3 cơ sở thuyết phục Trung ương phân quyền mạnh cho TP.HCM trong Luật đô thị đặc biệt

3 giờ trướcBài gốc

Chiều 28-5, UBND TP.HCM tổ chức hội thảo góp ý của nguyên lãnh đạo Trung ương và TP cho dự thảo dự án Luật Đô thị đặc biệt.

TP phải chứng minh được tiềm lực của mình

Tại đây, bà Nguyễn Thị Quyết Tâm, nguyên Phó Bí thư Thành ủy, nguyên Chủ tịch HĐND TP.HCM, nhìn nhận TP đang cần một đạo luật chuyên biệt để giải quyết triệt để những điểm nghẽn.

Góp ý về nội hàm "phân cấp, phân quyền triệt để", bà Nguyễn Thị Quyết Tâm cho rằng dự thảo cần thể hiện rõ hơn, làm sao để phân cấp tới cùng, phân cấp tận gốc. "Nếu đã phân cấp, phân quyền thì phải giao trọn thẩm quyền và trách nhiệm một cách rõ ràng” - bà nói.

Với TP.HCM, bà Nguyễn Thị Quyết Tâm cho rằng việc phân cấp cần phù hợp với thực tiễn, tính khả thi khi triển khai và phải rõ ràng. Đề xuất giao quyền gì, phân cấp cho TP nội dung gì để giải quyết thực tiễn của TP.

UBND TP.HCM tổ chức hội thảo góp ý của nguyên lãnh đạo Trung ương và TP cho dự thảo dự án Luật Đô thị đặc biệt. Ảnh: Cổng thông tin điện tử UBND TP.HCM.

Để TP.HCM đi dài hơn, mạnh hơn thì việc phân cấp phải đủ mạnh. Theo bà, phân cấp mạnh, phân quyền mạnh phải được xây dựng dựa trên ba cơ sở cốt lõi.

Đầu tiên, cần căn cứ vào năng lực thực tiễn của TP để phân cấp, không thể yêu cầu phân cấp vượt quá năng lực thực thi. Khi các bộ, ngành Trung ương chỉ đồng ý giao quyền ở mức độ nhất định, TP phải lý giải và chứng minh được rằng năng lực thực tiễn của chúng ta cao hơn thông lệ đó, đủ sức tiếp nhận và thực thi những thẩm quyền lớn hơn.

Thứ hai, bà cho rằng TP phải chứng minh được tiềm lực của TP và nếu với thẩm quyền hiện nay TP không đủ điều kiện, không đủ khung pháp lý, cơ chế, thể chế để phát huy tiềm năng của TP.HCM. TP cần chỉ rõ tiềm năng của mình có gì khác biệt so với Thủ đô và các địa phương khác. Chẳng hạn, về khả năng huy động nguồn lực, TP.HCM có thể huy động ở mức rất cao nhưng do thẩm quyền bị giới hạn, môi trường và cơ chế hiện tại không đủ để thu hút các nguồn lực đó hoạt động.

Cuối cùng, cần căn cứ vào lợi thế cạnh tranh để đưa ra những nội dung phân cấp phù hợp. TP.HCM có những lợi thế cạnh tranh gì mà nếu không được giao đủ thẩm quyền, chúng ta sẽ không thể khơi thông, phát huy và hệ quả là sẽ đánh mất cơ hội? Theo bà, TP phải chứng minh cho Quốc hội và các bộ, ngành Trung ương thấy rõ điều đó.

“Đây là đạo luật tạo ra khung pháp lý mới, riêng biệt cho đô thị đặc biệt TP.HCM, phù hợp với năng lực triển khai của TP.HCM. Khung pháp lý này phải cao hơn, đặc biệt hơn, toàn diện, bám sát năng lực, tiềm năng và thế mạnh của TP. Luật ra đời là phải khả thi, áp dụng được ngay, tháo gỡ được các điểm nghẽn, trong đó có điểm nghẽn pháp lý của TP.HCM” - bà Nguyễn Thị Quyết Tâm nói.

Bà Nguyễn Thị Quyết Tâm, nguyên Phó Bí thư Thành ủy, nguyên Chủ tịch HĐND TP.HCM, cho rằng đang cần một đạo luật chuyên biệt để giải quyết triệt để những điểm nghẽn. Ảnh: Cổng thông tin điện tử UBND TP.HCM.

Vì vậy, TP cần rà soát lại liệu các cơ chế đề xuất chúng ta có làm được không? Cách làm có gì đột phá so với các luật hiện hành? Khung pháp lý này phải tháo gỡ triệt để những "điểm nghẽn" nào đã kìm hãm TP nhiều năm qua.

Bà Nguyễn Thị Quyết Tâm cũng cho rằng dự thảo Luật phải tạo ra được sự chủ động thực sự và thẩm quyền đủ mạnh cho HĐND, UBND và các sở, ngành của TP. Với quy mô hiện tại, TP cần quyết định có bao nhiêu sở ngành, mỗi đơn vị có chức năng gì để tối ưu hóa đội ngũ cán bộ giỏi.

