Mùa lễ hội thường gắn liền với những món ăn đậm đà, nhiều tinh bột và đường bổ sung – các yếu tố có thể khiến đường huyết tăng đột biến, đặc biệt ở người tiền tiểu đường và tiểu đường type 2. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy một số gia vị tự nhiên không chỉ tăng hương vị món ăn mà còn hỗ trợ cải thiện các chỉ số đường huyết, từ glucose lúc đói đến HbA1c.
Nội dung
1. Quế tốt cho kiểm soát đường huyết
2. Gừng
3. Nghệ
4. Thì là đen
5. Nhục đậu khấu
6. Đinh hương – Gia vị thơm mạnh hỗ trợ kiểm soát đường huyết sau ăn
Việc lựa chọn đúng gia vị giúp giảm nhu cầu dùng đường tinh luyện, hỗ trợ độ nhạy insulin, đồng thời góp phần cải thiện chuyển hóa glucose trong bối cảnh ăn uống dễ "quá tay" vào dịp lễ.
Dưới đây là 7 loại gia vị được nghiên cứu nhiều nhất về lợi ích đối với đường huyết, có thể sử dụng linh hoạt trong các món ăn ngày lễ:
1. Quế tốt cho kiểm soát đường huyết
Quế được xem là một trong những gia vị được nghiên cứu nhiều nhất liên quan đến kiểm soát đường huyết. Nhờ vị ngọt tự nhiên, quế giúp giảm nhu cầu sử dụng đường bổ sung trong chế biến thực phẩm.
Các nghiên cứu cho thấy việc bổ sung quế ở người tiền tiểu đường giúp cải thiện dung nạp glucose, ổn định đường huyết lúc đói và cải thiện các chỉ số chuyển hóa. Đáng chú ý, một số kết quả ghi nhận sự cải thiện HbA1c – chỉ số phản ánh mức đường huyết trung bình trong ba tháng, yếu tố quan trọng trong việc làm chậm tiến triển của tiểu đường type 2.
Bổ sung quế ở người tiền tiểu đường giúp ổn định đường huyết và cải thiện các chỉ số chuyển hóa.
2. Gừng
Gừng có mùi thơm nồng, vị cay đặc trưng, thường xuất hiện trong các món mặn, súp, món hầm ngày lễ. Gừng được đánh giá là an toàn cho người mắc tiểu đường khi dùng với lượng thông thường.
Một số nghiên cứu ghi nhận gừng có thể giúp giảm đường huyết lúc đói và cải thiện các chỉ số dài hạn như HbA1c, dù kết quả giữa các nghiên cứu chưa hoàn toàn thống nhất. Các nhà khoa học cũng lưu ý rằng việc sử dụng gừng liều cao dưới dạng thực phẩm chức năng có thể tương tác với thuốc hạ đường huyết, do đó cần thận trọng.
3. Nghệ
Nghệ thuộc họ gừng, thường được sử dụng trong các món cà ri và món mặn truyền thống. Thành phần hoạt tính chính của nghệ là curcumin, một chất chống oxy hóa mạnh. Nhiều nghiên cứu cho thấy curcumin giúp giảm lượng đường huyết lúc đói và cải thiện các chỉ số chuyển hóa.
Ngoài ra, curcumin còn được ghi nhận khả năng cải thiện độ nhạy insulin bằng cách hỗ trợ tế bào hấp thu glucose hiệu quả hơn và giảm viêm – yếu tố then chốt trong tình trạng kháng insulin liên quan đến tăng đường huyết kéo dài.
Nghệ được nghiên cứu nhiều nhất về lợi ích đối với đường huyết, có thể sử dụng linh hoạt trong các món ăn ngày lễ.
4. Thì là đen
Hạt thì là đen là gia vị phổ biến trong ẩm thực với thành phần hoạt tính sinh học quan trọng nhất của thì là đen là thymoquinone. Các thử nghiệm trên người và động vật cho thấy thì là đen giúp giảm đáng kể đường huyết và HbA1c, đồng thời cải thiện tiết insulin của tuyến tụy, tăng hấp thu glucose và giảm stress oxy hóa.
Trong nghiên cứu lâm sàng về chế độ ăn Địa Trung Hải, thì là đen là một trong những gia vị cho thấy tác động giảm đường huyết lúc đói rõ rệt nhất. Tuy nhiên, một phần bằng chứng hiện vẫn dựa trên nghiên cứu động vật và cần thêm dữ liệu trên người.
5. Nhục đậu khấu
Nhục đậu khấu có hương vị ấm, ngọt béo và mùi gỗ nhẹ, thường xuất hiện trong các món nướng, bánh sữa trứng và đồ tráng miệng ngày lễ. Phần lớn các nghiên cứu về nhục đậu khấu và đường huyết hiện nay đến từ thử nghiệm trên động vật.
Các kết quả cho thấy nhục đậu khấu có thể giảm hơn 50% lượng đường trong máu, giảm stress oxy hóa, đồng thời cải thiện HbA1c và nồng độ insulin. Dù triển vọng tích cực, các chuyên gia nhấn mạnh cần thêm nghiên cứu trên người để xác nhận hiệu quả này.
6. Đinh hương – Gia vị thơm mạnh hỗ trợ kiểm soát đường huyết sau ăn
Đinh hương là một trong những gia vị có mùi thơm mạnh nhất, thường được dùng trong các món thịt, cà ri, trái cây hầm và bánh nướng. Dù dữ liệu trên người còn hạn chế, một nghiên cứu nhỏ cho thấy bổ sung đinh hương trong 12 ngày giúp giảm đáng kể đường huyết sau ăn và hiệu quả này kéo dài đến 30 ngày.
Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cũng phát hiện hợp chất trong đinh hương có khả năng ức chế enzyme tiêu hóa carbohydrate, góp phần làm chậm quá trình hấp thu glucose sau bữa ăn.
Trong bối cảnh mùa lễ hội với nhiều bữa ăn giàu năng lượng, việc sử dụng hợp lý các loại gia vị tự nhiên vừa tăng hương vị món ăn, vừa hỗ trợ kiểm soát đường huyết. Các bằng chứng khoa học hiện có cho thấy gia vị không chỉ là yếu tố ẩm thực, mà còn đóng vai trò nhất định trong sức khỏe chuyển hóa khi được sử dụng đúng cách.
DS. Hải Sơn