TS Nguyễn Thị Tuyến (giữa, hàng đầu), Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam, cùng Chủ tịch Hội LHPN các tỉnh, thành phố là đại biểu dự Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV
Theo danh sách chính thức 864 ứng cử viên đại biểu Quốc hội khóa XVI được Hội đồng Bầu cử Quốc gia công bố, tỷ lệ ứng cử viên nữ đạt mức ấn tượng với 392 người (chiếm 45,37%).
Trong số đó, 45 nữ ứng cử viên có trình độ Tiến sĩ. Sự hiện diện của các nữ tiến sĩ trong danh sách ứng cử cho thấy phụ nữ Việt Nam không chỉ khẳng định vị trí trong khoa học, giáo dục hay quản lý mà đang ngày càng có nhiều đóng góp vào sự phát triển của đất nước. Con số này không chỉ phản ánh sự ghi nhận của Đảng và Nhà nước đối với vai trò của phụ nữ trong thời đại mới, mà còn cho thấy một bước tiến dài trong công cuộc thực hiện bình đẳng giới tại Việt Nam.
Theo danh sách chính thức 864 ứng cử viên đại biểu Quốc hội khóa XVI vừa được Hội đồng Bầu cử Quốc gia công bố, có 191 người có học hàm, học vị giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ tham gia ứng cử. Trong đó có 45 nữ ứng cử viên có trình độ tiến sĩ, chiếm tỉ lệ 23,6%.
Khi nhà khoa học trở thành nhà làm chính sách
Với thực tiễn phát triển đất nước, Quốc hội ngày càng phải giải quyết những vấn đề phức tạp như cải cách thể chế, chuyển đổi số, phát triển bền vững hay nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, năng lực chuyên môn trở thành yếu tố quyết định. Trong bối cảnh đó, sự xuất hiện của các nữ tiến sĩ (TS) cho thấy phụ nữ đang tham gia vào đời sống chính trị với tư cách những chủ thể hoạch định chính sách chứ không chỉ là người đại diện xã hội.
Những nữ ứng cử viên như TS Nguyễn Thị Thủy (Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, Bí thư Chi bộ Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, Phó Chủ tịch Hội nghị sĩ hữu nghị Việt Nam - Hungary) hay TS Nguyễn Thị Mai Thoa (Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ, Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, Phó Chủ tịch Nhóm nghị sĩ hữu nghị Việt Nam - Bỉ, Phó Chủ tịch Hội đồng Đội trung ương)... là những gương mặt tiêu biểu cho lớp đại biểu nữ gắn bó trực tiếp với công tác lập pháp. Với nhiều năm nghiên cứu và tham gia xây dựng luật, họ mang đến Quốc hội những hiểu biết sâu sắc về hệ thống pháp luật và thực tiễn quản lý nhà nước.
Tương tự, TS Nguyễn Quỳnh Liên (Bí thư Chi bộ, Trưởng Ban Dân chủ, Giám sát và Phản biện xã hội, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Phó Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn Dân chủ - Pháp luật của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam); TS Thái Quỳnh Mai Dung (Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ, Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội, Phó Chủ tịch Nhóm đại biểu Quốc hội trẻ của Quốc hội) là những chuyên gia có nền tảng nghiên cứu vững chắc, góp phần nâng cao chất lượng phản biện chính sách và giám sát xã hội.
Sự hiện diện của những nữ trí thức này cho thấy sự thay đổi quan trọng: Đại biểu nữ ngày càng được lựa chọn dựa trên năng lực chuyên môn và chiều sâu tri thức.
Bên cạnh đó, các nữ tiến sĩ ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI không chỉ là nhà khoa học thuần túy mà phần lớn đều giữ những vị trí quản lý quan trọng.
Trong lĩnh vực giáo dục và khoa học, có thể kể đến những gương mặt tiêu biểu như GS.TS Nguyễn Thị Lan (Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Trưởng phòng Thí nghiệm trọng điểm công nghệ sinh học Thú y, Khoa Thú y, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu xuất sắc và Đổi mới sáng tạo, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Ủy viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội); PGS.TS Ngô Thị Huyền (Trưởng khoa Khoa Thư viện - Thông tin học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh)…
Trong lĩnh vực y tế, những nữ tiến sĩ như TS Trần Thị Nhị Hà (Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội, Phó Chủ tịch Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam - Armenia, Ủy viên Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Việt Nam - Pháp); TS Phạm Thu Xanh (Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Tổng công ty, Phó Tổng Giám đốc, Thành viên Hội đồng quản trị, Chủ tịch hội đồng điều hành hệ thống các bệnh viện và phòng khám Tổng công ty Hàng không - CTCP, Bí thư Đảng ủy bộ phận Bệnh viện, Giám đốc Bệnh viện Quốc tế Sản Nhi Hải Phòng) là đại diện cho đội ngũ trí thức khoa học ứng dụng, trực tiếp giải quyết các vấn đề sức khỏe cộng đồng.
