Đội tuyển Anh đang đứng trước ngưỡng cửa của một kỷ nguyên mới khi HLV Thomas Tuchel chuẩn bị công bố danh sách 26 tuyển thủ tham dự World Cup 2026. Trong khi Harry Maguire đã được xác nhận là cái tên vắng mặt đáng tiếc nhất ở đợt triệu tập này, lịch sử bóng đá xứ sở sương mù từng chứng kiến những quyết định nhân sự còn gây tranh cãi hơn gấp bội. Những ngôi sao lừng lẫy, những người tưởng như là "bất khả xâm phạm", đã bị gạch tên ngay trước giờ bóng lăn, để lại những di sản đầy nuối tiếc.
Sự nghiệt ngã của bóng đá đỉnh cao thập niên 90
Năm 1990, quyết định của HLV Bobby Robson khi gạch tên Tony Adams để nhường chỗ cho Mark Wright đã gây chấn động Arsenal và giới mộ điệu. Khi đó, Adams mới 21 tuổi nhưng đã bộc lộ tố chất thủ lĩnh thiên bẩm. Dù Tam Sư sau đó tiến vào tới tận bán kết, nhưng cú sốc bị loại đã trở thành động lực để Adams trở lại mạnh mẽ hơn, trở thành cầu thủ duy nhất khoác áo tuyển Anh tại các giải đấu lớn trong suốt ba thập kỷ.
Tám năm sau, kịch bản tương tự lặp lại nhưng mang sắc thái bi kịch hơn với Paul Gascoigne. Việc HLV Glenn Hoddle loại "Gazza" khỏi World Cup 1998 tại Pháp là một trong những khoảnh khắc gây tranh cãi nhất lịch sử thể thao Anh. Dù là linh hồn của đội bóng tại Italia 90, Gascoigne lúc này sa sút do các vấn đề ngoài sân cỏ. Hoddle khi đó đã thẳng thắn thừa nhận rằng thể lực của cậu học trò không đạt yêu cầu và tinh thần hoàn toàn bất ổn để đối mặt với áp lực World Cup.
Nghịch lý Matt Le Tissier và sự bảo thủ của Eriksson
Cũng trong năm 1998, Matt Le Tissier – người sở hữu phong độ hủy diệt với 55 bàn thắng trong 2 mùa giải cho Southampton – đã bị bỏ rơi. Hoddle ưu tiên các tiền vệ có khả năng hỗ trợ phòng ngự đa năng, một quyết định mà Le Tissier tin rằng có căn nguyên từ việc ông từng từ chối gia nhập Chelsea. Sự vắng mặt của một nghệ sĩ sân cỏ như Le Tissier vẫn luôn là dấu hỏi lớn về tính hiệu quả trong triết lý bóng đá của Anh thời bấy giờ.
Đến kỳ World Cup 2002, HLV Sven-Goran Eriksson lại gây khó hiểu khi ngó lơ Steve McManaman, bất chấp cuộc khủng hoảng nhân sự tuyến giữa do chấn thương. Ngay cả huyền thoại Zinedine Zidane cũng phải lên tiếng khuyên Eriksson nên triệu tập đồng đội của mình tại Real Madrid, nhưng vị chiến lược gia người Thụy Điển vẫn giữ vững quan điểm, một quyết định mà sau này giới chuyên môn đánh giá là đã lãng phí một tài năng đang ở độ chín sự nghiệp.
Cuộc hoán đổi lịch sử giữa Defoe và Walcott
Năm 2006 chứng kiến một trong những canh bạc lớn nhất lịch sử World Cup. HLV Eriksson quyết định triệu tập cầu thủ 17 tuổi Theo Walcott – người thậm chí chưa từng đá chính cho tuyển Anh – và gạch tên Jermain Defoe đầy kinh nghiệm. Defoe, người đã đóng góp quan trọng ở vòng loại, thừa nhận anh không thể hiểu nổi quyết định này.
Walcott được triệu tập khi chưa có kinh nghiệm.
Đáng chú ý, chính Theo Walcott sau này lại trở thành nạn nhân của sự khắc nghiệt. Năm 2010, dù là trụ cột ở vòng loại dưới thời Fabio Capello, ngôi sao của Arsenal lại bị loại ngay trước thềm giải đấu tại Nam Phi do những lo ngại về tiền sử chấn thương suốt mùa giải đó. Sự nghiệp của Walcott tại World Cup là một vòng lặp của những điều bất ngờ: được gọi khi chưa sẵn sàng và bị loại khi đang ở đỉnh cao.
Lời chia tay cay đắng của Ashley Cole
Năm 2014, HLV Roy Hodgson quyết tâm thực hiện một cuộc cách mạng trẻ hóa đội hình cho chiến dịch tại Brazil. Nạn nhân lớn nhất của kế hoạch này chính là hậu vệ trái lừng danh Ashley Cole. Hodgson ưu tiên sức trẻ của Luke Shaw, dẫn đến việc Cole lập tức tuyên bố giã từ sự nghiệp quốc tế trong sự bất mãn. Tuy nhiên, kế hoạch trẻ hóa của Hodgson đã thất bại thảm hại khi Tam Sư bị loại ngay từ vòng bảng.
Ashley Cole từ giã tuyển Anh sau khi bị gạch tên khỏi World Cup.
Những bài học từ quá khứ cho thấy, việc chọn lựa nhân sự cho World Cup không bao giờ chỉ thuần túy là vấn đề chuyên môn. Đó là sự cân bằng mong manh giữa phong độ, kinh nghiệm và tầm nhìn chiến thuật. Với Thomas Tuchel hiện tại, mỗi quyết định gạch tên đều có thể trở thành một chương mới trong cuốn biên niên sử đầy thăng trầm của bóng đá Anh.
Tuệ Nhân