Đại hội 14 của Đảng vừa thành công tốt đẹp. Cảm nhận của cá nhân tôi là đại hội đã tạo ra khá nhiều đột phá so với một số kỳ đại hội trước đây.
Ngay việc chuẩn bị văn kiện đại hội đã là một sự đột phá, không đi theo nếp mòn quen thuộc. Việc rút ngắn thời gian đại hội cũng thể hiện khá rõ sự chuyển biến sâu sắc mang đậm nét đột phá trong điều hành và tổ chức đại hội. Rồi chương trình hành động thực hiện nghị quyết đại hội…
Nhưng riêng tôi có cảm nhận sâu sắc về 3 đột phá khác - 3 đột phá kịp thời, trúng và thể hiện rõ bản lĩnh và trí tuệ của Đảng sẽ bảo đảm cho sự phát triển tươi đẹp của đất nước trong kỷ nguyên mới.
Sau khi Ban chấp hành Trung ương khóa 14 ra mắt, Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Ban chấp hành Trung ương phát biểu trước đại hội. Ảnh: Phạm Hải
Đại hội Đảng ở nước ta luôn là một sự kiện chính trị trọng đại cho sự phát triển của đất nước, cũng là một sự kiện gắn với bao chờ mong và hy vọng của người dân và xã hội. Có người bảo điều này nghe có vẻ sáo quá, nhưng chắc vẫn có người nói quả đúng là như vậy.
Có sự chờ mong và hy vọng vào đại hội Đảng bởi trong hệ thống chính trị một đảng duy nhất cầm quyền như Việt Nam, vận mệnh và sự nghiệp của Đảng gắn bó mật thiết với vận mệnh và sự phát triển của đất nước. Sự chờ mong và hy vọng của người dân, của xã hội được gửi gắm vào những quyết sách quan trọng về đường lối, chính sách phát triển kinh tế - xã hội và nhân sự chủ chốt của hệ thống chính trị. Quyết sách đúng, nhân sự trúng sẽ là sự bảo đảm và tiền đề cho sự phát triển đúng và mang lại kết quả tốt đẹp cho đất nước, cho người dân.
Hãy hình dung đôi điều đơn giản về những người đang làm việc trong và ngoài khu vực nhà nước: tất cả đều đang trông đợi năm nay, năm tới lương khá lên một chút. Thu nhập tăng thêm mới có cơ sống tốt hơn. Đa phần người cao tuổi đều mong được xã hội và nhà nước quan tâm chăm sóc hơn. Và những người thu nhập thấp đang đau đáu về một ước vọng sao cho có được một suất nhà ở xã hội trong lần bốc thăm tới. Còn biết bao người đang hy vọng nếu phải đi bệnh viện thì làm sao cho tốn ít tiền đi một chút… Những điều đơn giản này và biết bao điều đơn giản khác của người dân hóa ra cuối cùng lại chung một mạch nối với những quyết sách của đại hội Đảng.
Thời gian sẽ đưa ra câu trả lời về sự thành công của Đại hội 14 và điều này cũng na ná giống như sau Đại hội Đảng năm 1986 với những đánh giá là sự đột phá quan trọng trong đường lối, chính sách của Đảng nhưng cũng phải 3 năm sau mới xuất hiện những thành công đầu tiên khi mà vào năm 1989, Việt Nam lần đầu tiên xuất khẩu gạo thành công đánh dấu bước ngoặt lịch sử thoát khỏi cảnh thiếu đói nhờ vào đường lối đổi mới được Đại hội 6 định ra, đặc biệt là khoán 10 năm 1988.
Dấu ấn tư duy và tầm nhìn chiến lược
Cơ sở của niềm tin và kết quả của "thang đo sự chờ mong và hy vọng" vào Đại hội 14 thực ra đã được tạo lập từ cuối năm 2024 và nhất là trong năm 2025. Không có những thay đổi có tính đột phá, bước ngoặt trong đường lối, chính sách của Đảng trong năm 2 năm này sẽ không thể có những nghị quyết vừa được Đại hội 14 thông qua.
Tổng Bí thư Tô Lâm Ảnh: Phạm Hải
Có thể nói sự thay đổi tư duy và tầm nhìn chiến lược của Đảng đã được thể hiện rõ trong 5 nghị quyết là Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/1/2025 về hội nhập quốc tế trong tình hình mới; Nghị quyết số NQ-66/NQ/TW ngày 30/4/2025 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 về phát triển kinh tế tư nhân và Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Cuối cùng phải kể đến Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 về phát triển kinh tế nhà nước.
