Hoạt động tư vấn tuyển sinh của Trường Đại học Việt Nhật (Đại học Quốc gia Hà Nội). Ảnh: NTCC
Bộ GD&ĐT đã chính thức công bố Thông tư số 06/2026/TT-BGDĐT ban hành Quy chế tuyển sinh các ngành đào tạo trình độ đại học và ngành Giáo dục Mầm non trình độ cao đẳng. Văn bản được hoàn thiện với tinh thần lắng nghe thực tiễn, hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng đầu vào đồng thời tạo điều kiện thuận lợi nhất cho thí sinh trong hành trình chinh phục cánh cửa đại học.
Điểm mới đầu tiên đáng chú ý trong quy chế tuyển sinh năm 2026 liên quan đến ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào đối với phương thức xét tuyển bằng kết quả thi tốt nghiệp THPT. Theo đó, thí sinh cần đạt tổng điểm ba môn thi tốt nghiệp THPT tương ứng với tổ hợp xét tuyển tối thiểu 15 điểm theo thang điểm 30.
Quy định này được áp dụng thống nhất cho tất cả thí sinh, ngoại trừ những trường hợp đặc cách hoặc được miễn thi tốt nghiệp theo quy định riêng của Bộ GD&ĐT. Việc xác lập ngưỡng điểm sàn chung này giúp các trường đại học có cơ sở đồng nhất trong tuyển sinh, đồng thời tạo sự công bằng giữa các thí sinh trên phạm vi toàn quốc.
Một trong những điều chỉnh khác được đông đảo học sinh và phụ huynh đón nhận tích cực là quy định về số lượng nguyện vọng đăng ký xét tuyển. So với dự thảo trước đó chỉ cho phép thí sinh đăng ký tối đa 10 nguyện vọng, quy chế chính thức đã nâng lên thành 15 nguyện vọng.
Thí sinh có thể đăng ký vào các chương trình đào tạo khác nhau, tại nhiều trường đại học khác nhau và bắt buộc phải sắp xếp các nguyện vọng theo thứ tự ưu tiên từ cao xuống thấp, trong đó nguyện vọng 1 là ưu tiên cao nhất.
Đặc biệt, đối với các chương trình đào tạo giáo viên, quy chế chỉ xét tuyển những nguyện vọng có thứ tự từ 1 đến 5, khẳng định tính đặc thù và yêu cầu cao của ngành sư phạm.
Phương thức xét tuyển dựa trên kết quả học tập cấp THPT, thường được gọi là xét tuyển học bạ, cũng được điều chỉnh theo hướng chặt chẽ hơn nhằm đảm bảo chất lượng đầu vào thực chất. Quy chế mới yêu cầu tổ hợp xét tuyển phải sử dụng điểm trung bình chung kết quả học tập của cả 6 học kỳ ở cấp THPT, bao gồm lớp 10, 11 và 12, với tối thiểu 3 môn học.
Điểm đáng chú ý là trong tổ hợp xét tuyển bắt buộc phải có môn Toán hoặc Ngữ văn, và môn học này phải đóng góp tối thiểu một phần ba trọng số trong tổng điểm xét tuyển. Quy định này được các chuyên gia giáo dục đánh giá cao bởi nó khắc phục được tình trạng học tủ, học lệch và phụ thuộc quá nhiều vào kết quả của một kỳ thi duy nhất, đồng thời đảm bảo thí sinh có nền tảng kiến thức cốt lõi vững chắc trước khi bước vào bậc đại học.
Quy chế tuyển sinh năm 2026 cũng đưa ra những quy định cụ thể về điểm cộng khuyến khích nhằm đảm bảo tính công bằng giữa các thí sinh. Theo đó, tổng các loại điểm cộng bao gồm điểm thưởng, điểm xét thưởng và điểm khuyến khích không được vượt quá 3 điểm theo thang điểm 30, tương đương 10% tổng điểm xét tuyển.
Trong cơ cấu này, điểm thưởng dành cho thí sinh thuộc diện tuyển thẳng nhưng không sử dụng quyền tuyển thẳng dao động từ 0 đến 3 điểm. Điểm xét thưởng áp dụng cho thí sinh có thành tích đặc biệt hoặc năng khiếu nổi trội được giới hạn từ 0 đến 1,5 điểm.
Riêng điểm khuyến khích dành cho thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc các chứng chỉ quốc tế cũng được quy định trong khoảng từ 0 đến 1,5 điểm. Đáng chú ý, chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được sử dụng cho một trong hai mục đích: quy đổi điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hoặc tính điểm khuyến khích, tránh tình trạng trùng lặp khi tính điểm ưu tiên.
Điểm mới cuối cùng mang tính nhân văn và hội nhập trong quy chế tuyển sinh năm 2026 là việc bổ sung đối tượng xét tuyển là học sinh tốt nghiệp trung cấp nghề và người nước ngoài có nhu cầu học tập tại các cơ sở giáo dục đại học Việt Nam. Quy định này không chỉ tạo cơ hội học tập suốt đời cho người học theo các lộ trình đào tạo khác nhau mà còn góp phần quốc tế hóa giáo dục đại học, thu hút nhân tài và sinh viên quốc tế đến với môi trường học thuật Việt Nam.
Các chuyên gia nhận định, việc siết chặt phương thức xét tuyển không nhằm hạn chế cơ hội của thí sinh mà là nâng cao yêu cầu đảm bảo chất lượng đầu vào, đặc biệt với các ngành đặc thù như sư phạm. Khi chuẩn đầu vào được xác lập rõ ràng, minh bạch, các trường đại học sẽ thuận lợi hơn trong tổ chức đào tạo, còn thí sinh có động lực học tập nghiêm túc, toàn diện ngay từ những năm đầu cấp THPT.
THÙY CHI