5 điểm nghẽn khiến tốc độ Internet gia đình bị chậm và giải pháp khắc phục triệt để

2 giờ trướcBài gốc

Tốc độ Internet gia đình thường bị ảnh hưởng bởi 5 điểm nghẽn chính: cáp mạng cũ, thiết bị chuyển mạch lỗi thời, card mạng giới hạn, hiệu suất lưu trữ NAS thấp và gói cước từ nhà cung cấp. Việc xác định đúng nguyên nhân giúp người dùng tối ưu hóa băng thông mà không cần lãng phí chi phí nâng cấp không cần thiết.

Hệ thống mạng gia đình có thể gặp nhiều điểm nghẽn tiềm ẩn từ thiết lập phần cứng

1. Cáp mạng Ethernet lỗi thời

Lần cuối cùng bạn kiểm tra loại cáp Ethernet đang sử dụng là khi nào? Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây chậm mạng. Cáp CAT5 hiện đã quá cũ và dù về lý thuyết có thể hỗ trợ tốc độ gigabit, chúng không đảm bảo sự ổn định cho các kết nối nhanh hơn 100Mb/s.

Nếu bạn đang sử dụng cáp CAT5 hoặc CAT5e để kết nối NAS, máy tính hoặc switch, dây cáp có thể là yếu tố giới hạn khiến mạng không thể hoạt động hết công suất. Hãy kiểm tra ký hiệu in trên vỏ cáp và thay thế bằng các tiêu chuẩn mới hơn như CAT6 để đảm bảo tốc độ truyền tải.

Sử dụng cáp CAT5 là rào cản lớn đối với các mạng có tốc độ trên 100Mb/s

2. Sử dụng Switch 10/100 lỗi thời

Mặc dù ít phổ biến hơn so với cáp cũ, việc tồn tại một switch 10/100 trong hệ thống mạng vẫn là một điểm nghẽn nghiêm trọng. Các thiết bị này thường bị bỏ quên ở các vị trí rìa mạng như gác mái để chạy camera giám sát hoặc được lấy ra dùng tạm khi thiết bị khác bị hỏng.

Việc sử dụng switch 10/100 sẽ ngay lập tức làm chậm tất cả các thiết bị kết nối từ nó xuống mức tối đa 100Mb/s. Vào năm 2026, không có lý do gì để duy trì loại switch này. Bạn nên thay thế chúng bằng switch gigabit hoặc nhanh hơn để đảm bảo toàn bộ hệ thống hoạt động đồng bộ.

Các switch 10/100 cũ cần được thay thế bằng chuẩn gigabit để tối ưu hiệu suất

3. Card mạng trên máy tính không đủ nhanh

Hầu hết các máy tính hiện đại đều trang bị card mạng gigabit, nhưng không phải thiết bị nào cũng hỗ trợ mạng đa gigabit (multi-gigabit). Nếu bạn đã nâng cấp mạng nhà mình lên chuẩn 2.5Gb/s hoặc cao hơn nhưng tốc độ truyền tải vẫn kẹt ở mức 1Gb/s, vấn đề có thể nằm ở card mạng.

Một số thiết bị NAS có thể có nhiều cổng Ethernet với tốc độ khác nhau (ví dụ một cổng 1Gb/s và một cổng 2.5Gb/s). Nếu cắm nhầm vào cổng tốc độ thấp, hiệu suất sẽ bị giới hạn. Giải pháp là nâng cấp card Ethernet PCIe cho máy bàn hoặc sử dụng bộ chuyển đổi USB-C sang Ethernet 2.5Gb/s cho laptop với chi phí khá phải chăng, chỉ từ 20 đến 30 USD.

Nâng cấp card mạng là cần thiết khi triển khai hệ thống mạng đa gigabit

4. Hệ thống lưu trữ không đáp ứng tốc độ mạng

Tốc độ truyền tải file không chỉ phụ thuộc vào đường truyền mà còn do tốc độ đọc/ghi của ổ cứng. Nếu bạn sử dụng các ổ cứng HDD chậm trong cấu hình RAID 1 trên NAS, tốc độ thực tế chỉ đạt khoảng 100MB/s. Con số này có thể làm đầy băng thông của kết nối gigabit nhưng sẽ gây nghẽn trên kết nối 2.5Gb/s.

Để khắc phục, bạn có thể thiết lập bộ nhớ đệm SSD (SSD cache) cho hệ thống NAS. SSD sẽ tiếp nhận các file truyền đến trước với tốc độ cao, sau đó NAS sẽ tự động chuyển dữ liệu từ SSD sang mảng ổ cứng HDD sau. Cách làm này giúp duy trì tốc độ truyền tải tối đa trên mạng nội bộ.

Cấu hình bộ nhớ đệm SSD là giải pháp hiệu quả để tăng tốc độ cho NAS

5. Giới hạn từ gói cước Internet (ISP)

Cần phân biệt rõ giữa mạng nội bộ và mạng Internet bên ngoài. Bạn có thể sở hữu hệ thống mạng nội bộ 2.5Gb/s cực nhanh để truyền file giữa các máy tính, nhưng nếu gói cước Internet chỉ có tốc độ 300Mb/s, các hoạt động như tải game từ Steam hay xem phim trực tuyến vẫn bị giới hạn ở mức 300Mb/s.

Sự chênh lệch giữa tốc độ tải lên và tải xuống của nhà cung cấp dịch vụ Internet cũng là một yếu tố cần lưu ý. Nếu muốn tốc độ tải xuống từ Internet nhanh hơn để tận dụng phần cứng cao cấp, giải pháp duy nhất là nâng cấp gói cước dịch vụ từ nhà cung cấp.