Australia đã ban hành lệnh cấm sử dụng mạng xã hội đối với thanh thiếu niên từ tháng 12/2025. Ảnh: Kansas Reflector
Khi ngày càng nhiều quốc gia cân nhắc áp đặt lệnh cấm mạng xã hội đối với thanh thiếu niên nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực của tương tác trực tuyến, cơ quan quản lý an toàn mạng của Australia (eSafety Commissioner) vừa công bố báo cáo lớn đầu tiên về hiệu quả của các hạn chế mới.
Theo đó, báo cáo về việc thực thi lệnh cấm mạng xã hội đối với trẻ dưới 16 tuổi ở Australia cho thấy những kết quả trái chiều. Dù hàng triệu tài khoản đã bị xóa hoặc hạn chế, thực tế cho thấy việc cấm hoàn toàn người dùng trẻ tuổi gần như không khả thi.
Hàng triệu tài khoản bị xử lý, nhưng chưa chặn được truy cập
Theo báo cáo của cơ quan quản lý an toàn mạng Australia, khoảng 4,7 triệu tài khoản mạng xã hội của trẻ dưới 16 tuổi đã bị xóa, vô hiệu hóa hoặc áp dụng các biện pháp hạn chế kể từ khi luật có hiệu lực vào tháng 12/2025. Bên cạnh đó, hơn 310.000 trẻ em bị ngăn truy cập vào các nền tảng.
Trong bối cảnh dân số Australia chỉ khoảng 28 triệu người, đây là con số đáng kể, từng được chính phủ xem là bằng chứng cho hiệu quả ban đầu của chính sách.
Tuy nhiên, cơ quan này nhấn mạnh rằng con số 4,7 triệu chỉ phản ánh số lượng tài khoản bị xử lý, không phải số người dùng thực sự bị mất quyền truy cập. Điều này đồng nghĩa, nhiều trẻ em vẫn có thể tiếp tục sử dụng mạng xã hội bằng các cách khác.
“Lách luật” phổ biến, 70% trẻ vẫn dùng mạng xã hội
Khảo sát với 898 phụ huynh có con từ 8 đến 15 tuổi cho thấy 70% trẻ vẫn đang “online” - truy cập và sử dụng các ứng dụng mạng xã hội bình thường, bất chấp lệnh cấm.
Thực tế này phản ánh khả năng thích nghi nhanh của người dùng trẻ, khi các em có thể dễ dàng tạo tài khoản mới hoặc sử dụng các phương thức khác để vượt qua rào cản kỹ thuật.
Đáng chú ý, 66,8% phụ huynh cho biết nền tảng chưa từng yêu cầu con họ xác minh độ tuổi - một trong những khâu then chốt để thực thi quy định.
Không chỉ vậy, số lượng báo cáo về các nội dung gây hại do trẻ dưới 16 tuổi gửi tới cơ quan quản lý an toàn mạng Australia không hề giảm, cho thấy mức độ tiếp xúc với rủi ro trực tuyến vẫn giữ nguyên.
Hiệu quả chính sách bị đặt dấu hỏi
Những dữ liệu trên cho thấy cách tiếp cận của Australia đang đối mặt với nhiều thách thức. Các con số “ấn tượng” về số tài khoản bị xử lý có thể gây hiểu nhầm, khi thực tế người dùng trẻ vẫn duy trì được sự hiện diện trên không gian mạng.
Trước đó, nhiều chuyên gia đã cảnh báo rằng các lệnh cấm toàn diện khó đạt hiệu quả như kỳ vọng. Thay vào đó, họ đề xuất tăng cường giáo dục kỹ năng số để giúp thanh thiếu niên tự bảo vệ mình trong môi trường trực tuyến.
Lập luận này dựa trên thực tế rằng tương tác trực tuyến hiện đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống xã hội của giới trẻ, và xu hướng này khó có thể đảo ngược.
Siết chặt thực thi, nhưng còn nhiều thách thức
Phản hồi báo cáo, đại diện cơ quan quản lý an toàn mạng Australia cho biết sẽ tăng cường giám sát việc tuân thủ của các nền tảng, đồng thời xem xét áp dụng các biện pháp mạnh hơn vào giữa năm nay.
Các nền tảng mạng xã hội có thể đối mặt với các khoản phạt nếu không đáp ứng yêu cầu. Tuy nhiên, quy định hiện hành vẫn cho phép một mức độ linh hoạt trong diễn giải và thực thi, có thể khiến việc xử lý vi phạm gặp khó khăn về pháp lý.
Dù vậy, cơ quan quản lý Australia khẳng định sẽ tiếp tục hành động nhằm siết chặt kỷ cương và nâng cao hiệu quả của chính sách.
Bài toán chưa có lời giải
Câu chuyện tại Australia cho thấy một thực tế phức tạp: trong kỷ nguyên số, việc kiểm soát hoàn toàn hành vi trực tuyến của thanh thiếu niên là thách thức lớn.
Lệnh cấm có thể tạo ra rào cản ban đầu, nhưng nếu thiếu cơ chế thực thi hiệu quả và giải pháp bổ trợ như giáo dục kỹ năng số, mục tiêu bảo vệ người dùng trẻ tuổi khó có thể đạt được một cách bền vững.
Hồng Nhung