Nếu Tổng thống Donald Trump phê duyệt, Mỹ có thể sớm triển khai hơn 17.000 binh sĩ tới sát Iran. Theo The Wall Street Journal, lực lượng này có khả năng thực hiện các nhiệm vụ giới hạn như kiểm soát khu vực chiến lược, bảo vệ kho uranium của Tehran hoặc chiếm giữ một số đảo trọng yếu.
Tổng thống Donald Trump lên chuyên cơ Không lực Một sau khi tham dự lễ tiếp nhận thi hài 6 thành viên phi hành đoàn thiệt mạng trong vụ rơi máy bay tiếp dầu của Không quân Mỹ ở miền tây Iraq. (Ảnh: AP)
Lầu Năm Góc đang cân nhắc điều thêm khoảng 10.000 binh sĩ tới Trung Đông, trong bối cảnh Nhà Trắng vẫn để ngỏ kênh đàm phán với Iran. Nếu được triển khai, lực lượng tăng viện sẽ bổ sung cho khoảng 5.000 lính thủy đánh bộ và 2.000 lính dù thuộc Sư đoàn Dù 82 đã được lệnh tới khu vực. Các đơn vị tăng cường nhiều khả năng bao gồm bộ binh, phương tiện thiết giáp và hậu cần.
Tuy vậy, quy mô này vẫn thấp hơn rất nhiều so với khoảng 150.000 quân Mỹ từng được triển khai trong cuộc chiến Iraq năm 2003 - một quốc gia nhỏ hơn Iran cả về diện tích lẫn dân số.
Lính dù thuộc Sư đoàn Dù 82 chuẩn bị thực hiện nhảy dù theo dây tĩnh tại căn cứ Fort Bragg năm 2022. (Ảnh: Trung sĩ Jillian Hix/Lục quân Mỹ)
Ưu tiên ngoại giao
Các quan chức Mỹ cho biết ông Trump chưa ra lệnh đưa bộ binh vào lãnh thổ Iran. Ngoại trưởng Marco Rubio hôm thứ Sáu cũng nhận định điều này có thể không cần thiết, nhấn mạnh Washington vẫn có thể đạt mục tiêu mà không cần lực lượng mặt đất.
“Chúng tôi đang đi trước tiến độ trong phần lớn các mục tiêu và có thể đạt được mà không cần bất kỳ lực lượng bộ binh nào”, ông Rubio nói tại Pháp sau cuộc gặp với các ngoại trưởng G7. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh ông Trump “phải chuẩn bị cho nhiều kịch bản khác nhau”.
Tổng thống Trump nhiều lần khẳng định ưu tiên giải pháp ngoại giao, đồng thời gây sức ép buộc Iran chấp nhận các yêu cầu cứng rắn như bàn giao uranium làm giàu, tháo dỡ cơ sở hạt nhân và mở lại eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, Tehran đã bác bỏ các đề xuất này. Tehran dường như tính toán rằng việc đóng eo biển sẽ gây sức ép buộc Nhà Trắng phải nhượng bộ, đồng thời răn đe các cuộc tấn công trong tương lai. Theo các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức, việc gia tăng binh lực có thể giúp Mỹ tăng thêm đòn bẩy, đồng thời chuẩn bị cho các hành động quyết đoán hơn nếu con đường ngoại giao bế tắc.
“Các thông báo liên quan đến việc triển khai quân sẽ do Bộ Chiến tranh công bố”, người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly cho biết. “Như chúng tôi đã nói, Tổng thống Donald Trump luôn có đầy đủ các phương án quân sự trong tay".
Nếu được triển khai, lực lượng Mỹ có thể nhằm vào các mục tiêu như đảo ngoài khơi phía nam Iran hoặc một số khu vực ven biển chiến lược. Một nhiệm vụ khác là kiểm soát khoảng 970 pound uranium làm giàu - nguyên liệu có thể phục vụ chương trình vũ khí hạt nhân.
Lính thủy đánh bộ Mỹ tham gia cuộc diễn tập tấn công đổ bộ giả định tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. (Ảnh: Hạ sĩ Maksim Masloboev/Thủy quân lục chiến Mỹ)
Tuy nhiên, mọi phương án đều tiềm ẩn nguy cơ lớn. Các chiến dịch đổ bộ gần Bandar Abbas, căn cứ hải quân trọng yếu của Iran, hoặc tại đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu mỏ chủ chốt, có thể khiến Mỹ chịu thương vong đáng kể.
Quân đội Mỹ cũng có thể nhắm tới các đảo quanh “khuỷu” eo biển Hormuz như Abu Musa, Greater Tunb và Lesser Tunb nhằm tạo điều kiện mở lại tuyến hàng hải. Từ đó, họ có thể hỗ trợ bảo vệ tàu thuyền trước tên lửa và UAV của Iran, đồng thời triển khai các cuộc tấn công từ mặt đất vào lãnh thổ Iran.
