Tuy nhiên, phía sau sự tăng trưởng ấn tượng ấy vẫn còn những trăn trở về bài toán giữ chân du khách, nâng cao mức chi tiêu và xây dựng một hệ sinh thái du lịch thực sự hiện đại, bền vững.
Phần thi gói bánh chưng trong Tuần Văn hóa - Du lịch Đất Tổ năm 2026.
Những ngày diễn ra lễ hội, đô thị Việt Trì gần như không có khoảng lặng. Từ Khu di tích lịch sử Đền Hùng đến Công viên Văn Lang, Quảng trường Hùng Vương hay các tuyến phố trung tâm đều tấp nập dòng người và ngập tràn không khí lễ hội. Các hoạt động văn hóa dân gian, lễ hội đường phố, hội chợ thương mại, trình diễn nghệ thuật, trưng bày sản vật vùng miền... thu hút đông đảo người dân và du khách.
Song thực tế vẫn còn những du khách lựa chọn cách “đi nhanh, về sớm”. Sau khi dâng hương tại Đền Hùng, tham quan một số điểm văn hóa, họ tiếp tục di chuyển sang các địa phương khác hoặc quay về trong ngày. Điều đó cho thấy sức hút về chiều sâu của du lịch chưa tương xứng với tiềm năng.
Du khách Trương Hạ đến từ Hà Nội chia sẻ, gia đình anh rất ấn tượng với quy mô tổ chức lễ hội năm nay cũng như sự thân thiện, văn minh của người dân Đất Tổ. Tuy nhiên, sau khi hoàn thành các hoạt động tâm linh và tham quan một số điểm văn hóa, cả gia đình anh vẫn quyết định tiếp tục hành trình lên Tây Bắc để nghỉ dưỡng.
Theo anh Hạ, điều còn thiếu là những trải nghiệm đủ hấp dẫn để du khách muốn ở lại lâu hơn, đặc biệt là các hoạt động văn hóa, giải trí và dịch vụ về đêm.
Câu chuyện của anh Hạ không phải cá biệt. Trong xu hướng du lịch hiện đại, nhu cầu của du khách không chỉ dừng ở “tham quan” mà chuyển mạnh sang “trải nghiệm”. Họ muốn được hòa mình vào không gian văn hóa bản địa, tận hưởng nhịp sống đô thị, thưởng thức ẩm thực, vui chơi, mua sắm và sử dụng các dịch vụ chất lượng cao. Nói cách khác, du lịch hôm nay không chỉ là điểm đến, mà còn là trải nghiệm tổng thể của cả một đô thị.
Đây cũng là hướng đi đang được nhiều địa phương trong nước theo đuổi khi phát triển mô hình du lịch đô thị. Không gian đô thị hiện đại, văn minh, giàu bản sắc đang dần trở thành sản phẩm du lịch quan trọng, góp phần kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách.
Đối với Phú Thọ, đặc biệt là khu vực Việt Trì, dư địa phát triển theo hướng này còn rất lớn. Là trung tâm lễ hội về với cội nguồn dân tộc Việt Nam, Việt Trì không chỉ sở hữu giá trị lịch sử, văn hóa đặc biệt mà còn có lợi thế về vị trí kết nối vùng trung du và miền núi Bắc Bộ với Thủ đô Hà Nội và các tỉnh Tây Bắc.
Những năm gần đây, diện mạo đô thị Việt Trì đã có nhiều thay đổi tích cực. Hạ tầng giao thông được đầu tư đồng bộ, nhiều tuyến phố được chỉnh trang khang trang, các quảng trường, công viên và không gian công cộng ngày càng hiện đại hơn. Dù vậy, để thực sự trở thành một đô thị du lịch hấp dẫn, Việt Trì cần nhiều hơn những công trình đẹp về hình thức.
Điều du khách cần là một đô thị có hồn, nơi các giá trị văn hóa được hiện diện trong đời sống thường nhật. Đó có thể là những tuyến phố đi bộ mang đậm bản sắc Đất Tổ, các không gian trình diễn hát Xoan về đêm, những khu ẩm thực gắn với văn hóa vùng trung du, các hoạt động trải nghiệm thủ công truyền thống hay hệ thống dịch vụ giải trí hiện đại dành cho nhiều nhóm khách khác nhau...
Trao đổi với phóng viên tại Hội chợ Hùng Vương năm 2026, anh Nguyễn Văn Dũng, một doanh nhân đến từ Nghệ An cho rằng, lợi thế lớn nhất của Phú Thọ chính là chiều sâu văn hóa. Song để biến giá trị đó thành nguồn lực kinh tế cần tư duy phát triển mới, trong đó đô thị đóng vai trò trung tâm kết nối dịch vụ, trải nghiệm và tiêu dùng.
Theo anh Dũng, nhiều địa phương hiện nay không cạnh tranh bằng tài nguyên đơn thuần mà bằng khả năng tổ chức không gian du lịch và chất lượng trải nghiệm. Một đô thị sôi động, hiện đại nhưng vẫn giữ được bản sắc riêng sẽ có sức hút lớn với du khách.
Thực tế cho thấy, bài toán của du lịch Phú Thọ hiện nay không nằm ở số lượng khách. Điều quan trọng hơn là làm sao để du khách ở lại lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn và quay trở lại nhiều lần hơn. Đây cũng là thước đo phản ánh chất lượng tăng trưởng của ngành du lịch trong giai đoạn mới.
Muốn làm được điều đó, trước hết cần tái cấu trúc hệ thống sản phẩm du lịch theo hướng đa dạng và có tính liên kết cao. Du lịch tâm linh cần được kết nối chặt chẽ với du lịch nghỉ dưỡng, du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và du lịch trải nghiệm văn hóa. Các tour tuyến giữa Đền Hùng, Thanh Thủy, Xuân Sơn và các điểm du lịch vùng ven cần được xây dựng đồng bộ hơn thay vì phát triển rời rạc.
Cùng với đó, kinh tế đêm cần được xem là một dư địa tăng trưởng quan trọng. Một khu vực trọng điểm du lịch không thể đóng cửa sau 21 giờ. Các hoạt động biểu diễn nghệ thuật, phố đi bộ, chợ đêm, không gian ẩm thực và dịch vụ giải trí cần được đầu tư bài bản để hình thành nhịp sống du lịch liên tục.
Bên cạnh hạ tầng cứng, yếu tố hạ tầng mềm cũng giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Chất lượng nguồn nhân lực, môi trường du lịch văn minh, chuyển đổi số trong quảng bá và quản lý điểm đến, hệ thống thanh toán thông minh hay khả năng hỗ trợ du khách bằng công nghệ số sẽ quyết định sức cạnh tranh của du lịch địa phương trong tương lai.
Nghị quyết của Trung ương về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn đang mở ra nhiều cơ hội cho các địa phương giàu tiềm năng văn hóa như Phú Thọ. Nhưng cơ hội chỉ thực sự trở thành động lực tăng trưởng khi được cụ thể hóa bằng các chiến lược phát triển dài hạn, đồng bộ và có chiều sâu.
Khi 6,5 triệu lượt khách đã tìm về Đất Tổ, đó không còn đơn thuần là thành công của một mùa lễ hội. Đó còn là tín hiệu cho thấy Phú Thọ đang đứng trước cơ hội lớn để hình thành một đô thị du lịch đặc sắc của vùng trung du Bắc Bộ.
Vấn đề là làm sao để mỗi du khách sau khi hành hương về nguồn cội không chỉ nhớ về Đền Hùng, mà còn nhớ về một nơi đáng sống, đáng trải nghiệm và đáng quay trở lại.
Quang Nam