5 chính sách KH-CN đột phá có hiệu lực từ tháng 2.2026

2 giờ trướcBài gốc

Tháng 2.2026 đánh dấu một cột mốc quan trọng trong lộ trình hiện thực hóa mục tiêu đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (KH, CN & ĐMST) trở thành động lực chính của tăng trưởng kinh tế. Với việc hàng loạt Thông tư và quy chuẩn kỹ thuật bắt đầu có hiệu lực, hành lang pháp lý đang được siết chặt để minh bạch hóa nhưng đồng thời cũng cởi mở hơn để thu hút nguồn lực.

Các chính sách có hiệu lực từ tháng 2.2026 không đứng độc lập mà tạo thành một hệ sinh thái bổ trợ lẫn nhau.

1. Cuộc cách mạng "định danh số" và tài nguyên Internet

Mở đầu cho chuỗi chính sách mới là Thông tư 48/2025/TT-BKHCN (có hiệu lực từ ngày 10.2.2026). Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm bảo vệ chủ quyền số và thúc đẩy kinh tế số.

Hệ sinh thái tên miền mới: Không còn bó hẹp trong các đuôi truyền thống, Việt Nam chính thức mở rộng các tên miền cấp 2 như .ap.vn (cho ứng dụng di động), .ad.vn (cho lĩnh vực quảng cáo) và đặc biệt là .id.vn dành cho cá nhân. Điều này giúp mỗi người dân, mỗi startup có thể xác lập một "thương hiệu số" uy tín ngay từ đầu.

Xác thực qua VNeID: Một điểm đột phá là việc đơn giản hóa thủ tục đăng ký. Người dùng có thể xác thực thông tin qua ứng dụng định danh điện tử VNeID, cho phép thực hiện quy trình trực tuyến toàn trình, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí đáng kể cho doanh nghiệp.

2. Tiêu chuẩn kỹ thuật: "Giấy thông hành" cho thiết bị viễn thông thế hệ mới

Từ ngày 15.2.2026, Thông tư 52/2025/TT-BKHCN bắt đầu áp dụng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về tương thích điện từ (EMC).

Trong bối cảnh mạng 5G và 6G đang dần phổ cập, việc kiểm soát tương thích điện từ không chỉ đảm bảo an toàn cho người dùng mà còn tránh tình trạng nhiễu loạn sóng vô tuyến giữa các thiết bị. Các doanh nghiệp nhập khẩu và sản xuất thiết bị đầu cuối bắt buộc phải có chứng nhận hợp quy theo tiêu chuẩn mới này để được phép lưu hành. Đây là bộ lọc cần thiết để loại bỏ các thiết bị lạc hậu, kém chất lượng khỏi thị trường Việt Nam.

3. Minh bạch hóa hoạt động đo lường và thử nghiệm

Đo lường là "thước đo" của chất lượng sản phẩm. Thông tư 54/2025/TT-BKHCN (có hiệu lực từ 15.2.2026) quy định chặt chẽ hơn về hoạt động kiểm định, hiệu chuẩn phương tiện đo.

Chính sách này đánh vào hai mục tiêu, đó là chống gian lận (Siết chặt quản lý các tổ chức dịch vụ đo lường, đảm bảo các con số kết quả là trung thực tuyệt đối) và hỗ trợ xuất khẩu (Việc chuẩn hóa quy trình theo thông lệ quốc tế giúp các sản phẩm "Made in Vietnam" dễ dàng được chấp nhận tại các thị trường khó tính như EU hay Mỹ mà không cần thử nghiệm lại nhiều lần).

4. Đột phá trong đầu tư và tài chính KH-CN

Một trong những "nút thắt" lớn nhất của ngành KH-CN là cơ chế chi tiêu ngân sách. Từ 15.2.2026, Thông tư 57/2025/TT-BKHCN mang đến làn gió mới.

Hướng dẫn chi tiết đầu tư ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT): Văn bản này cung cấp một danh mục rõ ràng về các khoản chi hợp lệ cho chuyển đổi số. Điều này giúp các cơ quan nhà nước và doanh nghiệp có vốn nhà nước tự tin hơn trong việc giải ngân vốn đầu tư công cho công nghệ mà không sợ sai phạm do quy định chồng chéo.

Phân cấp thẩm quyền: Tiếp nối tinh thần của Luật KH, CN & ĐMST 2024, các địa phương và đơn vị cơ sở được trao quyền chủ động hơn trong việc quyết định định mức sử dụng máy móc, thiết bị chuyên dùng.

5. Thu hút "chất xám" và chế độ đãi ngộ đặc thù

Tháng 2.2026 cũng là thời điểm các nghị định cụ thể hóa Nghị quyết 57-NQ/TW bắt đầu đi vào thực tiễn. Trọng tâm là cơ chế thu hút chuyên gia KH-CN là người Việt Nam ở nước ngoài và người nước ngoài. Các chính sách nổi bật bao gồm:

Môi trường làm việc "vượt rào": Cho phép các chuyên gia đầu ngành được hưởng các điều kiện làm việc đặc thù, quyền sở hữu trí tuệ đối với các kết quả nghiên cứu sử dụng ngân sách nhà nước (theo mô hình chia sẻ lợi ích).

Cải cách hành chính trong nghiên cứu: Thay đổi từ cơ chế "tiền kiểm" sang "hậu kiểm". Các nhà khoa học giờ đây được trao quyền tự chủ tối đa về học thuật, giảm bớt gánh nặng về thủ tục hóa đơn, chứng từ hành chính để tập trung hoàn toàn vào phòng thí nghiệm.

Các chính sách có hiệu lực từ tháng 2.2026 không đứng độc lập mà tạo thành một hệ sinh thái bổ trợ lẫn nhau: Tên miền số định danh chủ thể; Tiêu chuẩn EMC/Đo lường đảm bảo chất lượng công cụ; Thông tư tài chính khơi thông nguồn vốn; và Cơ chế thu hút nhân tài cung cấp "máy chèo" con người.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp và các nhà khoa học, đây là thời điểm vàng để rà soát lại chiến lược phát triển. Việc tuân thủ sớm các quy chuẩn kỹ thuật và tận dụng các gói ưu đãi đầu tư công nghệ sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh áp đảo trong giai đoạn 2026-2030.

Các doanh nghiệp sản xuất linh kiện điện tử cần đặc biệt lưu ý thời hạn 15.2 để hoàn tất các thủ tục kiểm định tương thích điện từ theo Thông tư 52, tránh việc đình trệ hàng hóa tại cửa khẩu.

Tuyết Nhung

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/5-chinh-sach-kh-cn-dot-pha-co-hieu-luc-tu-thang-2-2026-245542.html