Tuy nhiên, việc tiếp cận khu vực này cũng không đơn giản. Tàu chiến Mỹ phải đi qua eo biển Hormuz hẹp và nông, nơi Iran có thể triển khai tên lửa, UAV và thủy lôi. Một phương án khác là vận chuyển quân bằng đường không từ các quốc gia vùng Vịnh.
Đường biển cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Tên lửa chống hạm siêu thanh có thể được phóng từ lãnh thổ Iran chỉ trong vài giây, trong khi Iran có thể sử dụng tàu tấn công nhanh và UAV để tập kích cả tàu chiến lẫn mục tiêu trên đất liền, theo ông Seth Jones từ Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế.
“Tôi sẽ rất bất ngờ nếu chiến dịch này có thể diễn ra mà không có thương vong hay tàu thương mại hoặc tàu quân sự bị đánh trúng”, ông Jones nói.
Ngay cả khi đổ bộ thành công, binh sĩ Mỹ sẽ đối mặt với các mối đe dọa liên tục từ tên lửa hành trình, tên lửa đạn đạo và các cuộc tấn công bằng UAV từ cả trên biển lẫn đất liền. Đảo Kharg, chỉ cách đất liền 16 dặm, sẽ cần hệ thống phòng không mạnh, có thể bao gồm các tàu khu trục trang bị tên lửa đánh chặn hoặc sự yểm trợ không quân liên tục.
“Đó sẽ là cơ hội để tiêu diệt binh sĩ Mỹ khi họ tập trung đông tại một điểm”, ông Mark Montgomery, cựu Chuẩn đô đốc, nhận định. “Họ sẽ trở thành mục tiêu dễ dàng".
Theo cựu Phó Đô đốc John Miller, lực lượng khoảng 17.000 quân không đủ để kiểm soát lãnh thổ trong thời gian dài, đặc biệt khi phải chịu hỏa lực liên tục từ phía Iran. Việc duy trì vị trí sẽ phụ thuộc lớn vào yểm trợ trên không, phòng không và hệ thống hậu cần. So với chiến dịch Iraq năm 2003, khi Mỹ sử dụng hai sư đoàn lớn cùng lực lượng liên quân để chiếm Baghdad, quy mô hiện tại là hạn chế đáng kể.
Trong bối cảnh hiện nay, nếu muốn kiểm soát lãnh thổ Iran, quân Mỹ sẽ cần được hỗ trợ bởi các hệ thống tình báo, giám sát, trinh sát, hậu cần và khả năng sơ tán thương binh, theo Tướng Joseph Votel.
Nhiệm vụ thu giữ uranium của Iran, nếu được triển khai, cũng sẽ rất phức tạp. Ông Votel nhận định chiến dịch này có thể kéo dài nhiều ngày, đòi hỏi lực lượng chiến đấu bảo vệ vòng ngoài, công binh xử lý bom mìn và đặc nhiệm có chuyên môn xử lý vật liệu hạt nhân, cùng với hạ tầng vận chuyển chuyên dụng.
Ngay cả khi không tiến quân vào lãnh thổ Iran, việc triển khai lực lượng vẫn mang ý nghĩa chiến lược rõ rệt. Theo các chuyên gia, đây là cách Washington phát tín hiệu rằng họ sẵn sàng hành động và có nhiều phương án quân sự trong tay.
“Nhiệm vụ số một là củng cố thông điệp chiến lược rằng chúng tôi nghiêm túc và tổng thống có nhiều lựa chọn”, ông Votel cho biết. “Rõ ràng có một yếu tố thông tin rất lớn trong việc này".
Tàu USS Tripoli chở theo 3.500 thủy thủ và lính thủy đánh bộ Mỹ đã tới Trung Đông, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo trên mạng xã hội X hôm qua, trong bối cảnh Lầu Năm Góc đang cân nhắc các bước đi tiếp theo trong cuộc chiến với Iran.
“Các thủy thủ và lính thủy đánh bộ Mỹ trên tàu USS Tripoli (LHA 7) đã đến khu vực trách nhiệm của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ ngày 27/3”, CENTCOM cho biết.
CNN trước đó đưa tin Lầu Năm Góc sẽ triển khai một Đơn vị Viễn chinh Thủy quân lục chiến (MEU) tới khu vực.
Các đơn vị này thường được sử dụng cho những nhiệm vụ như sơ tán quy mô lớn và các chiến dịch đổ bộ đòi hỏi di chuyển từ tàu vào bờ, bao gồm các cuộc đột kích và tấn công. MEU cũng có lực lượng tác chiến trên bộ và trên không, và một số đơn vị được huấn luyện cho các chiến dịch đặc biệt.
Một nguồn tin am hiểu về đợt triển khai nói với CNN rằng sự hiện diện của MEU giúp các chỉ huy có thêm lựa chọn để ứng phó với nhiều kịch bản khác nhau.