Tập thể dục hỗ trợ kiểm soát đường huyết tốt hơn, làm chậm quá trình tổn thương thần kinh
Điều khiến những phát hiện này đặc biệt thuyết phục là nhiều tác dụng tích cực ngay cả với các bài tập đơn giản, cường độ thấp. Do đó, tập thể dục không phải là một phương pháp chữa trị, mà là một thành phần thiết thực, dễ tiếp cận và được chứng minh trong việc tự chăm sóc bệnh thần kinh.
Bệnh thần kinh đái tháo đường và những rủi ro
Bệnh thần kinh đái tháo đường là tình trạng tổn thương thần kinh do bệnh tiểu đường gây ra, do lượng đường trong máu tăng cao mãn tính và các rối loạn chuyển hóa liên quan. Điều này có nghĩa là các dây thần kinh thường truyền tín hiệu cảm giác, vận động và điều hòa các hệ cơ quan bị suy yếu.
Do dây thần kinh kiểm soát cảm giác, chức năng cơ và điều hòa các cơ quan, bệnh thần kinh đái tháo đường có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng: Mất cảm giác bảo vệ có thể dẫn đến các chấn thương, nhiễm trùng không được phát hiện và thậm chí phải cắt cụt chi. Tổn thương thần kinh ở chân hoặc bàn chân có thể dẫn đến suy giảm vận động hoặc thăng bằng, và có thể làm tăng nguy cơ té ngã, các vấn đề về dáng đi, giảm khả năng vận động. Nhiều người bị đau rát, ngứa ran, đau nhói hoặc các rối loạn cảm giác khác, đây là dấu hiệu của chứng đau thần kinh mạn tính.
Tập thể dục giúp ích cho bệnh thần kinh
Nhiều nghiên cứu cho thấy vận động thường xuyên, có cấu trúc có thể cải thiện sức khỏe thần kinh, chức năng bàn chân và giảm đau. Dưới đây là các cơ chế được nghiên cứu chứng minh: cải thiện quá trình tái tạo thần kinh và mật độ sợi thần kinh. Tập thể dục giúp tăng cường cơ bàn chân và cẳng chân bị suy yếu do bệnh thần kinh ngoại biên. Tập thể dục cải thiện dáng đi và giảm nguy cơ té ngã. Tập thể dục hỗ trợ kiểm soát đường huyết tốt hơn, làm chậm quá trình tổn thương thần kinh.
Dưới đây là bốn bài tập đơn giản có thể giúp giảm đau chân do bệnh thần kinh ngoại biên do tiểu đường.
Nâng gót chân - mũi chân
Đứng sau ghế và giữ chặt để hỗ trợ, hoặc ngồi trên ghế. Nhấc gót chân lên khỏi mặt đất sao cho bạn đứng trên các ngón chân, sau đó hạ xuống. Đảo ngược tư thế bằng cách nhấc ngón chân lên trong khi gót chân vẫn giữ nguyên.
Một nghiên cứu so sánh những người mắc bệnh tiểu đường và bệnh thần kinh ngoại biên (DMPN) với nhóm đối chứng, đánh giá chuyển động của bàn chân và mắt cá chân trong các bài tập nâng gót chân một bên và hai bên và gập lòng bàn chân không chịu lực. Nghiên cứu phát hiện ra rằng những người mắc bệnh DMPN có phạm vi chuyển động gập lòng bàn chân (nâng gót chân) ở bàn chân và mắt cá chân giảm so với nhóm đối chứng.
Nâng gót chân đứng
Đứng thẳng với hai chân rộng bằng hông, hãy tìm chỗ dựa nếu cần. Từ từ nhấc một gót chân lên, trong khi vẫn giữ các ngón chân chạm đất. Hạ gót chân xuống đất. Lặp lại bài tập tương tự với chân còn lại.
Nghiên cứu đã so sánh 60 người mắc bệnh tiểu đường và bệnh thần kinh ngoại biên với 22 người đối chứng không mắc bệnh tiểu đường. Nghiên cứu đã đo độ gấp gan bàn chân và mắt cá chân trong ba nhiệm vụ: nâng gót chân một bên, nâng gót chân hai bên và gập gan bàn chân không chịu lực. Nghiên cứu phát hiện ra rằng việc nâng gót chân là khả thi đối với những người mắc bệnh thần kinh, nhưng hiệu suất (phạm vi chuyển động, sức mạnh) có xu hướng giảm. Điều này cho thấy rằng các bài tập như vậy có thể được sử dụng, nhưng phải được điều chỉnh cho khả năng vận động hạn chế và được theo dõi cẩn thận.
Duỗi chân về phía trước
Ngồi trên ghế, hai chân đặt trên sàn. Duỗi một chân song song với sàn và giữ trong 1-2 giây. Nhẹ nhàng đặt chân xuống sàn. Lặp lại tương tự với chân còn lại.
Một thử nghiệm đối chứng ngẫu nhiên về việc kết hợp tăng cường sức mạnh, kéo giãn và rèn luyện chức năng bàn chân-cổ chân ở bệnh nhân mắc Bệnh lý thần kinh ngoại biên do tiểu đường (DPN) đã cho thấy sự cải thiện về chức năng bàn chân và cổ chân, cải thiện khả năng "lật bàn chân" khi đi lại, cải thiện khả năng gấp mu bàn chân và cử động ngón chân, và cải thiện hiệu suất tổng thể của cơ bàn chân-cổ chân.
Cuộc diễu hành chân
Ngồi trên ghế để luyện tập an toàn hơn. Nâng một chân lên ngang hông, sau đó hạ xuống. Trong động tác diễu hành, nâng chân còn lại tương tự. Thực hiện động tác diễu hành xen kẽ.
Một nghiên cứu trên những người bị DPN tham gia chương trình tập luyện aerobic và kháng lực kéo dài 10 tuần đã báo cáo sự giảm các triệu chứng thần kinh và đau, và đáng chú ý là sự gia tăng phân nhánh sợi thần kinh ngoại biên từ sinh thiết da.
H.Thanh