Nhiều phụ huynh bày tỏ sự lo lắng về nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe học sinh trước thông tin thịt heo bệnh được cung cấp cho bếp trường học
Trao đổi với phóng viên Báo Phụ nữ Việt Nam, PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh cho rằng việc thực phẩm không đảm bảo an toàn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe là điều hiển nhiên. Tuy nhiên, trong trường hợp cụ thể này, điều quan trọng không phải là khẳng định theo kiểu "có thể ảnh hưởng", mà là phải dựa trên dữ liệu thực tế. Cần làm rõ có bao nhiêu học sinh đã sử dụng nguồn thực phẩm liên quan, trong số đó bao nhiêu em xuất hiện biểu hiện bất thường, bao nhiêu trường hợp phải đi khám, và có hay không những ca bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
"Chỉ khi có những con số cụ thể như vậy thì việc đánh giá mới có ý nghĩa. Nếu chỉ nói theo giả thiết thì không giúp giải quyết vấn đề", ông nhấn mạnh.
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, chuyên gia công nghệ thực phẩm
Chuyên gia cũng lưu ý, trong thực tế có thể có những trường hợp học sinh vẫn sinh hoạt bình thường, chưa xuất hiện triệu chứng rõ ràng. Vì vậy, thay vì suy đoán, cần tổ chức theo dõi sức khỏe sau sự việc để có đánh giá khách quan.
Liên quan đến câu hỏi về ảnh hưởng lâu dài, PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh cho rằng cần nhìn nhận trong bối cảnh cụ thể. Việc sử dụng thực phẩm không đảm bảo thường không diễn ra liên tục trong thời gian dài mà theo từng đợt. Học sinh cũng không phải ngày nào cũng ăn phải loại thực phẩm này, mà có thể chỉ trong một số bữa ăn nhất định.
Do đó, để kết luận về tác động lâu dài, vẫn cần căn cứ vào theo dõi thực tế sau đó. "Không thể chỉ suy đoán một cách chung chung. Muốn kết luận phải có dữ liệu cụ thể về tình trạng sức khỏe", ông nói.
Bên cạnh vấn đề sức khỏe, chuyên gia đặc biệt nhấn mạnh việc làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan trong chuỗi cung ứng.
Theo ông, trước hết trách nhiệm thuộc về hệ thống quản lý trong lĩnh vực nông nghiệp, đặc biệt là chăn nuôi và thú y – nơi chịu trách nhiệm kiểm soát dịch bệnh trên vật nuôi. Theo quy định, khi phát hiện động vật mắc bệnh, bắt buộc phải tiêu hủy, không được đưa vào sử dụng. Nếu quy trình này được thực hiện nghiêm túc thì thịt bệnh sẽ không thể lọt ra thị trường.
Tiếp đến là khâu kiểm dịch và quản lý an toàn thực phẩm. Thịt trước khi lưu thông phải được kiểm dịch và đóng dấu xác nhận. Do đó, cần làm rõ quy trình kiểm dịch đã được thực hiện ra sao, có đầy đủ hay không, hay chỉ mang tính hình thức. Đồng thời, cũng cần xem xét năng lực chuyên môn của lực lượng kiểm tra.
Ông chỉ ra một số khả năng có thể xảy ra: việc kiểm dịch không được thực hiện đầy đủ; có kiểm dịch nhưng làm qua loa; hoặc năng lực kiểm tra còn hạn chế. Những vấn đề này cần được rà soát trong toàn bộ hệ thống.
Những túi thịt lợn được gắn mác "thực phẩm sạch an toàn" của Công ty TNHH Thực phẩm Cường Phát tiêu thụ tại các trường học, chợ đầu mối
Theo chuyên gia, Nhà nước đã thiết lập các quy định và "hàng rào" kiểm soát nhằm ngăn chặn thực phẩm từ động vật mắc bệnh đi vào thị trường. Tuy nhiên, nếu các khâu không được thực hiện nghiêm túc thì nguy cơ thực phẩm không đảm bảo vẫn lưu thông là hoàn toàn có thể xảy ra. Khi đó, người tiêu dùng rất khó nhận biết để phòng tránh.
Ông cũng dẫn thực tế ở nhiều quốc gia cho thấy việc kiểm soát thịt và các sản phẩm từ thịt được thực hiện rất chặt chẽ nhằm phòng ngừa dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và ngành chăn nuôi. Trong khi đó, nếu công tác quản lý còn lỏng lẻo, nguy cơ dịch bệnh có thể tồn tại âm thầm và bùng phát khi có điều kiện.
Đối với các trường học, PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh cho rằng trách nhiệm trước hết thuộc về đơn vị quản lý, đứng đầu là ban giám hiệu. Với các trường có bếp ăn bán trú, việc kiểm soát nguồn thực phẩm đầu vào là yêu cầu bắt buộc.
Nhà trường cần có cơ chế kiểm tra, giám sát rõ ràng, cũng như bộ phận phụ trách an toàn thực phẩm. Cần làm rõ các vấn đề như: nguồn cung thực phẩm có được kiểm tra hay không, quy trình kiểm soát có được thực hiện đầy đủ hay không, trách nhiệm thuộc về cá nhân hay bộ phận nào.
"Ngoài việc dạy học, nhà trường còn phải đảm bảo môi trường an toàn cho học sinh, trong đó có sức khỏe. Nếu các khâu kiểm soát không được thực hiện đúng thì cần xem xét trách nhiệm cụ thể", ông nói.
Theo chuyên gia, việc xác định rõ trách nhiệm của từng bên không chỉ để xử lý vụ việc hiện tại mà còn là cơ sở để siết chặt quản lý trong thời gian tới, hạn chế những sự cố tương tự, qua đó bảo đảm an toàn thực phẩm và bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là đối tượng học sinh.
Công an TP Hà Nội vừa triệt phá một đường dây giết mổ, tiêu thụ thịt heo bệnh với quy mô đặc biệt lớn, gây lo ngại trong dư luận khi một phần sản phẩm đã được đưa vào chợ dân sinh và cả bếp ăn trường học.
Theo cơ quan điều tra, từ đầu năm 2026 đến nay, các nghi phạm đã tiêu thụ khoảng 3.600 con heo mắc dịch bệnh, tương đương gần 300 tấn thịt. Số thịt này được phân phối qua các chợ đầu mối, chợ dân sinh và cung cấp cho Công ty TNHH thực phẩm Cường Phát – đơn vị đã đưa thực phẩm vào nhiều trường học trên địa bàn Hà Nội. Thông tin này khiến nhiều phụ huynh bày tỏ sự lo lắng về nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe học sinh.
Thùy Dung