Ách tắc kiểm nghiệm, giá sầu riêng ở Đồng Tháp giảm mạnh

3 giờ trướcBài gốc

GIÁ SẦU RIÊNG RI 6 THẤP NHẤT TỪ TRƯỚC ĐẾN NAY

Theo ghi nhận, những ngày gần đây, giá sầu riêng Ri 6 trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp bất ngờ giảm sâu. Gia đình chị Trần Thị Xuân Đào (xã Hiệp Đức, tỉnh Đồng Tháp) trồng hơn 1 ha sầu riêng. Một số diện tích sầu riêng Monthong (Thái) được xử lý vụ nghịch. Riêng 3 công Ri 6 được gia đình chị để trái mùa thuận.

Giá sầu riêng Ri 6 xuống thấp khiến nhà vườn khó khăn.

Chị Đào chia sẻ: “Vườn sầu riêng Ri 6 của nhà tôi nửa tháng nữa là thu hoạch, ước được khoảng 2 tấn. Tuy nhiên, mấy ngày qua nghe giá sầu riêng Ri 6 quá thấp nên tôi đang rất lo; giá bán xô chỉ có khoảng 30.000 đồng/kg. Từ lúc trồng sầu riêng đến nay, tôi chưa thấy giá thấp như vậy bao giờ”.

Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp Mỹ Lợi A (xã Mỹ Lợi, tỉnh Đồng Tháp) sản xuất hơn 271 ha, trong đó khoảng 90% canh tác sầu riêng.

Ông Lê Hồng Hải, Phó Giám đốc HTX Nông nghiệp Mỹ Lợi A cho biết, tại địa phương, sầu riêng đang bước vào mùa thuận. Tuy nhiên, giá sầu riêng Ri 6 hiện chỉ nằm ở mức hơn 30.000 đồng/kg; một số vườn bán với giá dưới 30.000 đồng/kg, nên gặp nhiều khó khăn. Mọi năm, thời điểm này, sầu riêng có giá tốt.

Theo anh Huỳnh Thanh Nhã, thương lái thu mua sầu riêng tại xã Hội Cư, tỉnh Đồng Tháp, hiện sầu riêng Ri 6 tại vườn có giá khoảng 25.000 đồng/kg, tại vựa khoảng 40.000 đồng. Theo anh Nhã, khoảng 2 - 3 ngày qua, giá sầu riêng Ri 6 bất ngờ giảm mạnh. Nguyên nhân là do các phòng kiểm nghiệm Cadimi và Vàng O tạm ngừng nhận mẫu dẫn đến các kho không thu mua. Đối với các nhà vườn đã nhận tiền cọc, nếu không giảm giá thì thương lái không cắt.

Anh Nhã chia sẻ: “Năm rồi, thời điểm này, sầu riêng Ri 6 nằm ở mức 55.000 - 60.000 đồng/kg, nhưng năm nay lại giảm hơn một nửa. Đây là mức giá thấp nhất từ trước đến nay. Thời điểm này, sầu riêng Ri 6 bước vào đầu mùa thuận. Tuy nhiên, do phòng test tạm ngừng nên nhiều kho đóng cửa, chỉ lấy số lượng đủ rồi ngưng “ăn hàng”.

Hiện mỗi ngày, các kho báo giá từ rất sớm. Thương lái khi cắt sầu riêng phải gọi báo số lượng với kho; nếu không thông báo thì kho không nhận hàng, phải bán cho các cơ sở tách múi với giá thấp hơn. Đợt này nhà vườn, thương lái đều điêu đứng, nhưng thiệt nhất vẫn là nhà vườn”.

Ông Võ Tấn Lợi, Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng tỉnh Đồng Tháp cho biết, khoảng 1 tuần qua, giá sầu riêng Ri 6 liên tục giảm. Hiện sầu riêng Ri 6 tại vườn có giá khoảng 35.000 đồng/kg trở xuống, loại xấu 30.000 đồng/kg. Các vựa thông báo với doanh nghiệp rằng phòng test đã đóng cửa hết nên ngưng thu mua.

Theo ông Lợi, hiện nay, sầu riêng chuẩn bị vào đợt thu hoạch rộ vụ thuận. Một số vườn đã bắt đầu thu hoạch. Mỗi kg sầu riêng, nhà vườn cho biết chi phí lên đến khoảng 40.000 đồng. Trong khi chi phí đầu vào tăng cao, với giá bán này, nhà vườn trồng sầu riêng đang thua lỗ.

