4 điều bác sĩ ung thư mong bạn ngừng làm

2 giờ trướcBài gốc

Ảnh minh họa: Eating Well

Ung thư từ lâu được xem là căn bệnh chịu tác động lớn từ yếu tố di truyền và tuổi tác. Tuy nhiên, ngày càng nhiều nghiên cứu cho thấy lối sống đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc hình thành nguy cơ mắc bệnh. Các chuyên gia ung bướu nhận định, hàng triệu ca ung thư trên thế giới có thể được phòng tránh nếu con người duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, vận động hợp lý và xây dựng các thói quen sống tích cực.

Theo bà Fiona Malcomson, cố vấn khoa học của Viện Nghiên cứu Ung thư Mỹ (AICR), khoảng 40% ca ung thư ở người trưởng thành có liên quan đến những yếu tố có thể thay đổi được như hút thuốc, thừa cân, chế độ ăn thiếu lành mạnh, uống rượu bia và lười vận động. Điều đó đồng nghĩa với việc nguy cơ mắc bệnh hoàn toàn có thể giảm đáng kể nếu con người điều chỉnh hành vi sống hàng ngày.

Từ góc nhìn của các bác sĩ ung bướu và chuyên gia phòng chống ung thư, có 4 thói quen phổ biến đang âm thầm làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh mà nhiều người vẫn duy trì mỗi ngày:

1. Ăn thịt chế biến sẵn

Xúc xích, thịt xông khói, giăm bông, thịt nguội hay các loại đồ ăn nhanh chế biến sẵn đã trở thành lựa chọn tiện lợi trong cuộc sống hiện đại. Tuy nhiên, theo giới chuyên gia, đây cũng là nhóm thực phẩm cần hạn chế nếu muốn giảm nguy cơ ung thư.

Thịt chế biến sẵn là nhóm thực phẩm cần hạn chế nếu muốn giảm nguy cơ ung thư

Bác sĩ ung bướu Ezekiel J. Emanuel cho biết các loại thịt chế biến sẵn có liên hệ chặt chẽ với ung thư đại trực tràng, đồng thời cũng liên quan tới ung thư dạ dày và tụy ở mức độ thấp hơn.

Nguyên nhân nằm ở các hợp chất nitrit và nitrat thường được sử dụng để bảo quản thực phẩm. Những chất này có thể gây tổn thương ADN tại niêm mạc đường tiêu hóa, từ đó làm tăng nguy cơ hình thành tế bào ung thư.

Không chỉ vậy, thịt chế biến sẵn thường xuất hiện trong các bữa ăn nhanh giàu muối, đường và chất béo, dễ dẫn tới tăng cân và béo phì. Trong khi đó, béo phì hiện được xem là yếu tố nguy cơ của nhiều loại ung thư khác nhau.

Các chuyên gia khuyến nghị nên ưu tiên thực phẩm tươi sống, hạn chế đồ ăn siêu chế biến và duy trì chế độ ăn cân bằng để bảo vệ sức khỏe lâu dài.

2. Ăn thiếu chất xơ

Một vấn đề khác được các chuyên gia đặc biệt lưu ý là việc thiếu chất xơ trong khẩu phần ăn hàng ngày.

Chất xơ có nhiều trong rau xanh, trái cây, các loại đậu, hạt và ngũ cốc nguyên cám. Tuy nhiên, nhịp sống hiện đại khiến nhiều người ngày càng phụ thuộc vào thực phẩm chế biến nhanh, dẫn đến lượng chất xơ nạp vào cơ thể thấp hơn khuyến nghị.

Chất xơ đóng vai trò quan trọng đối với hệ vi sinh đường ruột - điều liên quan mật thiết tới miễn dịch và nguy cơ mắc các bệnh mạn tính, trong đó có ung thư

Theo bác sĩ Emanuel, chế độ ăn ít chất xơ có liên quan tới ung thư đại trực tràng, đồng thời có thể làm tăng nguy cơ ung thư vú, dạ dày và thực quản.

Giới khoa học cho rằng chất xơ đóng vai trò quan trọng đối với hệ vi sinh đường ruột. Khi được chuyển hóa, chất xơ giúp tạo ra các axit béo chuỗi ngắn có tác dụng nuôi dưỡng niêm mạc ruột, giảm viêm và hỗ trợ bảo vệ cơ thể trước nguy cơ phát triển tế bào bất thường.

Nhiều nghiên cứu gần đây cũng cho thấy hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh không chỉ ảnh hưởng đến tiêu hóa mà còn liên quan mật thiết tới miễn dịch và nguy cơ mắc các bệnh mạn tính, trong đó có ung thư.

3. Ngồi quá nhiều

Trong thời đại công nghệ, nhiều người dành phần lớn thời gian cho màn hình máy tính, điện thoại và công việc văn phòng. Điều này khiến tình trạng ít vận động trở thành một trong những nguy cơ sức khỏe đáng lo ngại nhất hiện nay.

