Điểm đặc biệt của rùa hộp trán vàng là khả năng khép kín gần như toàn bộ cơ thể vào trong mai nhờ phần yếm có khớp nối, giống một “chiếc hộp sống”.
Ngày 12/5, tại sân bay quốc tế Nội Bài, Vườn quốc gia Cúc Phương phối hợp cùng Tổ chức Bảo tồn Indo-Myanmar, các cơ quan chức năng Việt Nam và Viện Sinh thái quốc gia Hàn Quốc tiếp nhận lô rùa quý hiếm hồi hương từ Hàn Quốc về Việt Nam theo tinh thần hợp tác bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi Công ước CITES.
Lô động vật hồi hương gồm 28 cá thể rùa thuộc nhiều loài nguy cấp, quý hiếm của Việt Nam như rùa hộp trán vàng miền Bắc, rùa hộp trán vàng miền Trung, rùa sa nhân và rùa đất Spengler. Đây đều là những loài đang bị đe dọa nghiêm trọng ngoài tự nhiên do mất sinh cảnh, săn bắt và buôn bán động vật hoang dã trái phép.
Theo VQG Cúc Phương, toàn bộ quá trình vận chuyển, kiểm dịch và tiếp nhận được thực hiện nghiêm ngặt theo quy định của pháp luật Việt Nam, quy định của CITES và quy trình thú y quốc tế nhằm đảm bảo an toàn dịch bệnh cũng như sức khỏe của các cá thể rùa.
Cán bộ tiếp nhận lô rùa quý hiếm hồi hương từ Hàn Quốc.
Sau khi hoàn tất kiểm dịch, các cá thể sẽ được chăm sóc, theo dõi sức khỏe và đánh giá khả năng bảo tồn lâu dài tại các cơ sở chuyên môn của VQG. Những cá thể đủ điều kiện sẽ được đưa vào chương trình nhân nuôi bảo tồn, giáo dục bảo tồn và hướng tới khả năng tái thả về môi trường tự nhiên trong tương lai.
Ông Lê Trọng Đạt, Trưởng phòng Khoa học và Hợp tác quốc tế Vườn quốc gia Cúc Phương, nhận định nhóm rùa là một trong những nhóm động vật có giá trị bảo tồn đặc biệt quan trọng tại Việt Nam. Theo ông, các loài rùa giữ vai trò thiết yếu trong hệ sinh thái rừng và đất ngập nước, góp phần duy trì cân bằng sinh thái và ổn định chuỗi thức ăn tự nhiên.
Ông Đạt cho biết các cá thể rùa lần này có nguồn gốc từ Việt Nam nhưng đã bị buôn bán trái phép ra nước ngoài trước khi bị cơ quan chức năng Hàn Quốc phát hiện và thu giữ. Việc Hàn Quốc phối hợp hồi hương được xem là minh chứng cho cam kết thực thi CITES cũng như nỗ lực chung trong bảo tồn đa dạng sinh học.
Tại Việt Nam, số lượng rùa sa nhân ngoài tự nhiên giảm mạnh trong nhiều năm qua. Loài này hiện được xếp vào nhóm nguy cấp và được bảo vệ nghiêm ngặt theo Công ước CITES.
Tiến sĩ Kyuho Kang, chuyên gia nghiên cứu thuộc Viện Sinh thái quốc gia Hàn Quốc, cho biết các cá thể rùa được phát hiện tại sân bay quốc tế Incheon và nhiều khả năng liên quan đến hoạt động buôn bán thú cưng trái phép. Sau khi bị thu giữ, chúng được đưa về trung tâm cứu hộ động vật của viện để chăm sóc trước khi hồi hương về Việt Nam.
Theo ông Kang, do các loài này không phải động vật bản địa của Hàn Quốc nên không thể tái thả ngoài tự nhiên tại nước này. Vì vậy, việc phối hợp với các trung tâm cứu hộ và cơ sở bảo tồn ở quốc gia bản địa là cần thiết để đảm bảo cơ hội sống sót và phục hồi cho động vật hoang dã.
“Giờ đây, chúng đã được trở về quê hương của mình - Việt Nam. Chúng tôi hy vọng các cá thể này sẽ tiếp tục tham gia chương trình tái hoang dã và có thể được thả trở lại môi trường tự nhiên trong tương lai”, ông Kang chia sẻ.
Vườn quốc gia Cúc Phương nằm trên địa bàn các tỉnh Ninh Bình, Thanh Hóa và Phú Thọ, là vườn quốc gia đầu tiên của Việt Nam. Nơi đây không chỉ là điểm đến du lịch sinh thái nổi tiếng với rừng nguyên sinh, hệ động thực vật phong phú, mà còn là một trong những trung tâm cứu hộ, bảo tồn và tái hoang dã động vật hoang dã nguy cấp quan trọng tại Việt Nam.
Quỳnh Trang
Ảnh: VQG Cúc Phương