩ họ đánh máy nhầm”, ông nói.
Ông Miscovich cho biết có hai khả năng hợp lý. Thứ nhất, con tàu có thể dính phân hoặc nước tiểu của chuột mang virus. Thứ 2, một trong những hành khách có khả năng mắc biến thể Andes với bằng chứng nhỏ giọt lây từ người sang người.
Theo CDC Mỹ, khoảng 38% người mắc các triệu chứng về đường hô hấp có thể tử vong. Nếu bệnh nhân cao tuổi hoặc có hệ miễn dịch suy yếu, tỷ lệ tử vong có thể cao hơn, ông Miscovich cho biết.
Hiện chưa có cách chữa khỏi hoàn toàn bệnh nhiễm virus Hanta, ngoài điều trị dựa trên các triệu chứng. Tính đến cuối năm 2023, chỉ có 890 trường hợp mắc bệnh tại Mỹ kể từ khi công tác giám sát bắt đầu vào năm 1993.
Trí Ân