Các nghiên cứu cho thấy hoạt động thể chất đều đặn có thể giúp giảm nguy cơ mắc nhiều loại ung thư như ung thư vú, thận, bàng quang và dạ dày.

Tình trạng ít vận động trở thành một trong những nguy cơ sức khỏe đáng lo ngại nhất hiện nay

Tuy nhiên, theo giáo sư Kerri Winters-Stone thuộc Đại học Khoa học & Sức khỏe Oregon, chỉ tập thể dục thôi là chưa đủ nếu con người vẫn ngồi quá nhiều trong suốt phần còn lại của ngày.

Bà cho biết giới nghiên cứu hiện đang quan tâm tới “mô hình vận động 24 giờ”, bao gồm thời gian vận động, ngủ nghỉ và thời gian ít vận động. Đây được xem là chỉ số phản ánh sức khỏe tổng thể cũng như khả năng phòng bệnh lâu dài.

Một nghiên cứu cho thấy nhóm người có mức độ hoạt động thể chất cao nhất giảm tới 26% nguy cơ mắc ung thư so với nhóm ít vận động nhất. Các chuyên gia khuyến nghị mỗi người nên hướng tới mục tiêu khoảng 9.000 bước đi mỗi ngày để cải thiện sức khỏe.

Không nhất thiết phải tập luyện cường độ cao, những thay đổi nhỏ như đi bộ nhiều hơn, đứng dậy vận động giữa giờ làm việc hay hạn chế ngồi liên tục trong thời gian dài cũng có thể tạo ra khác biệt đáng kể.

4. Thiếu kết nối xã hội

Ít được chú ý hơn nhưng kết nối xã hội cũng là yếu tố có liên hệ mật thiết với sức khỏe thể chất và tinh thần.

Theo giáo sư Winters-Stone, sự cô đơn kéo dài có thể dẫn tới trầm cảm, mệt mỏi và suy giảm động lực chăm sóc bản thân. Điều này dễ khiến con người ăn uống kém lành mạnh, lười vận động và tự cô lập, từ đó hình thành vòng xoáy tiêu cực cho sức khỏe.

Sự cô đơn kéo dài có thể dẫn tới trầm cảm, mệt mỏi và suy giảm động lực chăm sóc bản thân

Các chuyên gia cho rằng ngay cả những tương tác nhỏ trong cuộc sống hàng ngày cũng có ý nghĩa quan trọng. Một cuộc trò chuyện ngắn, lời chào hỏi hay việc duy trì các hoạt động cộng đồng đều có thể giúp cải thiện tinh thần và thúc đẩy những hành vi sống tích cực hơn.

Trong bối cảnh tỷ lệ căng thẳng và vấn đề sức khỏe tâm thần ngày càng gia tăng, yếu tố kết nối xã hội đang được xem như một phần không thể thiếu của lối sống lành mạnh.

Phòng ngừa ung thư bắt đầu từ những thay đổi nhỏ

Bên cạnh việc tránh thuốc lá và hạn chế tiếp xúc quá mức với ánh nắng mặt trời, các chuyên gia khuyến nghị duy trì cân nặng hợp lý, giảm tiêu thụ đồ uống có đường và hạn chế rượu bia để giảm nguy cơ ung thư.

Theo Viện Nghiên cứu Ung thư Mỹ, rượu là nguyên nhân của ít nhất 6 loại ung thư khác nhau và là một trong những nguyên nhân gây ung thư có thể phòng tránh hàng đầu.

Các chuyên gia cũng lưu ý rằng không có loại thực phẩm chức năng hay viên uống “thần kỳ” nào có thể ngăn ngừa ung thư. Thay vào đó, chế độ ăn cân bằng, vận động thường xuyên và lối sống khoa học vẫn là nền tảng quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe.

“Phòng ngừa ung thư không đòi hỏi những thay đổi quá lớn chỉ sau một đêm. Những điều chỉnh nhỏ nhưng được duy trì đều đặn theo thời gian có thể tạo ra khác biệt rất lớn”, bà Fiona Malcomson nhấn mạnh.

Dù vậy, giới chuyên gia cũng thừa nhận rằng lối sống lành mạnh không thể bảo đảm tuyệt đối tránh khỏi ung thư, bởi nguy cơ mắc bệnh còn chịu ảnh hưởng của tuổi tác và yếu tố di truyền. Tuy nhiên, việc chủ động xây dựng các thói quen tích cực vẫn được xem là “lá chắn” quan trọng giúp mỗi người giảm nguy cơ bệnh tật và nâng cao chất lượng sống lâu dài.

Hồng Nhung

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/4-dieu-bac-si-ung-thu-mong-ban-ngung-lam-10417998.html