Ông Lợi cho biết thêm: “Hiện nay, giá cả và tiêu thụ sầu riêng thắng hay thua nằm ở phòng test. Phòng test đang là khâu quyết định; nếu mở cửa thì doanh nghiệp làm lại, khi đó giá mới nhích lên từ từ. Với tình hình này, người dân trồng sầu riêng bị thiệt nhất. Chúng tôi đã phản ánh nhiều lần nhưng phòng test cứ vậy nên doanh nghiệp cũng không biết đường mà xoay trở. Cách nay khoảng 10 ngày, khi UBND tỉnh Đồng Tháp tổ chức cuộc họp về tình hình tiêu thụ mít, sầu riêng, có 2 phòng test tại TP. Hồ Chí Minh và TP. Cần Thơ tham dự. Tôi đã đề nghị các phòng test nếu có tạm ngừng hay bảo trì máy móc, cần thông báo trước cho doanh nghiệp một tuần để có sự chuẩn bị. Phòng test hôm nay thông báo mà ngày mai lại đóng cửa ngay thì doanh nghiệp không thể trở tay kịp, bởi hàng đã mua hết rồi. Hôm đó, tôi phản ánh như vậy, các phòng test không có trả lời gì”.

GIẢI PHÁP NÀO CHO NGÀNH HÀNG SẦU RIÊNG?

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) tỉnh Đồng Tháp, toàn tỉnh hiện có hơn 134.900 ha cây ăn trái, với sản lượng trên 2,5 triệu tấn. Trong đó, sầu riêng có diện tích hơn 32.000 ha, sản lượng hơn 556.000 tấn. Toàn tỉnh có hơn 1.100 mã số vùng trồng (MSVT), trong đó, sầu riêng 350 mã số (khoảng 13.680 ha); 496 nhà đóng gói trái cây, trong đó có 111 nhà đóng gói sầu riêng (trong đó có 80 nhà đóng gói bị tạm dừng).

Ách tắc ở khâu kiểm nghiệm đang là rào cản lớn nhất trong tiêu thụ sầu riêng.

Tại Hội thảo Phát triển sản xuất, chế biến và tiêu thụ theo chuỗi giá trị ngành hàng mít, sầu riêng do UBND tỉnh Đồng Tháp tổ chức mới đây, các ngành chuyên môn và Hiệp hội Sầu riêng, doanh nghiệp đã chỉ ra những “điểm nghẽn” trong sản xuất và tiêu thụ sầu riêng, mít. Đồng thời, đã trao đổi, đề xuất nhiều ý kiến để phát triển bền vững ngành hàng mít, sầu riêng.

Theo Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật - Sở NN&MT tỉnh Đồng Tháp Trần Thanh Tâm, cách nay hơn 1 tháng, từ ngày 10 đến 25-3, tình hình tiêu thụ sầu riêng, mít rất khó khăn. Việc thu mua sầu riêng, mít xuất sang Trung Quốc diễn ra bình thường, nhưng lùi thời gian thu hoạch 2 - 7 ngày do chờ lịch kiểm nghiệm.

Từ ngày 26 đến 30-3, thương lái xin dời lịch thu hoạch đối với hàng xuất khẩu sang Trung Quốc; các thị trường khác vẫn tiêu thụ ổn định. Sau đó, tình hình có trở lại bình thường, nhưng chưa thuận lợi như trước đây.

Việc tiêu thụ khó khăn là do thiếu cơ sở kiểm nghiệm. Nhiều đơn vị dừng nhận mẫu do quá tải, bảo trì dẫn đến ùn tắc kiểm nghiệm từ ngày 10-3 đến 25-3. Đến giữa tháng 4-2026, cả nước có 13 cơ sở kiểm nghiệm Cadimi và 17 cơ sở kiểm nghiệm Vàng O được phía Trung Quốc phê duyệt. Khi tiến hành thu mua, doanh nghiệp phải đặt lịch cho các phòng kiểm nghiệm từ 7 - 10 ngày. Khi phòng test nhận lịch, các vựa mới tiến hành thu mua.

