8 giờ phẫu thuật giữ lại cổ chân cho bé gái mắc ung thư sụn

4 giờ trướcBài gốc

Ngày 26-2, Bệnh viện Nhi Trung ương (Hà Nội) cho biết vừa thực hiện thành công ca phẫu thuật phức tạp ghép chỏm xương mác có cuống mạch, tái tạo nguyên vẹn mắt cá chân cho bé gái 8 tuổi mắc ung thư sụn ác tính.

Tái phát khối u ác tính ở vị trí nguy hiểm

Bé N (8 tuổi, ngụ Hà Nội) được gia đình phát hiện có bất thường ở chân trái từ năm 4 tuổi với triệu chứng sưng vùng mắt cá chân. Ban đầu, gia đình cho rằng bé bị ngã trong lúc vui chơi nên chỉ xoa dầu và theo dõi tại nhà.

Tuy nhiên, tình trạng không thuyên giảm. Khi đưa đến bệnh viện thăm khám, bé được chẩn đoán mắc u đầu dưới xương mác chân trái. Sau khi được phẫu thuật lấy khối u và làm giải phẫu bệnh, sức khỏe của bé ổn định, có thể sinh hoạt và vui chơi bình thường nhưng quá trình tái khám định kỳ sau đó lại bị gián đoạn.

TS.BS Hoàng Hải Đức thăm khám bệnh nhi sau phẫu thuật. Ảnh: BVCC

Trở lại bệnh viện với tình trạng chân trái bất ngờ sưng to, đau đớn nhiều và đi lại khó khăn, bệnh nhi lập tức được chỉ định làm các kiểm tra chuyên sâu. Kết quả thăm khám và chẩn đoán hình ảnh cho thấy khối u Chondrosarcoma (u sụn ác tính) đã tái phát ở đầu dưới xương mác bên trái.

Khối u có kích thước lớn, gây tổn thương toàn bộ mắt cá ngoài và chèn ép sát các cấu trúc mạch máu, thần kinh quan trọng ở vùng cổ chân. Rất may mắn, bệnh chưa di căn sang các cơ quan khác.

Các bác sĩ Bệnh viện Nhi Trung ương đã tiến hành phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ khối u theo nguyên tắc ung thư xương. Kết quả giải phẫu bệnh cho thấy diện cắt âm tính (R0), đây là điều kiện then chốt giúp giảm thiểu nguy cơ tái phát tại chỗ cho bệnh nhi.

Ca phẫu thuật vi phẫu đặc biệt kéo dài 8 giờ

Sau khi tiến hành hội chẩn liên chuyên khoa, các bác sĩ đã quyết định lựa chọn phương pháp ghép chỏm xương mác có cuống mạch (vạt xương - vi phẫu).

Cụ thể, cuống mạch nuôi là động mạch chày trước, kèm theo đảo da để che phủ phần khuyết da ở nơi nhận. Phương pháp này mang theo hệ mạch nuôi giúp đảm bảo khả năng sống của vạt ghép bao gồm xương, sụn, mô mềm và đặc biệt quan trọng đối với trẻ em vì giúp duy trì tiềm năng tăng trưởng của sụn ở đầu xương. Đây là một ca phẫu thuật tái tạo và bảo tồn chi vô cùng thách thức, tiềm ẩn nguy cơ tổn thương mạch máu và thần kinh, có thể dẫn đến yếu liệt chi sau mổ.

TS.BS Hoàng Hải Đức đánh giá tổn thương ung thư sụn trước phẫu thuật. Ảnh: BVCC

TS.BS Hoàng Hải Đức, Trưởng khoa Chỉnh hình - Bệnh viện Nhi Trung ương, cho biết điểm khó nhất của ca phẫu thuật không nằm ở việc ghép xương đơn thuần mà là tái tạo một cấu trúc chịu lực, giữ trục và giữ vững cổ chân cho bệnh nhi còn nhỏ tuổi.

Quá trình phẫu thuật phải đồng thời giải quyết khuyết hổng xương sau khi cắt u, xử lý phần khuyết da do cắt rộng và thực hiện vi phẫu nối mạch trên hệ thống mạch máu rất nhỏ của trẻ.

Thao tác lấy vạt chỏm xương mác có cuống mạch để làm vật liệu ghép đòi hỏi sự bóc tách vô cùng tinh tế nhằm bảo tồn thần kinh mác chung và tối ưu hóa lượng máu nuôi vạt. Khâu cố định xương phải đảm bảo đủ độ vững chắc nhưng tuyệt đối không được làm tổn hại đến sụn tăng trưởng.

"Đối với trẻ 8 tuổi, nếu mắt cá ngoài không được tái tạo đúng cấu trúc, nguy cơ mất vững và lệch trục dạng valgus (vẹo ngoài) sẽ tăng dần theo thời gian phát triển, dẫn đến đau đớn, hạn chế vận động và buộc phải can thiệp chỉnh trục nhiều lần về sau", bác sĩ Đức nhấn mạnh.

Ca đại phẫu kéo dài liên tục 8 giờ và là ca phẫu thuật đầu tiên áp dụng kỹ thuật này được triển khai tại Bệnh viện Nhi Trung ương. Các bác sĩ phải cắt bỏ khối u theo nguyên tắc en bloc (lấy trọn khối tổn thương cùng diện an toàn ung thư học) trong khi vẫn phải bảo tồn tối đa hệ thống mạch máu, thần kinh và các cấu trúc phần mềm quan trọng quanh cổ chân.

Song song đó, ê-kíp lấy vạt chỏm xương mác kèm đảo da có cuống mạch nuôi từ chân đối diện để chuyển sang chi bệnh. Công đoạn này đòi hỏi sự kiểm soát chính xác về chiều dài cuống mạch, hướng xoay, độ tưới máu cùng kỹ thuật nối vi phẫu đỉnh cao để xương ghép có thể sống tốt.

"Bước khó nhất là tái tạo cấu trúc mắt cá ngoài và hệ thống dây chằng cổ chân để phục hồi hình thái giải phẫu, duy trì độ vững khớp và đảm bảo chức năng vận động lâu dài", bác sĩ Đức cho biết thêm.

Bệnh nhi được kiểm tra mức độ hồi phục tại khoa Phục hồi chức năng. Ảnh: BVCC

Sau 2 tuần phẫu thuật, bệnh nhi đã phục hồi tích cực và được xuất viện. Vạt da ghép hồng ấm, xương ghép định hình đúng giải phẫu, 2 chi được tưới máu ổn định và khả năng vận động cảm giác các ngón chân đều hoạt động tốt. Những dấu hiệu này khẳng định toàn bộ các cấu trúc quan trọng đã được bảo tồn và tái tạo thành công, bệnh nhi cũng không cần chỉ định hóa trị bổ sung.

Đối với đội ngũ y bác sĩ Bệnh viện Nhi Trung ương, thành công của ca mổ không chỉ là một dấu mốc quan trọng về mặt chuyên môn kỹ thuật mà còn mở ra cơ hội cứu chi, giữ khớp và bảo tồn khả năng vận động cho nhiều trường hợp u xương vùng cổ chân ở các bệnh nhi khác.

Việc giữ lại đôi chân cho một đứa trẻ không chỉ mang ý nghĩa y khoa đơn thuần mà còn là hành trình giành giật lại cơ hội sống trọn vẹn và tương lai tươi sáng cho các em.

THANH THANH

Nguồn PLO : https://plo.vn/8-gio-phau-thuat-giu-lai-co-chan-cho-be-gai-mac-ung-thu-sun-post897006.html