Theo bà, hiện nay, do khung pháp lý chưa phù hợp nên trí tuệ, năng lực của nhiều cán bộ chưa được phát huy tối đa. Cạnh đó, cần quan tâm đến việc trao quyền chủ động cho TP trong việc sắp xếp bộ máy, biên chế, tiêu chuẩn cán bộ.

TP.HCM cần được toàn quyền thực hiện các vấn đề của địa phương

Đề cập đến nguyên tắc phân quyền và phân nhiệm có kiểm soát quyền lực tại dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, bà Võ Thị Dung, nguyên Phó Bí thư Thành ủy, cho rằng cơ chế kiểm soát quyền lực như thế nào cũng cần rõ ràng, nêu rõ trong luật.

Bà đề xuất luật bổ sung quy định giao thẩm quyền cho HĐND TP ban hành cơ chế kiểm soát quyền lực cụ thể. Nếu xem đây là vấn đề mới, TP có thể vận dụng ngay quy định thí điểm tại dự thảo để triển khai thực hiện. Việc thí điểm cơ chế kiểm soát quyền lực tại một đô thị đặc biệt không chỉ cụ thể hóa đúng đắn chủ trương của Đảng, mà còn để giữ cán bộ khi triển khai các nhiệm vụ.

Song song đó, để nâng cao hiệu lực giám sát toàn diện, công tác giám sát và phản biện xã hội của MTTQ cần được thiết kế cơ chế phối hợp chặt chẽ, đồng bộ với Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND TP. Việc này tránh tình trạng chồng chéo, tản mát, đảm bảo cho các cơ chế đặc thù được vận hành minh bạch, đạt hiệu quả cao nhất.

Tiếp cận dưới góc độ xây dựng một đạo luật cá biệt, kiến tạo phát triển, bà Nguyễn Thị Lệ, nguyên Phó Bí thư Thành ủy, nguyên Chủ tịch HĐND TP.HCM, cho rằng dự thảo hiện quy định phân quyền theo hướng liệt kê những việc địa phương được làm - tức TP đang đi “xin” từng cơ chế cụ thể, rất dễ bỏ sót các vấn đề thực tiễn, tạo ra khoảng trống pháp lý khi phát sinh các lĩnh vực mới.

Theo bà, không nên xin cơ chế mà cần áp dụng nguyên tắc những gì Trung ương đã quy định thì làm theo, phần còn lại TP.HCM xin được toàn quyền thực hiện từ thực tiễn.

Luật cũng cần bổ sung nội dung mọi cơ chế, chính sách, quy hoạch và giải pháp quản trị tại đô thị đặc biệt phải lấy quyền lợi hợp pháp, chất lượng sống của người dân và sự cân bằng xã hội làm thước đo cốt lõi. Việc này bắt buộc thực hiện và có báo cáo đánh giá tác động xã hội, di sản trước khi phê duyệt các dự án có quy mô từ 200 ha trở lên.

Các ý kiến cho rằng TP.HCM cần được toàn quyền thực hiện các vấn đề của địa phương. Ảnh: Cổng thông tin điện tử UBND TP.HCM

Về chế độ công vụ đặc biệt và cơ chế bảo vệ cán bộ, bà Nguyễn Thị Lệ cũng cho rằng quy định miễn trách nhiệm trong dự thảo còn chung chung, chưa rõ khái niệm “không vụ lợi, đúng thẩm quyền” nên khi vận dụng rất khó, dễ dẫn đến tâm lý sợ sai, sợ trách nhiệm.

“Chúng ta hay nói dám làm, dám chịu trách nhiệm, sau này là biết làm và dám chịu trách nhiệm nhưng trong thực tế vận dụng rất khó, có rào cản” - bà lấy ví dụ và đề nghị làm rõ khái niệm trên tại dự thảo Luật Đô thị đặc biệt.

Bà Nguyễn Thị Lệ cũng đề nghị có chương riêng về sandbox, tức thử nghiệm chính sách có kiểm soát để tạo điểm nhấn và bảo đảm tính hệ thống. Theo bà, thực tiễn từ Luật Thủ đô cho thấy bất cập lớn khi thí điểm chỉ giới hạn trong năm năm và thiếu cơ chế tự động chuyển hóa thành quy định chính thức, nếu thử nghiệm thành công mà vẫn phải chờ Trung ương sửa đổi luật sẽ làm mất ý nghĩa của thí điểm.

Do đó, Luật này cần quy định rõ khi chính sách thử nghiệm đạt hiệu quả (thông qua lập hội đồng đánh giá độc lập) thì TP được tự động ứng dụng chính thức mà không cần chờ sửa luật. Đồng thời, giao thẩm quyền cho HĐND TP ban hành quyết định thực thi trên địa bàn và báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội để xem xét triển khai rộng rãi...

THANH TUYỀN- LÊ THOA

Nguồn PLO : https://plo.vn/3-co-so-thuyet-phuc-trung-uong-phan-quyen-manh-cho-tphcm-trong-luat-do-thi-dac-biet-post910503.html