5 nguyên tắc sống còn khi giải nhiệt mùa hè để tránh sốc nhiệt, đột quỵ

2 giờ trướcBài gốc

Nắng nóng, người dân và du khách đổ ra biển Đà Nẵng để giải nhiệt.

Cấp cứu vì thói quen tưởng vô hại

Từ cuối tháng 4 đến tháng 8 hằng năm, du lịch biển bước vào cao điểm trên cả nước, với các bãi tắm tại Hạ Long, Đà Nẵng, Nha Trang, Phú Quốc… ken dày du khách trong điều kiện nền nhiệt nhiều nơi vượt 37–39°C.

Nhưng phía sau những bức ảnh check-in rực nắng là một thực tế ít ai để ý: Khoa cấp cứu tại các bệnh viện lớn luôn tăng áp lực mỗi mùa hè, đặc biệt với các ca đột quỵ và sốc nhiệt liên quan đến thay đổi nhiệt độ đột ngột.

Theo BSCKII Nguyễn Tiến Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ Bệnh viện Bạch Mai, không ít bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nguy kịch chỉ vì một thói quen tưởng vô hại: Tắm ngay sau khi vừa đi ngoài trời nắng gắt.

“Rất nhiều người vừa từ bãi biển, sân thể thao hoặc di chuyển ngoài trời về là lao ngay vào phòng tắm hoặc nhảy xuống nước lạnh. Cơ thể không kịp thích nghi, và tai biến xảy ra chỉ trong vài phút”, bác sĩ cảnh báo.

BSCKII Nguyễn Tiến Dũng lưu ý nắng nóng cực đoan là mối nguy hiểm đặc biệt với nhóm đối tượng dễ bị tổn thương như người cao tuổi, người có nhiều bệnh nền tim mạch, huyết áp, tiểu đường và đặc biệt là người từng có tiền sử đột quỵ.

Cơ chế khiến cơ thể gục ngã

Vấn đề không nằm ở việc tắm, mà nằm ở thời điểm và cách tắm. Khi cơ thể đang ở trạng thái quá nóng, hai cơ chế nguy hiểm có thể đồng thời xảy ra.

Theo BS Dũng, thứ nhất là phản xạ sốc lạnh khiến huyết áp tăng vọt: Khi đi nắng, mạch máu giãn ra để tỏa nhiệt. Nước lạnh đột ngột làm mạch co lại tức thì, kích hoạt hệ thần kinh giao cảm. Hệ quả là huyết áp tăng nhanh, tạo áp lực lớn lên thành mạch và có thể gây vỡ mạch não hoặc nhồi máu não.

Một cơ chế khác là khi máu cô đặc, dễ hình thành cục máu đông: Mất nước do nắng nóng làm tăng độ nhớt của máu. Khi tuần hoàn bị rối loạn bởi thay đổi nhiệt độ đột ngột, nguy cơ hình thành cục máu đông tăng cao, dễ gây tắc mạch não.

Đây chính là lý do nhiều người vẫn khỏe mạnh, thậm chí còn trẻ, nhưng lại đột ngột đổ gục sau khi “tắm cho mát”.

Không chỉ đột quỵ, nhiều nguy cơ rình rập ở bãi biển

BS Dũng cũng lưu ý, ngoài nguy cơ từ việc tắm sai cách, kỳ nghỉ lễ mùa hè còn dễ xảy ra hàng loạt tình huống cấp cứu khác:

– Sốc nhiệt khi phơi nắng quá lâu, đặc biệt ở trẻ em và người cao tuổi

– Đuối nước do bơi khi cơ thể đang mệt, say nắng hoặc uống rượu bia

– Rối loạn điện giải gây chuột rút, ngất xỉu giữa biển

– Tai nạn tim mạch ở người có bệnh nền khi vận động quá sức

Điểm chung của các tình huống này là đều xảy ra rất nhanh, trong khi phần lớn người dân chưa có kỹ năng nhận diện sớm.

Dấu hiệu “vàng” cần nhận diện ngay lập tức

BS Dũng nhấn mạnh: Đột quỵ không cho cơ hội sửa sai. Khi xuất hiện các dấu hiệu sau, cần gọi cấp cứu ngay theo nguyên tắc FAST:

– Méo miệng, lệch mặt

– Yếu hoặc liệt tay chân một bên

– Nói khó, nói ngọng hoặc không hiểu lời

– Thời gian là não: gọi 115 ngay lập tức

Cũng cần cảnh giác với sốc nhiệt khi thấy thân nhiệt trên 40°C, da khô nóng, lú lẫn hoặc co giật.

Số người bị đột quỵ vào cấp cứu tại Trung tâm Đột quỵ dịp lễ, tết luôn cao

5 nguyên tắc sống còn để “giải nhiệt” an toàn

Để tránh biến kỳ nghỉ thành thảm họa sức khỏe, các chuyên gia khuyến cáo cần tuân thủ những nguyên tắc cơ bản nhưng mang tính sống còn:

– Không tắm ngay sau khi đi nắng, cần nghỉ ít nhất 20–30 phút ở nơi thoáng mát

– Làm mát từ từ bằng cách lau người, rửa tay chân trước khi tắm

– Uống đủ nước, bổ sung điện giải nếu hoạt động nhiều ngoài trời

– Tránh nắng gắt từ 10h đến 16h

– Người có bệnh nền phải theo dõi huyết áp và dùng thuốc đúng chỉ định

Thông điệp từ các bác sĩ rất rõ ràng: đột quỵ và sốc nhiệt không phải chuyện hiếm, mà là rủi ro hiện hữu trong mỗi kỳ nghỉ hè. Chỉ một hành động vội vàng – tắm ngay sau khi đi nắng – cũng có thể trở thành “giọt nước tràn ly” với cơ thể.

Thanh Hằng

Nguồn VietTimes : https://viettimes.vn/5-nguyen-tac-song-con-khi-giai-nhiet-mua-he-de-tranh-soc-nhiet-dot-quy-post197054.html