Cử tri tìm hiểu các thông tin về bầu cử
Đưa tiếng nói của phụ nữ đến nghị trường
Đặc biệt, trong danh sách ứng cử có 2 lãnh đạo Trung ương Hội LHPN Việt Nam có trình độ Tiến sĩ. Đó là: TS Nguyễn Thị Tuyến, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hội LHPN Việt Nam và TS Trần Lan Phương, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Trung ương Hội LHPN Việt Nam, Phó Chủ tịch Thường trực Hội LHPN Việt Nam.
Đây là những đồng chí lãnh đạo từng đảm nhiệm các vị trí trọng trách; vừa có nhiều năm kinh nghiệm làm công tác lãnh đạo, quản lý trên nhiều lĩnh vực và công tác vận động phụ nữ, vừa có nền tảng nghiên cứu khoa học vững chắc. Sự trưởng thành của đội ngũ cán bộ Hội có trình độ tiến sĩ cho thấy một bước chuyển quan trọng trong công tác Hội và phong trào phụ nữ: Từ công tác phong trào, vận động quần chúng sang tham gia sâu hơn vào quá trình hoạch định chính sách. Những nữ tiến sĩ trong hệ thống Hội có khả năng kết nối giữa nghiên cứu khoa học và thực tiễn đời sống phụ nữ, góp phần xây dựng, hoạch định các chính sách về bình đẳng giới, lồng ghép giới trong xây dựng hệ thống pháp luật nói chung và phát triển phụ nữ có cơ sở khoa học vững chắc hơn.
Bên cạnh đội ngũ cán bộ Hội, trong danh sách ứng cử có nhiều nữ Tiến sĩ đang công tác trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc. Có thể kể đến: TS Đỗ Thị Thu Thảo (Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam); TS Nguyễn Quỳnh Liên (Bí thư Chi bộ, Trưởng Ban Dân chủ, Giám sát và Phản biện xã hội; Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Phó Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn Dân chủ - Pháp luật của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam); TS Triệu Thị Ngọc Diễm (Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Cần Thơ); TS Giàng Thị Dung (Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Phó Bí thư Tỉnh ủy; Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Lào Cai)… Sự xuất hiện của các nữ tiến sĩ trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc cho thấy xu hướng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ vận động quần chúng trong giai đoạn mới.
Một điểm đáng chú ý trong danh sách các ứng cử viên là sự hiện diện của các nữ Tiến sĩ người dân tộc thiểu số. Trong danh sách có những gương mặt như TS Giàng Thị Dung (dân tộc Mông, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Lào Cai); TS Lương Thị Hoa (dân tộc Thái, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Phó Chánh Văn phòng Tỉnh ủy Thanh Hóa); TS Bùi Thị Kim Tuyến (dân tộc Mường, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ các cơ quan Đảng tỉnh Phú Thọ, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Chính trị tỉnh Phú Thọ); TS Nguyễn Thị Sửu (dân tộc Tà-ôi, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Huế); TS Lê Thị Thanh Xuân (dân tộc M'nông, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Đắk Lắk)… Sự xuất hiện của các nữ Tiến sĩ người dân tộc thiểu số được kỳ vọng có thể mang đến Quốc hội những ý kiến sâu sát với thực tiễn cuộc sống, góp phần xây dựng chính sách phù hợp, hiệu quả hơn với đồng bào vùng dân tộc thiểu số và miền núi.
Sự góp mặt của các nữ Tiến sĩ tham gia ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI cho thấy phụ nữ trí thức đang từng bước trở thành lực lượng nòng cốt trong đời sống chính trị. Đồng thời khẳng định: Phụ nữ Việt Nam ngày nay không chỉ tham gia chính trị với tư cách đại diện cho giới mà còn với tư cách những người mang tri thức và tầm nhìn phát triển đất nước.
Mời độc giả xem chi tiết danh sách 45 nữ ứng cử viên đại biểu Quốc hội khóa XVI có trình độ từ Tiến sĩ tại đây.
Trần Lê