Ban hành và triển khai bước đầu các nghị quyết này đã tạo lập cơ sở vững chắc cho sự thay đổi có tính đột phá trong hoạch định đường lối, chính sách của Đảng mà các văn kiện Đại hội 14 là kết tinh của quá trình này. Không có sự dũng cảm và bản lĩnh nhìn thẳng vào sự thật, không có sự đột phá trong tư duy hoạch định chính sách sẽ không thể có câu chuyện coi kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất của nền kinh tế, không thể có quyết sách về xác lập mô hình tăng trưởng mới: kinh tế trí thức, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn…
Nếu như việc xác định 2 mục tiêu chiến lược 100 năm, những chính sách cơ bản về phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước, về khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, về phát triển văn hóa, giáo dục, y tế… là sự đột phá thứ nhất thể hiện dấu ấn tư duy và tầm nhìn chiến lược được Đại hội 14 tạo ra thì sự đột phá thứ haichính là về tổ chức và hoạt động của cả hệ thống chính trị.
Giai đoạn phát triển mới đòi hỏi hệ thống chính trị phải có sự thay đổi tương ứng. Mấy chục năm qua có không ít nghị quyết của Trung ương về sắp xếp, đổi mới hệ thống chính trị nhưng việc triển khai chưa mang lại nhiều kết quả. Bộ máy Đảng, đoàn thể và Nhà nước vẫn cồng kềnh, kém hiệu lực. Khá nhiều vấn đề rõ nhưng chần chừ, né tránh. Rất kịp thời và quả là táo bạo bởi cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy trong năm 2025 đã tạo ra những thay đổi lớn và sâu sắc của cả hệ thống chính trị, tạo tiền đề quan trọng cho những quyết sách về tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị trong văn kiện Đại hội 14.
Chính sách vì dân
Đột phá thứ bamà Đại hội 14 tạo ra chính là về chính sách xã hội, đặc biệt là chính sách an sinh xã hội.
Nói vận mệnh và sự nghiệp của Đảng gắn bó mật thiết với vận mệnh của đất nước, của người dân, vậy thì người dân thụ hưởng được gì khi mà kinh tế tăng trưởng?
Người đứng đầu của Đảng đã nói rõ vấn đề này một cách đơn giản và dễ hiểu. Đó là: dân là gốc, là thước đo cao nhất của mọi quyết sách và mọi đường lối, chính sách của Đảng phải hướng tới nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân.
Trọng dân, phục vụ dân, vì lợi ích của dân đã luôn là phương châm chủ đạo trong đường lối của Đảng, nhưng phải đến Đại hội 14, phương châm này mới có sự đột phá thực sự. Sự chuyển biến sâu sắc này cũng đã được khởi phát qua một loạt các chính sách xã hội vì người dân trong năm 2024 và lại được kết tinh trở lại trong các văn kiện Đại hội 14.
Trong đó, đáng chú ý là chính sách miễn học phí cho học sinh từ trường mầm non đến phổ thông trung học công lập; là chính sách và mục tiêu về xây dựng nhà ở xã hội; là chủ trương xây gần 250 trường nội trú liên cấp ở các xã biên giới; là sự mở rộng chế độ trợ cấp hưu trí xã hội; là việc tiếp tục nâng mức hỗ trợ bảo hiểm y tế cho các đối tượng chính sách, người thuộc hộ nghèo, cận nghèo, người khuyết tật, người yếu thế tiến tới thực hiện bảo hiểm y tế toàn dân.
Và đặc biệt, khó có gì xúc động và thuyết phục hơn về câu chuyện chính sách vì dân của Đảng là hình ảnh người đứng đầu Chính phủ trực tiếp đi kiểm tra và đôn đốc triển khai chiến dịch Quang Trung thần tốc, là hình ảnh những người lính, chiến sỹ công an tay xẻng, tay cuốc, tay bay làm tất cả mọi việc không nề hà để xây dựng lại, sửa chữa nhà ở cho các hộ dân có nhà bị thiệt hại do thiên tai, bão lũ trong năm 2025 ở miền Trung.
Tiến sĩ Đinh Duy Hòa