Ngoài ra, các phòng kiểm nghiệm cũng yêu cầu các cơ sở đóng gói cung cấp hồ sơ phức tạp, nhiều ràng buộc. Nhiều cơ sở đóng gói không kịp bổ sung giấy tờ (đặc biệt giấy an toàn thực phẩm, MSVT, truy xuất nguồn gốc…). Điều này gây khó khăn, chậm trễ xuất khẩu sầu riêng và mít sang Trung Quốc.

Bên cạnh đó, công tác quản lý MSVT và cơ sở đóng gói còn hạn chế, cạnh tranh từ sầu riêng Thái Lan cũng là nguyên nhân ảnh hưởng đến tình hình tiêu thụ mít, sầu riêng. Song năng lực kiểm nghiệm hiện là “điểm nghẽn” lớn nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ xuất khẩu sầu riêng, mít sang Trung Quốc.

Theo Sở NN&MT, để tháo gỡ khó khăn trong xuất khẩu sầu riêng, địa phương đề nghị Bộ NN&MT đàm phán với phía Trung Quốc để đẩy nhanh phê duyệt thêm phòng kiểm nghiệm (đã gửi hồ sơ). Đồng thời, xem xét chấp thuận kết quả kiểm nghiệm của Việt Nam mà các phòng này đã được Bộ NN&MT chỉ định đủ điều kiện theo quy định của Việt Nam, nhằm giảm áp lực quá tải đối với các phòng kiểm nghiệm hiện đang được chấp thuận. Đồng thời, điều chỉnh cơ chế hậu kiểm linh hoạt hơn, tránh đình chỉ do sai lệch đơn lẻ.

Ngành NN&MT cũng đề nghị UBND tỉnh xem xét đầu tư nâng cấp năng lực kiểm nghiệm Cadimi và Vàng O cho Trung tâm Nghiên cứu ứng dụng và Dịch vụ khoa học công nghệ - Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đồng Tháp nhằm sớm chủ động năng lực kiểm nghiệm phục vụ xuất khẩu trái cây trên địa bàn tỉnh.

Để hướng đến sản xuất và xuất khẩu sầu riêng bền vững, thời gian qua, ngành Nông nghiệp tập trung triển khai các giải pháp khắc phục tồn dư Cadimi. Trong đó, ngành Nông nghiệp xây dựng các mô hình khắc phục vùng trồng sầu riêng bị nhiễm Cadimi. Qua kết quả của các chỉ tiêu theo dõi cho thấy, sử dụng phân hữu cơ kết hợp với chế phẩm sinh học, Biochar có chỉ tiêu phân tích trên đất, lá và trái đều giảm.

Theo Sở NN&MT tỉnh Đồng Tháp, định hướng đến năm 2030, diện tích sầu riêng của toàn tỉnh đạt 38.290 ha. Để phát triển bền vững ngành hàng sầu riêng, trước mắt, ngành Nông nghiệp khuyến cáo nông dân kiểm soát phân bón, nước tưới (tránh nguồn có Cadimi) nhằm giảm nguồn Cadimi đầu vào.

Đồng thời, bón vôi, hữu cơ, VSV, Biochar, bổ sung Zn, Si nhằm nâng độ pH, hạn chế cây hấp thu Cadimi. Một trong những giải pháp trọng tâm là kiểm nghiệm đất - trái, phân loại vườn nhằm tránh lô hàng bị trả về. Đặc biệt là truy xuất nguồn gốc, quản lý vùng trồng để đảm bảo xuất khẩu an toàn.

Về lâu dài, ngành Nông nghiệp sẽ quy hoạch vùng trồng sạch Cadimi nhằm ổn định vùng nguyên liệu. Song song đó là tập trung áp dụng sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP để nâng chuẩn sản xuất. Một trong những giải pháp then chốt là kiểm soát phân bón (đặc biệt phân lân) nhằm giảm tích lũy Cadimi lâu dài; ứng dụng vi sinh, biochar, công nghệ xử lý đất nhằm cố định Cadimi trong đất.

Song giải pháp cốt lõi là quản lý theo chuỗi giá trị (đất - nước - cây - trái - thị trường) nhằm phát triển bền vững, xuất khẩu ổn định.

T. ĐẠT

Nguồn Đồng Tháp : https://baodongthap.vn/ach-tac-kiem-nghiem-gia-sau-rieng-o-dong-thap-giam-manh-a240080.html